coklav 1000 คือยาอะไร
Coklav 1000 คือยาปฏิชีวนะสูตรผสม amoxicillin กับ clavulanate ใช้รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิดตามการประเมินของเภสัชกรหรือการวินิจฉัยและใบสั่งยาของแพทย์
ประเด็นสำคัญ
- Amoxicillin/clavulanate เป็นยาปฏิชีวนะกลุ่มเพนิซิลลิน ใช้รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิด เช่น การติดเชื้อทางเดินหายใจ ตามที่เภสัชกรหรือแพทย์ประเมิน
- ควรรับประทาน amoxicillin/clavulanate พร้อมมื้ออาหาร กลืนยาเม็ดกับน้ำ และใช้ต่อเนื่องให้ครบระยะเวลาที่เภสัชกรหรือแพทย์กำหนด แม้อาการจะเริ่มดีขึ้น
- ผู้ที่เคยแพ้เพนิซิลลินหรือเคยมีตับอักเสบและดีซ่านจากยาปฏิชีวนะสูตรนี้ ต้องแจ้งเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนใช้ และห้ามนำยาของผู้อื่นมากินเอง
สารบัญ
- Amoxicillin/clavulanate คือยาอะไร
- Amoxicillin/clavulanate ใช้รักษาอะไรได้บ้าง
- Amoxicillin/clavulanate ไม่ได้ใช้รักษาอะไร
- ใครต้องระวังก่อนใช้ amoxicillin/clavulanate
- Amoxicillin/clavulanate มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
- Amoxicillin/clavulanate ตีกับยาอะไรบ้าง
- ขนาดและวิธีใช้ amoxicillin/clavulanate เป็นอย่างไร
- หากใช้ amoxicillin/clavulanate เกินขนาดควรทำอย่างไร
- คำถามที่พบบ่อย
- คำถามที่ควรถามเภสัชกร
Amoxicillin/clavulanate คือยาอะไร
Amoxicillin/clavulanate เป็นยาปฏิชีวนะชนิดรับประทานที่ประกอบด้วยตัวยาสองชนิด โดย amoxicillin ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ส่วน clavulanate ช่วยลดการทำลาย amoxicillin จากเอนไซม์ของแบคทีเรียบางชนิด
ยานี้เป็นยาอันตราย ต้องรับจากเภสัชกรในร้านยา หรือใช้ตามใบสั่งแพทย์ โดยให้เภสัชกรหรือแพทย์ประเมินความจำเป็น ประวัติแพ้ยา โรคประจำตัว ยาที่ใช้อยู่ และขนาดยาที่เหมาะสม ไม่ควรซื้อหรือใช้จากอาการเพียงอย่างเดียว เพราะอาการเจ็บคอ ไอ มีน้ำมูก หรือมีไข้ อาจเกิดจากไวรัสหรือสาเหตุอื่นที่ยาปฏิชีวนะรักษาไม่ได้
Amoxicillin/clavulanate มีรูปแบบใดบ้าง
ยานี้มีทั้งยาเม็ดและยาน้ำรับประทาน โดยความแรงและสัดส่วนของตัวยาอาจต่างกันระหว่างผลิตภัณฑ์
| รูปแบบยา | ข้อควรรู้ |
| ยาเม็ด | กลืนทั้งเม็ดกับน้ำตามคำสั่งใช้ยา |
| ยาน้ำแขวนตะกอน | เขย่าขวดและใช้กระบอกตวงหรือช้อนตวงยา |
| ความแรงต่างกัน | ไม่ควรสลับจำนวนเม็ดหรือปริมาตรเอง |
Coklav 1000 โดยทั่วไปเป็นยาเม็ดที่มี amoxicillin 875 มก. และ clavulanic acid 125 มก. รวม 1,000 มก. ต่อเม็ด แต่ต้องตรวจสอบฉลากและทะเบียนยาของผลิตภัณฑ์จริงทุกครั้ง เพราะชื่อ ความแรง หรือสูตรอาจแตกต่างกัน ห้ามตีความเลข 1000 ว่าหมายถึง amoxicillin 1,000 มก. และห้ามใช้เลขนี้กำหนดจำนวนเม็ดรับประทานเอง
