ยา amitriptyline 10 mg สรรพคุณ คืออะไร ใช้รักษาอะไร ผลข้างเคียงและวิธีใช้

อะมิทริปไทลีน (amitriptyline) คือยาต้านเศร้ากลุ่มไตรไซคลิก ซึ่งใช้รักษาภาวะซึมเศร้า และแพทย์อาจสั่งใช้เพื่อช่วยลดอาการปวดจากเส้นประสาทบางชนิด

สารบัญ

• อะมิทริปไทลีนคือยาอะไร
• อะมิทริปไทลีนใช้รักษาอะไรได้บ้าง
• อะมิทริปไทลีนไม่ได้ใช้รักษาอะไร
• ใครควรระวังก่อนใช้อะมิทริปไทลีน
• อะมิทริปไทลีนมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง
• อะมิทริปไทลีนมีปฏิกิริยากับยาและแอลกอฮอล์หรือไม่
• ผู้ใหญ่และเด็กควรใช้อะมิทริปไทลีนขนาดเท่าไร
• หากใช้อะมิทริปไทลีนเกินขนาดควรทำอย่างไร
• คำถามที่พบบ่อย
• คำถามที่ควรถามเภสัชกร

อะมิทริปไทลีนคือยาอะไร

อะมิทริปไทลีนเป็นยาต้านเศร้ากลุ่ม tricyclic antidepressants หรือ TCA ที่เพิ่มการทำงานของสารสื่อประสาท serotonin และ noradrenaline ในระบบประสาท สารเหล่านี้เกี่ยวข้องกับการควบคุมอารมณ์และการส่งสัญญาณความปวด

ยานี้เป็นยารับประทานและอาจทำให้ง่วง แพทย์จึงมักกำหนดเวลาใช้ให้เหมาะกับอาการและกิจวัตรของแต่ละคน คุณไม่ควรแบ่งยาให้ผู้อื่น แม้จะมีอาการคล้ายกัน

รูปแบบของอะมิทริปไทลีน

เลข 10 มก. บอกปริมาณตัวยาในหนึ่งเม็ด ไม่ได้ยืนยันว่าคุณต้องใช้ครั้งละหนึ่งเม็ด หรือใช้วันละกี่ครั้ง ขนาดจริงขึ้นอยู่กับโรคที่รักษา ยาอื่นที่ใช้อยู่ และการตอบสนองต่อยา

ชื่อยากับตัวยา: บรรจุภัณฑ์อาจแสดงชื่อผลิตภัณฑ์ต่างกัน ให้ดูคำว่า amitriptyline และความแรงบนฉลากเพื่อยืนยันตัวยา โดยไม่ใช้ชื่อผลิตภัณฑ์แทนกันเอง

อะมิทริปไทลีนใช้รักษาอะไรได้บ้าง

อะมิทริปไทลีนใช้รักษาภาวะซึมเศร้า และแพทย์อาจสั่งใช้เพื่อช่วยลดอาการปวดจากเส้นประสาทบางชนิด อาการปวดลักษณะนี้อาจเป็นปวดแสบ ปวดเหมือนถูกแทง ปวดเหมือนไฟช็อต หรือมีอาการยิบๆ คล้ายเข็มทิ่ม

สำหรับอาการปวด ยาช่วยลดการส่งสัญญาณความปวดไปยังสมอง ไม่ใช่ยาแก้ปวดที่ออกฤทธิ์ทันที บางคนอาจนอนหลับดีขึ้นก่อนที่จะรู้สึกว่าอาการปวดลดลง

การใช้ยารักษาอาการปวดอาจใช้ขนาดต่ำกว่าการรักษาภาวะซึมเศร้า จึงไม่ควรนำขนาดยาของคนหนึ่งไปเทียบกับอีกคนหนึ่ง

อะมิทริปไทลีนไม่ได้ใช้รักษาอะไร

ไม่ใช่ยาฆ่าเชื้อหรือยาแก้ปวดทั่วไปที่ใช้บรรเทาอาการปวดเฉียบพลันทันที ยานี้ไม่รักษาการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย และไม่ควรเริ่มใช้เองเพียงเพราะมีอาการปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ หรือเจ็บคอ

อะมิทริปไทลีนอาจถูกใช้กับอาการปวดบางชนิด แต่ต้องแยกสาเหตุและลักษณะของอาการก่อน หากปวดเกิดขึ้นฉับพลัน รุนแรงขึ้น หรือมีอ่อนแรง พูดไม่ชัด เจ็บหน้าอก หรือการมองเห็นเปลี่ยนไป ควรรับการตรวจโดยเร็ว

