ยาและการใช้ยา โหลดแอป
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

amoxicillin

Amoxicillin คือยาปฏิชีวนะกลุ่มเพนิซิลลิน ใช้รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียที่ไวต่อยา และไม่สามารถรักษาไข้หวัดหรือการติดเชื้อไวรัสได้

ประเด็นสำคัญ

  • Amoxicillin เป็นยาปฏิชีวนะสำหรับรักษาการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิด เช่น การติดเชื้อทางเดินหายใจ หู คอ ผิวหนัง หรือทางเดินปัสสาวะ
  • แพทย์หรือเภสัชกรต้องประเมินข้อบ่งใช้และกำหนดขนาด ความถี่ และระยะเวลารักษาสำหรับแต่ละราย
  • หากมีผื่นลมพิษ หน้าหรือคอบวม หายใจลำบาก หรือผิวหนังพุพองหลังใช้ amoxicillin ให้หยุดยาและไปโรงพยาบาลทันที

สารบัญ

ยา amoxicillin คืออะไร

Amoxicillin เป็นยาปฏิชีวนะชนิดออกฤทธิ์กว้างในกลุ่มเพนิซิลลิน ใช้หยุดการเจริญเติบโตของแบคทีเรียที่ไวต่อยา ยานี้เป็นยาอันตราย จึงควรใช้เมื่อแพทย์หรือเภสัชกรประเมินแล้วว่ามีข้อบ่งใช้เหมาะสม

ยาอาจมีรูปแบบแคปซูล เม็ดรับประทาน เม็ดเคี้ยว และยาน้ำแขวนตะกอน ความแรงที่พบในแหล่งข้อมูลสากลมีหลายขนาด เช่น แคปซูล 250 และ 500 มก. รวมถึงยาน้ำ 125 หรือ 250 มก./5 มล. ความแรงบนบรรจุภัณฑ์ในประเทศไทยอาจแตกต่างกัน

รูปแบบยาตัวอย่างความแรง
แคปซูล250, 500 มก.
เม็ดรับประทาน500 มก.
เม็ดเคี้ยว125, 200, 250, 400 มก.
ยาน้ำแขวนตะกอน125, 200, 250, 400 มก./5 มล.

ยาสามัญและชื่อการค้า: Amoxicillin คือชื่อสามัญ ผลิตภัณฑ์แต่ละชนิดอาจมีส่วนประกอบหรือความแรงต่างกัน คุณควรตรวจว่าฉลากเป็น amoxicillin เดี่ยวหรือเป็นยาสูตรผสมก่อนใช้

Amoxicillin เดี่ยวไม่เหมือนกับสูตรที่ผสม clavulanic acid แม้จะมี amoxicillin เป็นส่วนประกอบเหมือนกัน คุณไม่ควรนำจำนวนเม็ดหรือขนาดยาของสูตรหนึ่งไปใช้แทนอีกสูตรหนึ่งเอง

ยาฆ่าเชื้อ amoxicillin ใช้รักษาอะไร

Amoxicillin ใช้รักษาโรคติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิด ไม่ได้เหมาะกับการติดเชื้อทุกชนิด ตำแหน่งที่อาจใช้ยาได้มีดังนี้

ตำแหน่งติดเชื้อตัวอย่างภาวะที่แพทย์อาจพิจารณา
หู คอ จมูกหูชั้นกลางอักเสบ หรือคออักเสบจากแบคทีเรีย
ทางเดินหายใจปอดอักเสบจากแบคทีเรียบางชนิด
ผิวหนังการติดเชื้อจากแบคทีเรียที่ไวต่อยา
ทางเดินปัสสาวะการติดเชื้อจากเชื้อที่ไวต่อยา
กระเพาะอาหารใช้ร่วมกับยาอื่นเพื่อกำจัดเชื้อบางชนิด

การเลือกยาต้องดูตำแหน่งติดเชื้อ เชื้อที่เป็นไปได้ ประวัติแพ้ยา การทำงานของไต และแนวโน้มเชื้อดื้อยาในพื้นที่ อาการคล้ายกันไม่ได้แปลว่าใช้ยาชนิดเดียวกันได้เสมอ