ชื่อยาสามัญ: ตัวยาสำคัญคือ amoxicillin และ clavulanate ควรตรวจชื่อยาและความแรงบนฉลากทุกครั้ง เพื่อป้องกันการกินซ้ำกับยาสูตรเดียวกันที่อยู่ในบรรจุภัณฑ์ต่างกัน
Amoxicillin/clavulanate ใช้รักษาอะไรได้บ้าง
ยานี้ใช้รักษาการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิด โดยเภสัชกรหรือแพทย์จะเลือกใช้ตามตำแหน่งติดเชื้อ ความรุนแรง ประวัติแพ้ยา และโอกาสดื้อยา
ตัวอย่างการติดเชื้อที่อาจได้รับการพิจารณาให้ใช้ ได้แก่ การติดเชื้อบริเวณคอ ทางเดินหายใจ หลอดลม หรือปอด อย่างไรก็ตาม การมีอาการในตำแหน่งเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าจำเป็นต้องใช้ยานี้ทุกครั้ง
เภสัชกรหรือแพทย์อาจต้องประเมินอาการและโรคประจำตัว หรือแพทย์อาจพิจารณาตรวจร่างกายหรือผลตรวจเพิ่มเติมก่อนใช้ยา หากใช้ยาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็น อาจเกิดผลข้างเคียงและเพิ่มปัญหาเชื้อดื้อยา
Amoxicillin/clavulanate ไม่ได้ใช้รักษาอะไร
ไม่ใช่ยารักษาไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ หรือการติดเชื้อไวรัสทั่วไป และไม่ได้ช่วยให้อาการไอหรือเจ็บคอจากไวรัสหายเร็วขึ้น
ยานี้ไม่ใช่ยาแก้ไข้ ยาแก้ปวด หรือยาแก้ไอโดยตรง หากอาการเกิดจากสาเหตุที่ไม่ใช่แบคทีเรีย การรับประทานยาจะไม่กำจัดต้นเหตุและยังอาจทำให้คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย หรือเกิดผื่นได้
ไม่ควรเก็บยาที่เหลือไว้ใช้เมื่อป่วยครั้งหน้า และไม่ควรแบ่งให้ผู้อื่น แม้จะมีอาการคล้ายกัน เพราะชนิดของเชื้อ ตำแหน่งติดเชื้อ และขนาดยาที่เหมาะสมอาจต่างกัน
ใครต้องระวังก่อนใช้ amoxicillin/clavulanate
คุณควรแจ้งเภสัชกรหรือแพทย์เกี่ยวกับประวัติแพ้ยา โรคประจำตัว การตั้งครรภ์ และยาทุกชนิดที่ใช้อยู่ก่อนเริ่มยา
ข้อควรระวังสำคัญมีดังนี้
- เคยแพ้เพนิซิลลินหรือยาปฏิชีวนะชนิดอื่น โดยเฉพาะหากเคยหน้าบวม คอบวม หายใจลำบาก หรือเกิดผื่นรุนแรง
- เคยมีปัญหาตับหรือดีซ่านจากยาสูตรนี้ เพราะอาจไม่เหมาะที่จะกลับมาใช้ซ้ำ
- มีโรคตับ โรคไต หรือโรคประจำตัวอื่น ซึ่งอาจมีผลต่อการเลือกยาและขนาดยา
- มีหรือสงสัยว่าเป็นโรคโมโนนิวคลีโอซิส เพราะการใช้ amoxicillin อาจสัมพันธ์กับการเกิดผื่น
- กำลังใช้ยา สมุนไพร วิตามิน หรืออาหารเสริมอื่น เนื่องจากอาจเกิดปฏิกิริยาระหว่างยา
หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้หรือไม่
หญิงตั้งครรภ์อาจใช้ amoxicillin/clavulanate ได้เมื่อแพทย์เห็นว่าจำเป็น ส่วนผู้ให้นมบุตรมักใช้ได้แต่ควรแจ้งเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนเริ่มยา
หากให้นมบุตร ให้สังเกตว่าทารกกินนมน้อยลง ง่วงหรืออ่อนเพลียผิดปกติ หรือหงุดหงิดกว่าปกติหรือไม่ เมื่อพบความผิดปกติควรติดต่อบุคลากรทางการแพทย์
เด็กใช้ amoxicillin/clavulanate ได้หรือไม่
