ยาฟ้าทะลายโจร ผลข้างเคียง

ยาฟ้าทะลายโจร คือยาสมุนไพรที่อาจทำให้ระคายท้อง การรับรสเปลี่ยน หรือเกิดผื่น และพบอาการแพ้รุนแรงได้แม้จะไม่บ่อย หากหน้าหรือคอบวม กลืนลำบาก หรือเป็นลม ให้หยุดใช้และไปโรงพยาบาลทันที

เกิดอะไรขึ้นในร่างกาย

ฟ้าทะลายโจรมีสารหลายชนิด โดยสารที่มีการศึกษามากคือแอนโดรกราโฟไลด์ ซึ่งอาจมีผลต่อการอักเสบและการทำงานของภูมิคุ้มกัน แต่กลไกและประโยชน์ต่อการติดเชื้อยังไม่ชัดเจนทั้งหมด

สมุนไพรไม่ได้มีสารออกฤทธิ์เพียงชนิดเดียว ปริมาณสารแต่ละชนิดอาจต่างกันตามแหล่งปลูก ช่วงเก็บเกี่ยว วิธีแปรรูป และสูตรของผลิตภัณฑ์ คุณจึงอาจมีอาการไม่เหมือนเดิมเมื่อเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ แม้ชื่อสมุนไพรบนฉลากจะเหมือนกัน

อาการไม่สบายท้องอาจเกิดจากผลของส่วนประกอบต่อระบบทางเดินอาหาร ส่วนอาการผื่น ลมพิษ หรือบวมเป็นปฏิกิริยาแพ้ของร่างกาย การรับรสเปลี่ยนหรือรับรสได้น้อยลงก็เป็นผลข้างเคียงที่มีรายงานเช่นกัน

หลักฐานด้านความปลอดภัยของฟ้าทะลายโจรชนิดรับประทานส่วนใหญ่รายงานอาการทางทางเดินอาหารและผิวหนังในระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากยาฉีดอนุพันธ์แอนโดรกราโฟไลด์ไม่ควรนำมาเทียบตรงกับผลิตภัณฑ์สมุนไพรชนิดรับประทาน เพราะรูปแบบยาและความเสี่ยงแตกต่างกัน

ควรทำอย่างไร

ถ้าเริ่มมีอาการหลังรับประทาน ให้หยุดใช้ก่อนและประเมินความรุนแรง อย่ากินซ้ำหรือเพิ่มปริมาณเพื่อทดแทนมื้อที่หยุดไป

ตรวจฉลากว่าผลิตภัณฑ์มีสมุนไพรหรือสารอื่นผสมอยู่หรือไม่ เพราะอาการอาจมาจากส่วนประกอบอื่นได้ เก็บบรรจุภัณฑ์ไว้ และจดเวลาที่รับประทาน เวลาที่เริ่มมีอาการ รวมถึงยาและอาหารเสริมอื่นที่ใช้ในวันเดียวกัน ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้บุคลากรทางการแพทย์ประเมินได้ตรงขึ้น

หากกำลังตั้งครรภ์ ควรหยุดใช้และแจ้งแพทย์ เพราะมีข้อกังวลว่าอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการแท้ง ผู้ให้นมบุตรยังไม่มีข้อมูลเพียงพอว่าตัวยาผ่านน้ำนมหรือส่งผลต่อทารกอย่างไร จึงไม่ควรใช้ต่อเอง

ผู้มีโรคภูมิคุ้มกันทำลายตนเองควรระวัง เพราะฟ้าทะลายโจรอาจกระตุ้นการทำงานของภูมิคุ้มกัน ส่วนผู้ที่มีกำหนดผ่าตัดควรแจ้งทีมรักษาว่าเคยใช้ เนื่องจากมีข้อกังวลเรื่องผลต่อการแข็งตัวของเลือด

อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

หยุดใช้และไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อมีอาการที่เข้ากับการแพ้รุนแรง โดยไม่ต้องรอดูว่าอาการจะหายเองหรือไม่

สัญญาณสำคัญ ได้แก่

• ใบหน้า ริมฝีปาก ปาก ลิ้น หรือคอบวม
• แน่นคอ กลืนลำบาก หรือรู้สึกว่าคอตีบ
• หายใจลำบาก หอบ มีเสียงหวีด เสียงแหบ หรือพูดไม่เป็นประโยค แม้ไม่มีใบหน้าหรือคอบวม
• ลมพิษขึ้นหลายบริเวณ โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับอาการบวม
• เวียนศีรษะมาก หน้ามืด หรือหมดสติ

หากมีอาการเหล่านี้ ให้โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันทีโดยไม่รอดูอาการ ระหว่างเดินทางอย่ารับประทานฟ้าทะลายโจรหรือผลิตภัณฑ์เดิมซ้ำ และนำบรรจุภัณฑ์ไปด้วยถ้าทำได้

คำถามที่พบบ่อย

กินฟ้าทะลายโจรแล้วคลื่นไส้ ควรกินต่อไหม

ควรหยุดใช้ก่อน หากคลื่นไส้เริ่มหลังรับประทานและไม่เคยมีอาการนี้มาก่อน อาการทางทางเดินอาหารเป็นผลข้างเคียงที่มีรายงาน หากอาการมากขึ้น อาเจียนต่อเนื่อง หรือรับน้ำไม่ได้ ควรพบแพทย์

กินฟ้าทะลายโจรแล้วลิ้นไม่รับรส อันตรายไหม

การรับรสลดลงหรือรสชาติเปลี่ยนเป็นผลข้างเคียงที่พบได้ แต่ควรหยุดใช้และติดตามอาการ หากอาการไม่ดีขึ้น มีอาการทางระบบประสาทอื่นร่วมด้วย หรือส่งผลต่อการกินอาหาร ควรรับการประเมินเพิ่มเติม

ฟ้าทะลายโจรทำให้แพ้ได้ไหม

ทำให้แพ้ได้ และบางครั้งอาจเป็นการแพ้รุนแรง ผื่นหรือลมพิษควรหยุดใช้ทันที หากมีหน้าบวม คอบวม กลืนลำบาก เวียนศีรษะมาก หรือเป็นลม ให้ไปโรงพยาบาลโดยไม่รอดูอาการ

ตั้งครรภ์กินฟ้าทะลายโจรได้ไหม

ไม่ควรใช้เองระหว่างตั้งครรภ์ เพราะมีข้อกังวลว่าอาจทำให้แท้งได้ หากรับประทานไปแล้ว ให้หยุดใช้ จดชื่อผลิตภัณฑ์และเวลาที่กิน แล้วแจ้งแพทย์ที่ดูแลการตั้งครรภ์

ฟ้าทะลายโจรใช้รักษาหวัดหรือเจ็บคอได้แน่นอนไหม

ยังไม่ควรคาดหวังว่าจะรักษาได้แน่นอน เพราะหลักฐานเรื่องประโยชน์ต่อหวัด เจ็บคอ และการติดเชื้อยังไม่ชัดเจน หากมีไข้สูง หายใจลำบาก เจ็บคอมาก กินน้ำไม่ได้ หรืออาการแย่ลง ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์