ไม่ควรแบ่งยาให้คนอื่น แม้มีอาการเหมือนกัน การใช้ยาผิดโรคอาจทำให้อาการจริงไม่ได้รับการรักษา เพิ่มผลข้างเคียง และส่งเสริมเชื้อดื้อยา

amoxicillin 500 mg แก้เจ็บคอได้หรือไม่

ไม่ใช่ยาแก้เจ็บคอสำหรับทุกกรณี เพราะอาการเจ็บคอจำนวนมากเกิดจากไวรัสและไม่ตอบสนองต่อ amoxicillin ยาขนาด 500 มก. อาจถูกสั่งในโรคติดเชื้อแบคทีเรียบางกรณี แต่ไม่ควรเริ่มกินจากอาการเจ็บคอเพียงอย่างเดียว

อาการไอ น้ำมูก เสียงแหบ หรือมีคนรอบตัวเป็นหวัดร่วมด้วยพบได้ในการติดเชื้อไวรัส ส่วนเจ็บคอจากแบคทีเรียอาจต้องอาศัยการตรวจร่างกายหรือการตรวจหาเชื้อ จึงไม่ควรนำยาที่เหลือจากครั้งก่อนมากินเอง

ลักษณะอาการควรทำอย่างไร
เจ็บคอร่วมกับไอหรือน้ำมูกดูแลตามอาการและสังเกตอาการ
ไข้สูง เจ็บคอมาก กลืนลำบากรับการตรวจเพื่อหาสาเหตุ
หายใจลำบาก น้ำลายไหล กลืนไม่ได้ไปโรงพยาบาลทันที
ได้รับยาตามใบสั่งแล้วกินตามขนาดและระยะเวลาที่ระบุ

Amoxicillin ไม่รักษาไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ หรือโรคติดเชื้อไวรัส การกินโดยไม่จำเป็นไม่ได้ทำให้อาการไวรัสดีเร็วขึ้น

ยาแก้อักเสบ amoxicillin ต้องระวังอะไร

Amoxicillin เป็นยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ไม่ใช่ยาแก้ปวดลดอักเสบทั่วไป ก่อนใช้ควรตรวจสอบข้อควรระวังต่อไปนี้

  • ประวัติแพ้ยา: ห้ามใช้หากเคยได้รับการวินิจฉัยว่าแพ้ amoxicillin หรือยากลุ่มเพนิซิลลิน และต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรถึงลักษณะอาการแพ้ทุกครั้ง รวมถึงประวัติแพ้ยากลุ่มเซฟาโลสปอริน เพื่อประเมินก่อนใช้ยา
  • โรคไต: ไตมีบทบาทในการกำจัดยา ผู้ที่ไตทำงานลดลงอาจต้องปรับขนาดหรือช่วงเวลารับประทาน
  • โรคตับ: แจ้งประวัติโรคตับ ตัวเหลือง หรือตาเหลือง โดยเฉพาะหากเคยเกิดหลังใช้ยาปฏิชีวนะ
  • ท้องเสียจากยาปฏิชีวนะ: หากเคยถ่ายรุนแรงหลังใช้ยาฆ่าเชื้อ ควรแจ้งก่อนเริ่มยา
  • โรคโมโนนิวคลีโอซิส: การใช้ amoxicillin ในผู้มีภาวะนี้อาจสัมพันธ์กับผื่น จึงต้องให้แพทย์ประเมิน
  • ยาที่ใช้อยู่: รวมยาตามใบสั่ง ยาที่ซื้อเอง วิตามิน และสมุนไพร เพื่อป้องกันปฏิกิริยาระหว่างยา

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้หรือไม่

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรไม่ควรเริ่มยาเอง แม้ amoxicillin อาจถูกใช้ได้เมื่อมีข้อบ่งใช้ แพทย์จะพิจารณาชนิดการติดเชื้อ อายุครรภ์ โรคประจำตัว และยาชนิดอื่นร่วมกัน

หากตั้งครรภ์ระหว่างกินยา ไม่ควรหยุดหรือเพิ่มยาเอง ให้แจ้งผู้ดูแลเพื่อประเมินต่อ สำหรับผู้ให้นมบุตร ควรสังเกตทารกเรื่องถ่ายเหลว ผื่น หรือความผิดปกติอื่นระหว่างที่แม่ใช้ยา

เด็กใช้ amoxicillin ได้หรือไม่

เด็กใช้ amoxicillin ได้ในบางโรค แต่ขนาดยาต้องคำนวณตามน้ำหนักและข้อบ่งใช้ ไม่ควรกำหนดจากอายุเพียงอย่างเดียว โรคหูชั้นกลางอักเสบอาจใช้ขนาดสูงกว่าข้อบ่งใช้อื่น โดยแหล่งข้อมูลไทยระบุขนาดรวมสูงสุดไม่เกิน 4,000 มก. ต่อวันสำหรับข้อบ่งใช้นี้ แต่ไม่ได้หมายความว่าเด็กทุกคนควรได้รับขนาดดังกล่าว