เด็กสามารถได้รับยานี้เมื่อเภสัชกรหรือแพทย์ประเมินแล้ว แต่ขนาดยารับประทานต้องคำนวณตามน้ำหนัก ตัวโรค ความรุนแรง และความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์
ห้ามใช้ช้อนกินข้าวตวงยาน้ำ ควรใช้กระบอกตวงหรือช้อนตวงที่ให้มากับยา และเขย่าขวดก่อนตวงทุกครั้ง อย่านำปริมาตรยาน้ำของเด็กคนหนึ่งไปใช้กับเด็กอีกคน เพราะความเข้มข้นของยาและน้ำหนักตัวอาจไม่เท่ากัน
Amoxicillin/clavulanate มีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยคือคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย และผื่น ส่วนอาการแพ้รุนแรง ปัญหาตับ และปฏิกิริยาทางผิวหนังรุนแรงพบได้น้อยแต่ต้องรีบรักษา
ผลข้างเคียงที่พบบ่อย
| อาการ | ควรทำอย่างไร |
| คลื่นไส้ | รับประทานยาพร้อมมื้ออาหาร |
| อาเจียน | จิบน้ำและสังเกตภาวะขาดน้ำ |
| ท้องเสีย | ดื่มน้ำให้เพียงพอและติดตามอาการ |
| ผื่นเล็กน้อย | ติดต่อแพทย์เพื่อประเมินว่าเป็นการแพ้ยาหรือไม่ |
| เชื้อราในช่องคลอด | พบได้จากสมดุลจุลชีพที่เปลี่ยนไป |
หากเกิดผื่นใหม่ ลมพิษ คัน หรือสงสัยว่าแพ้ยา ให้หยุดรับประทานยาชั่วคราวและติดต่อเภสัชกรหรือแพทย์โดยเร็วก่อนรับประทานมื้อต่อไป หากหน้าบวม ปากหรือลิ้นบวม หายใจลำบาก ผื่นพุพอง หรือผิวลอก ให้ไปฉุกเฉินทันที
ผลข้างเคียงที่รุนแรง
ควรรับการรักษาเร่งด่วนเมื่อมีหายใจลำบาก คอหรือลิ้นบวม ผื่นพุพอง ผิวลอก ตัวเหลือง ปัสสาวะเข้ม อุจจาระสีซีด หรือปวดท้องหรือหลังอย่างรุนแรงและไม่หาย
อาการเหล่านี้อาจสัมพันธ์กับการแพ้ยารุนแรง ปฏิกิริยาทางผิวหนัง ปัญหาตับ หรือภาวะตับอ่อนอักเสบ แม้จะพบไม่บ่อย แต่ไม่ควรรอดูอาการเอง
อาการแพ้ยา: ผื่นเล็กน้อยควรได้รับการประเมินโดยเร็ว ส่วนหน้าบวม ปากบวม ลิ้นหรือคอบวม หายใจมีเสียงหวีด หรือหายใจลำบาก เป็นภาวะฉุกเฉิน ให้หยุดยาและขอความช่วยเหลือทันที
Amoxicillin/clavulanate ตีกับยาอะไรบ้าง
ยานี้อาจเกิดปฏิกิริยากับยารักษาเกาต์ ยาต้านการแข็งตัวของเลือด และยาบางชนิดที่ใช้รักษามะเร็งหรือโรคข้ออักเสบ
ยาที่ควรแจ้งเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนเริ่ม amoxicillin/clavulanate ได้แก่
| กลุ่มยา | ตัวอย่างตัวยา | สิ่งที่ต้องพิจารณา |
| ยารักษาเกาต์ | allopurinol, probenecid | อาจมีผลต่ออาการไม่พึงประสงค์หรือระดับยา |
| ยาต้านการแข็งตัวของเลือด | warfarin | อาจต้องติดตามผลของยาใกล้ชิด |
| ยากดภูมิหรือรักษามะเร็ง | methotrexate | อาจเพิ่มความเสี่ยงจากยา |
| สมุนไพรและอาหารเสริม | หลายชนิด | ควรแจ้งรายการทั้งหมดก่อนใช้ |
รายการนี้ไม่ครอบคลุมยาทุกชนิด คุณควรนำรายชื่อยา สมุนไพร วิตามิน และอาหารเสริมทั้งหมดให้เภสัชกรหรือแพทย์ตรวจสอบ โดยเฉพาะเมื่อใช้ยาประจำหลายรายการ
ดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างใช้ยาได้หรือไม่