ใครควรระวังก่อนใช้อะมิทริปไทลีน

คุณควรแจ้งประวัติโรค ยาทุกชนิดที่ใช้อยู่ และการตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรก่อนเริ่มยา ข้อมูลเหล่านี้มีผลต่อความเหมาะสมของยาและการติดตามอาการ

• โรคหัวใจหรือเคยกล้ามเนื้อหัวใจตาย: ยาอาจมีผลต่อจังหวะหัวใจและความดันโลหิต
• โรคลมชักหรือเคยชัก: ต้องประเมินความเสี่ยงก่อนใช้
• ต้อหินหรือมีอาการปวดตาร่วมกับตามัว: ยาอาจทำให้อาการบางชนิดรุนแรงขึ้น
• ปัสสาวะลำบากหรือโรคต่อมลูกหมาก: อะมิทริปไทลีนอาจทำให้ปัสสาวะออกยากขึ้น
• โรคไทรอยด์: ต้องพิจารณาร่วมกับยาไทรอยด์ที่ใช้อยู่
• โรคอารมณ์สองขั้ว โรคจิตเภท หรือเคยคิดทำร้ายตัวเอง: ต้องติดตามอารมณ์และพฤติกรรมอย่างใกล้ชิด
• กำลังจะหยุดยา: ไม่ควรหยุดทันที เพราะอาจเกิดอาการถอนยาและทำให้อาการเดิมแย่ลง

ใช้อะมิทริปไทลีนระหว่างตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรได้หรือไม่

ควรให้แพทย์ประเมินประโยชน์และความเสี่ยงเป็นรายบุคคลก่อนใช้ หากคุณตั้งครรภ์ วางแผนตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร อย่าเริ่ม หยุด หรือปรับยาเอง

หากตรวจพบว่าตั้งครรภ์ระหว่างใช้ยา ไม่ควรหยุดยากะทันหัน ให้ติดต่อผู้ดูแลการรักษาเพื่อวางแผนต่อเนื่องอย่างปลอดภัย

เด็กใช้อะมิทริปไทลีนได้หรือไม่

เด็กไม่ควรใช้อะมิทริปไทลีนจากขนาดยาของผู้ใหญ่หรือจากการคาดคะเนน้ำหนักเอง การใช้ในเด็กต้องพิจารณาเหตุผลในการรักษา น้ำหนัก โรคประจำตัว ยาอื่น และการติดตามผลอย่างเฉพาะเจาะจง

ไม่มีขนาดยาสำหรับเด็กที่เหมาะให้ใช้เป็นคำแนะนำทั่วไปในหน้านี้ ผู้ปกครองไม่ควรแบ่งยาเม็ด 10 มก. ให้เด็กโดยไม่ได้รับคำสั่งเฉพาะ

อะมิทริปไทลีนมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยคือ ง่วง เวียนศีรษะ ปากแห้ง ท้องผูก เหงื่อออก และความดันลดเมื่อเปลี่ยนท่า หลายอาการอาจดีขึ้นเมื่อร่างกายปรับตัว แต่ควรระวังการล้มและอุบัติเหตุ

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย

ผลข้างเคียงที่รุนแรง

ควรพบแพทย์ทันทีหากหัวใจเต้นเร็วหรือผิดจังหวะ ตัวหรือตาเหลือง ปวดตารุนแรง การมองเห็นเปลี่ยน สับสน กล้ามเนื้อเกร็ง ชัก หรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง อาการอ่อนแรงครึ่งซีก พูดไม่ชัด เจ็บหน้าอกรุนแรง หรือหมดสติ เป็นเหตุฉุกเฉิน

อาการแพ้ยารุนแรง: ริมฝีปาก ลิ้น ปาก หรือคอบวม หายใจลำบาก กลืนลำบาก หน้ามืดมาก หรือหมดสติ ต้องโทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินทันที

อะมิทริปไทลีนมีปฏิกิริยากับยาและแอลกอฮอล์หรือไม่

อะมิทริปไทลีนอาจเกิดปฏิกิริยากับยาต้านเศร้า ยาควบคุมจังหวะหัวใจ ยาที่ทำให้ง่วง และยาที่มีฤทธิ์ต้านโคลิเนอร์จิก แจ้งรายชื่อยาตามใบสั่ง ยาที่ซื้อเอง สมุนไพร และอาหารเสริมทั้งหมดก่อนเริ่มใช้