อย่าให้ยาน้ำเป็นจำนวนมิลลิลิตรโดยไม่ดูความเข้มข้น เพราะ 5 มล. ของแต่ละผลิตภัณฑ์อาจมีตัวยาไม่เท่ากัน ต้องทราบน้ำหนักเด็ก ความแรงเป็นมก./5 มล. และขนาดยาที่สั่งครบถ้วนก่อนตวงยา

ยา amoxicillin มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยคือถ่ายเหลว คลื่นไส้ อาเจียน และผื่น ส่วนอาการแพ้รุนแรงต้องได้รับการรักษาทันที อาการเล็กน้อยมักดีขึ้นเมื่อจบการรักษา แต่ควรติดตามความรุนแรงและระยะเวลาที่เป็น

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

  • ถ่ายเหลวหรือไม่สบายท้อง
  • คลื่นไส้หรืออาเจียน
  • ผื่นหรือคัน
  • เชื้อราในปากหรือช่องคลอด
  • สีฟันเปลี่ยนชั่วคราว โดยเฉพาะในเด็ก

ถ้าถ่ายเหลวเล็กน้อย ควรดื่มน้ำให้เพียงพอ ไม่ควรซื้อยาหยุดถ่ายมากินทันที หากถ่ายรุนแรง ถ่ายเป็นน้ำต่อเนื่อง หรือมีเลือดปน ต้องรับการตรวจ เพราะอาจเกิดได้ทั้งระหว่างใช้ยาและหลังหยุดยาแล้ว

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

อาการควรทำอย่างไร
ลมพิษ หน้า ปาก ลิ้น หรือคอบวมหยุดยาและไปโรงพยาบาลทันที
หายใจลำบากหรือมีเสียงหวีดขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน
ผื่นแดงพุพอง ผิวลอก หรือแผลในปากหยุดยาและพบแพทย์ด่วน
ถ่ายเป็นน้ำมากหรือมีเลือดพบแพทย์ ไม่ใช้ยาหยุดถ่ายเอง
ตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะเข้มหยุดยาและรับการตรวจ

อาการแพ้ยา: ผื่นเล็กน้อยไม่ได้บอกชนิดของปฏิกิริยาได้แน่ชัด แต่ถ้ามีหน้าบวม คอบวม หายใจลำบาก หรือผิวหนังพุพอง ถือเป็นสัญญาณฉุกเฉินและไม่ควรกินยาซ้ำ

ยาหรือแอลกอฮอล์มีผลต่อ amoxicillin หรือไม่

ยาบางชนิดอาจเพิ่มผลข้างเคียงหรือเปลี่ยนระดับ amoxicillin ในร่างกาย รายการสำคัญที่ควรแจ้งก่อนใช้ ได้แก่

ยาหรือผลิตภัณฑ์สิ่งที่ต้องระวัง
Probenecidอาจทำให้ระดับ amoxicillin สูงและอยู่นานขึ้น
ยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดรับประทานอาจทำให้ค่าเลือดเปลี่ยนและเสี่ยงเลือดออก
Allopurinolอาจเพิ่มโอกาสเกิดผื่น
ยาปฏิชีวนะบางชนิดอาจรบกวนการออกฤทธิ์ร่วมกัน
ฮอร์โมนคุมกำเนิดAmoxicillin ไม่ได้ลดประสิทธิภาพฮอร์โมนคุมกำเนิดโดยตรง แต่หากอาเจียนหรือท้องเสียรุนแรง อาจทำให้ยาคุมชนิดรับประทานดูดซึมไม่ครบ ให้ปฏิบัติตามคำแนะนำเรื่องอาเจียน ท้องเสีย หรือลืมยาในฉลากยาคุม และปรึกษาเภสัชกรหากไม่แน่ใจ

หากใช้ยาคุมกำเนิดและมีอาเจียนหรือท้องเสีย ประสิทธิภาพของยาคุมอาจลดลงจากการดูดซึมที่ไม่สมบูรณ์ ควรทำตามคำแนะนำกรณีลืมหรือดูดซึมยาไม่ครบในฉลากยาคุม