ไม่มีข้อห้ามเฉพาะว่าต้องงดแอลกอฮอล์ทุกกรณี แต่ควรหลีกเลี่ยงหากคุณมีคลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ หรือกำลังป่วย
แอลกอฮอล์อาจทำให้อาการคลื่นไส้และอ่อนเพลียแย่ลง หากมีโรคตับหรือเคยเกิดปัญหาตับจากยาปฏิชีวนะ ควรงดดื่มและทำตามคำแนะนำของเภสัชกรหรือแพทย์
ขนาดและวิธีใช้ amoxicillin/clavulanate เป็นอย่างไร
ขนาดยาและระยะเวลารักษาต้องเป็นไปตามคำแนะนำของเภสัชกรหรือใบสั่งแพทย์ เพราะขึ้นกับตำแหน่งติดเชื้อ ความรุนแรง การทำงานของไต น้ำหนักตัว และความแรงของผลิตภัณฑ์
ข้อมูลอ้างอิงที่ใช้กับหน้านี้ไม่เพียงพอสำหรับกำหนดขนาดยาที่เหมาะกับผู้ใช้ในประเทศไทย จึงไม่ควรตีความตัวเลขบนชื่อหรือฉลากว่าเป็นขนาดรับประทานต่อครั้งโดยอัตโนมัติ เภสัชกรหรือแพทย์จะเป็นผู้แนะนำขนาดยาที่เหมาะสม
ขนาดยาในผู้ใหญ่กำหนดอย่างไร
ผู้ใหญ่ควรใช้ตามขนาด ความถี่ และจำนวนวันที่เภสัชกรแนะนำหรือระบุในใบสั่งยาเท่านั้น โดยไม่เพิ่มหรือลดยาเอง
รับประทานยาพร้อมมื้ออาหารเพื่อลดอาการคลื่นไส้ กลืนยาเม็ดกับน้ำ และพยายามรับประทานให้เป็นเวลา หากรูปแบบหรือความแรงบนฉลากไม่ตรงกับคำแนะนำของเภสัชกรหรือใบสั่งยา อย่าเริ่มรับประทานจนกว่าจะตรวจสอบเรียบร้อย
ขนาดยาในเด็กกำหนดอย่างไร
ขนาดยาสำหรับเด็กต้องคำนวณจากน้ำหนักและตัวยาที่อยู่ในผลิตภัณฑ์ ไม่ควรกำหนดจากอายุเพียงอย่างเดียว
ยาน้ำแต่ละผลิตภัณฑ์อาจมีความเข้มข้นต่างกัน ปริมาตรเป็นมิลลิลิตรจึงใช้แทนกันไม่ได้ หากไม่มีฉลากความเข้มข้นหรืออุปกรณ์ตวงที่เหมาะสม ไม่ควรประมาณปริมาณยาเอง
คำถามเกี่ยวกับขนาดยา
ลืมกินยาควรทำอย่างไร?
รับประทานเมื่อจำได้ แต่ถ้าใกล้เวลามื้อถัดไปให้ข้ามมื้อที่ลืม แล้วกลับไปใช้ตามตารางเดิม ห้ามรับประทานสองเท่าเพื่อชดเชย
อาการดีขึ้นแล้วหยุดยาได้หรือไม่?
ไม่ควรหยุดเอง ควรใช้ให้ครบระยะเวลาที่เภสัชกรหรือแพทย์กำหนด การหยุดก่อนอาจทำให้การรักษาไม่สมบูรณ์และเพิ่มปัญหาเชื้อดื้อยา
แบ่งหรือบดเม็ดยาได้หรือไม่?
ขึ้นกับรูปแบบยาและรอยแบ่งบนเม็ด อย่าบดหรือแบ่งเพียงเพราะกลืนยาลำบาก ควรตรวจฉลากหรือสอบถามว่ามีรูปแบบยาที่เหมาะกว่า
หากใช้ amoxicillin/clavulanate เกินขนาดควรทำอย่างไร
หากรับประทานเกินขนาดที่เภสัชกรแนะนำหรือแพทย์สั่งและมีคลื่นไส้ อาเจียน หรืออาการผิดปกติ ควรติดต่อสถานพยาบาลทันที
หากกินเกินหลายมื้อ มีอาการรุนแรง ซึม ชัก หายใจลำบาก หรือไม่รู้สึกตัว ให้ใช้บริการฉุกเฉิน อย่าทำให้อาเจียนเอง และอย่ารอดูอาการหากผู้ใช้ยาเป็นเด็กหรือมีโรคไต
เมื่อต้องไปโรงพยาบาล: นำบรรจุภัณฑ์ ฉลาก ยาที่เหลือ ใบสั่งยา และรายชื่อยาอื่นที่ใช้อยู่ไปด้วย เพื่อให้บุคลากรทางการแพทย์ประเมินชนิดยาและปริมาณได้เร็วขึ้น
คำถามที่พบบ่อย
เกี่ยวกับการใช้ยา
ควรกิน amoxicillin/clavulanate ก่อนหรือหลังอาหาร?