ดื่มแอลกอฮอล์ได้หรือไม่

แอลกอฮอล์ไม่มีปฏิกิริยาโดยตรงที่ทำให้ amoxicillin หยุดออกฤทธิ์ แต่ควรงดหรือจำกัดระหว่างป่วย แอลกอฮอล์อาจทำให้คลื่นไส้ เวียนศีรษะ ขาดน้ำ หรืออ่อนเพลียมากขึ้น และทำให้แยกอาการข้างเคียงจากยาได้ยาก

ขนาดและวิธีใช้ยา amoxicillin เป็นอย่างไร

แพทย์หรือเภสัชกรต้องประเมินข้อบ่งใช้และกำหนดขนาด ความถี่ และระยะเวลารักษาสำหรับแต่ละราย ขนาดจริงเปลี่ยนตามตำแหน่งติดเชื้อ ความรุนแรง ผลตรวจเชื้อ การทำงานของไต และแนวทางการรักษา

ไม่ควรนำขนาดยาของผู้อื่นหรือใบสั่งเดิมไปจับคู่กับอาการเจ็บคอ ปวดฟัน หรือโรคใดโรคหนึ่งโดยไม่ได้รับการประเมิน

ขนาดยาในผู้ใหญ่

ขนาด ความถี่ และระยะเวลารักษาอาจแตกต่างกันมากตามข้อบ่งใช้ ความรุนแรง และการทำงานของไต แพทย์หรือเภสัชกรจะเป็นผู้กำหนดให้เหมาะกับแต่ละราย ไม่ควรเพิ่มจำนวนเม็ดหรือเปลี่ยนช่วงเวลารับประทานเองเพื่อหวังให้ครอบคลุมเชื้อดื้อยา

ขนาดยาในเด็ก

ขนาดยาเด็กต้องคำนวณจากน้ำหนัก ไม่ใช้ตารางอายุแทนน้ำหนัก ผู้สั่งยาต้องเลือกจำนวนมิลลิกรัมต่อกิโลกรัมต่อวัน จำนวนครั้ง และระยะเวลาตามชนิดของการติดเชื้อ

หากเป็นยาน้ำ ให้ตรวจความเข้มข้นบนฉลากทุกครั้ง เช่น ตัวเลขมก./5 มล. แล้วใช้กระบอกตวงยาหรืออุปกรณ์ที่มีสเกล ไม่ใช้ช้อนกินข้าวหรือช้อนชาในครัว

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

ลืมกินยาทำอย่างไร? กินทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าใกล้เวลามื้อต่อไปให้ข้ามมื้อที่ลืม แล้วกินตามเวลาเดิม ห้ามเพิ่มเป็นสองเท่า

อาการดีขึ้นแล้วหยุดยาได้ไหม? ควรกินตามระยะเวลาที่สั่ง แม้อาการจะดีขึ้น การหยุดก่อนกำหนดอาจทำให้รักษาเชื้อไม่ครบและเพิ่มปัญหาเชื้อดื้อยา

กินพร้อมอาหารได้หรือไม่? Amoxicillin รับประทานพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ หากคลื่นไส้หรือระคายท้อง คุณอาจกินพร้อมอาหารและดื่มน้ำตาม

หากใช้ยา amoxicillin เกินขนาดควรทำอย่างไร

หากกินเกินขนาดที่สั่ง ให้หยุดเพิ่มยาและติดต่อโรงพยาบาลทันที โดยเฉพาะเมื่อกินเกินหลายเม็ด มีโรคไต หรือเริ่มมีอาการผิดปกติ เตรียมซองยา ความแรง จำนวนที่กิน และเวลาที่กินไปด้วย

อาการที่อาจพบ ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน ถ่ายเหลว ปวดท้อง ปัสสาวะผิดปกติ สับสน หรือชัก อย่าทำให้อาเจียนเอง และอย่ารอให้อาการเกิดก่อนขอคำแนะนำ

หากเพียงกินผิดเวลาแต่จำนวนรวมไม่เกินที่สั่ง อย่ารีบกินมื้อต่อไปซ้ำ ให้ตรวจฉลากหรือคำสั่งเดิมก่อนจัดตารางใหม่

คำถามที่พบบ่อย

คำถามเกี่ยวกับการใช้ยา

Amoxicillin ต้องกินกี่วัน?