ควรรับประทานพร้อมมื้ออาหาร วิธีนี้ช่วยลดอาการคลื่นไส้หรืออาเจียนได้ กลืนยาเม็ดกับน้ำและทำตามเวลาบนฉลากยา
กินแล้วอาการไม่ดีขึ้นควรทำอย่างไร?
หากอาการไม่ดีขึ้น แย่ลง หรือมีอาการใหม่ระหว่างรักษา ควรปรึกษาเภสัชกรหรือกลับไปพบแพทย์ อาจต้องประเมินสาเหตุของโรค เชื้อดื้อยา หรือภาวะแทรกซ้อนเพิ่มเติม
กินร่วมกับพาราเซตามอลได้หรือไม่?
โดยทั่วไปอาจใช้พาราเซตามอลบรรเทาไข้หรือปวดได้ แต่ต้องคำนึงถึงโรคตับ ยาอื่นที่มีพาราเซตามอลผสม และขนาดรวมที่ใช้ในแต่ละวัน
ยานี้ทำให้ง่วงหรือไม่?
อาการง่วงไม่ใช่ผลข้างเคียงหลัก แต่บางคนอาจเวียนศีรษะหรืออ่อนเพลียจากยาและการติดเชื้อ หากเวียนศีรษะ อย่าขับรถหรือใช้เครื่องจักรจนกว่าอาการจะหาย
เกี่ยวกับอาการข้างเคียง
กินยาแล้วท้องเสียต้องหยุดไหม?
ท้องเสียเล็กน้อยพบได้และไม่จำเป็นต้องหยุดยาทุกกรณี ควรดื่มน้ำให้เพียงพอ แต่ถ้าถ่ายรุนแรง ถ่ายเป็นเลือด ปวดท้องมาก หรือมีภาวะขาดน้ำ ให้พบแพทย์
กินยาแล้วมีผื่นเป็นอาการแพ้ยาหรือไม่?
ผื่นอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุและควรได้รับการประเมิน หากผื่นลามเร็ว พุพอง ผิวลอก หรือเกิดร่วมกับหน้าบวมและหายใจลำบาก ให้ถือเป็นเหตุฉุกเฉิน
ยาอาจทำให้ตับมีปัญหาได้หรือไม่?
ยานี้อาจทำให้เกิดปัญหาตับได้แต่พบไม่บ่อย อาการเตือน ได้แก่ ตัวหรือตาเหลือง ปัสสาวะเข้ม อุจจาระซีด และอ่อนเพลียผิดปกติ
เกี่ยวกับการใช้ยาอย่างปลอดภัย
ใช้ยาที่เหลือจากครั้งก่อนได้ไหม?
ไม่ควรใช้ เพราะการติดเชื้อครั้งใหม่อาจมีสาเหตุและขนาดยาที่ต้องใช้ต่างกัน ยาที่เหลืออาจหมดอายุ เก็บไม่ถูกต้อง หรือมีจำนวนไม่พอสำหรับการรักษา
แบ่งยาให้คนในครอบครัวได้ไหม?
ไม่ควรแบ่งยาให้ผู้อื่น แม้มีอาการเหมือนกัน เพราะอีกคนอาจแพ้เพนิซิลลิน มีโรคประจำตัว หรือกำลังใช้ยาที่เกิดปฏิกิริยากัน
เก็บยาน้ำอย่างไร?
ทำตามฉลากที่ได้รับพร้อมยา เพราะข้อกำหนดการเก็บและอายุหลังผสมอาจต่างกัน ปิดฝาให้สนิท เก็บพ้นมือเด็ก และอย่าใช้เมื่อเกินวันที่กำหนด
คำถามที่ควรถามเภสัชกร
- ความแรงและสัดส่วนของ amoxicillin กับ clavulanate บนฉลากตรงกับคำแนะนำหรือใบสั่งยาหรือไม่
- ยานี้ตีกับยา สมุนไพร หรืออาหารเสริมที่ฉันใช้อยู่หรือไม่
- หากลืมกินยา ควรจัดเวลามื้อที่เหลือของวันนี้อย่างไร
- อาการข้างเคียงแบบใดที่ยังสังเกตได้ และแบบใดต้องหยุดยาแล้วไปโรงพยาบาล
- หากกลืนยาเม็ดไม่ได้ สามารถเปลี่ยนเป็นรูปแบบอื่นโดยคงขนาดยาที่ถูกต้องได้หรือไม่
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์
ข้อมูลอ้างอิง
- NHS: Co-amoxiclav: antibiotic for bacterial infections — เกี่ยวกับ coklav — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
- Medical News Today: Augmentin side effects: Common, mild, and serious — เกี่ยวกับ coklav — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์