ระยะเวลารักษาแตกต่างกันตามข้อบ่งใช้ ความรุนแรง และแนวทางการรักษา คุณควรกินตามระยะเวลาบนใบสั่ง ไม่ย่อหรือขยายเอง และให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้แนะนำหากไม่แน่ใจ

Amoxicillin กินวันละกี่ครั้ง?

ความถี่ในการกินยาแตกต่างกันตามข้อบ่งใช้ ขนาดยา และการทำงานของไต ให้ยึดขนาดและเวลาที่ระบุสำหรับคุณ หรือสอบถามแพทย์หรือเภสัชกรหากไม่แน่ใจ

Amoxicillin กินก่อนหรือหลังอาหาร?

กินพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ หากระคายท้องให้กินพร้อมอาหาร พยายามกินเวลาใกล้เคียงกันทุกวันเพื่อรักษาระดับยาให้สม่ำเสมอ

เปิดแคปซูลหรือบดเม็ดได้ไหม?

ขึ้นกับรูปแบบผลิตภัณฑ์และคำแนะนำบนฉลาก ไม่ควรบดหรือเปิดแคปซูลโดยอัตโนมัติ หากกลืนลำบากอาจต้องใช้ยาน้ำที่มีความแรงเหมาะสมแทน

คำถามเกี่ยวกับอาการและผลข้างเคียง

กิน amoxicillin แล้วท้องเสียต้องหยุดไหม?

ถ่ายเหลวเล็กน้อยอาจเป็นผลข้างเคียงและมักดีขึ้นได้ แต่ถ้าถ่ายมาก ถ่ายเป็นน้ำต่อเนื่อง มีเลือด ไข้ หรือปวดท้องรุนแรง ให้หยุดยาและพบแพทย์

กินแล้วมีผื่นแปลว่าแพ้ยาหรือไม่?

ผื่นอาจเกิดจากยา โรคที่เป็นอยู่ หรือสาเหตุอื่น จึงบอกไม่ได้จากลักษณะเดียว หากมีลมพิษ หน้าบวม คอบวม หายใจลำบาก หรือผิวหนังพุพอง ให้ไปโรงพยาบาลทันที

กิน amoxicillin แล้วอาการไม่ดีขึ้นทำอย่างไร?

อาการอาจไม่ดีขึ้นหากสาเหตุเป็นไวรัส เชื้อไม่ไวต่อยา หรือมีภาวะแทรกซ้อน หากอาการแย่ลง ไข้สูงต่อเนื่อง หรือไม่เริ่มดีขึ้นในช่วงแรกของการรักษา ควรกลับไปรับการประเมิน

คำถามเกี่ยวกับการใช้ยาอย่างปลอดภัย

ใช้ amoxicillin ที่เหลือจากครั้งก่อนได้ไหม?

ไม่ควร เพราะอาการครั้งนี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่น ขนาดยาและระยะเวลาอาจไม่เหมาะ และยาที่เหลืออาจไม่พอสำหรับการรักษาครบคอร์ส

Amoxicillin กับสูตรผสม clavulanic acid เหมือนกันไหม?

ไม่เหมือนกัน สูตรผสมมีตัวยาเพิ่มเพื่อช่วยรับมือกลไกดื้อยาบางชนิด จำนวนเม็ดและความแรงของสูตรผสมจึงนำมาแทน amoxicillin เดี่ยวตรง ๆ ไม่ได้

Amoxicillin ใช้แก้ปวดฟันได้ไหม?

Amoxicillin ไม่ใช่ยาแก้ปวด และอาการปวดฟันไม่ได้ต้องใช้ยาปฏิชีวนะทุกครั้ง หากมีการติดเชื้อ ทันตแพทย์จะพิจารณาทั้งการรักษาที่ต้นเหตุและความจำเป็นของยา

ข้อมูลอ้างอิง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

แอป HDmall เชื่อมต่อผู้ใช้กับเภสัชกรที่มีใบอนุญาตของ Fascino ผ่านวิดีโอคอล โทรศัพท์ หรือแชทในแอป

สามารถขอคำแนะนำเรื่องอาการเบื้องต้น การใช้ยา และยาที่ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของเภสัชกร

บริการนี้ดำเนินการร่วมกับ Fascino โดย HDmall เป็นผู้ให้บริการแพลตฟอร์ม ไม่ได้จำหน่ายยาโดยตรง

ปรึกษาเภสัชกรตัวจริงผ่านแอป HDmall

บริการเภสัชกรรมทางไกลฟรี โดย Fascino ผ่านแอป HDmall