กลุ่มยาที่ต้องตรวจสอบเป็นพิเศษ ได้แก่

• ยาต้านเศร้ากลุ่ม monoamine oxidase inhibitors หรือ MAOIs
• ยาต้านเศร้าหรือยารักษาโรคทางจิตเวชชนิดอื่น
• ยาควบคุมจังหวะหัวใจหรือยารักษาโรคหัวใจบางชนิด
• ยานอนหลับ ยากันชัก หรือยาอื่นที่กดระบบประสาท
• ยาที่ทำให้ปากแห้ง ท้องผูก ตามัว หรือปัสสาวะลำบาก
• ฮอร์โมนไทรอยด์
• ยาแก้ไอ แก้หวัด หรือแก้แพ้บางสูตร

ดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างใช้อะมิทริปไทลีนได้หรือไม่

ควรหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ โดยเฉพาะช่วงเริ่มยาและช่วงปรับขนาดยา แอลกอฮอล์เพิ่มอาการง่วง เวียนศีรษะ การทรงตัวผิดปกติ และการตัดสินใจช้าลง

อย่าขับรถ ขี่จักรยาน หรือใช้เครื่องจักรหากยังง่วงหรือมึน แม้ไม่ได้ดื่มแอลกอฮอล์ก็ตาม

ผู้ใหญ่และเด็กควรใช้อะมิทริปไทลีนขนาดเท่าไร

ขนาดยาต้องผูกกับข้อบ่งใช้และคำสั่งเฉพาะบุคคล ไม่ควรดูเพียงความแรง 10 มก. บนฉลาก ขนาดสำหรับภาวะซึมเศร้าและอาการปวดไม่จำเป็นต้องเท่ากัน

ขนาดยาในผู้ใหญ่

ข้อมูลสากลสำหรับการรักษาอาการปวดระบุขนาดเริ่มต้นที่ 10 มก. วันละครั้ง และบางคนอาจได้รับขนาดเริ่มต้นสูงถึง 25 มก. วันละครั้ง โดยเพิ่มขนาดอย่างช้าๆ ตามการตอบสนอง ขนาดสูงสุดที่ใช้สำหรับอาการปวดโดยทั่วไปในข้อมูลดังกล่าวคือ 75 มก. วันละครั้ง

ตัวเลขนี้เป็นบริบทสำหรับการใช้อะมิทริปไทลีนรักษาอาการปวดเท่านั้น ไม่ควรนำไปใช้กับภาวะซึมเศร้าหรือข้อบ่งใช้อื่นโดยอัตโนมัติ

ขนาดยาที่ใช้ในประเทศไทยอาจแตกต่างกัน โปรดปรึกษาเภสัชกรก่อนใช้ยา

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

ขนาดยาในเด็ก

ไม่มีขนาดยาสำหรับเด็กที่ควรคำนวณเองจากข้อมูลผู้ใหญ่ การกำหนดขนาดต้องอาศัยน้ำหนัก ข้อบ่งใช้ โรคประจำตัว ยาร่วม และการติดตามผลจากผู้เชี่ยวชาญ

คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

ถ้าลืมกินยาควรทำอย่างไร?

กินเมื่อนึกได้หากยังไม่ใกล้มื้อต่อไป แต่หากปกติกินก่อนนอนแล้วนึกได้ตอนเช้า ให้ข้ามมื้อนั้นและรอกินตามเวลาถัดไป ห้ามเพิ่มยาเป็นสองเท่า

กินพร้อมอาหารได้หรือไม่?

ยาเม็ดสามารถรับประทานพร้อมหรือไม่พร้อมอาหารก็ได้ กลืนพร้อมน้ำและใช้เวลาเดิมตามคำสั่งบนฉลาก

หยุดยาเมื่ออาการดีขึ้นได้หรือไม่?

ไม่ควรหยุดทันที การลดขนาดมักต้องทำอย่างค่อยเป็นค่อยไปเพื่อจำกัดอาการถอนยาและลดโอกาสที่อาการเดิมจะกลับมา

หากใช้อะมิทริปไทลีนเกินขนาดควรทำอย่างไร

ให้ไปห้องฉุกเฉินหรือโทร 1669 ทันที แม้ยังไม่มีอาการผิดปกติ การใช้ยาเกินขนาดอาจมีผลต่อหัวใจ ระบบประสาท ความดันโลหิต และระดับความรู้สึกตัว

นำแผงยา กล่องยา และข้อมูลเวลาหรือจำนวนที่คาดว่ากินไปด้วย อย่าทำให้อาเจียนเอง และอย่ารอดูอาการที่บ้านหากสงสัยว่าเด็กหรือผู้ใหญ่กินยาเกินขนาด

คำถามที่พบบ่อย

อะมิทริปไทลีน 10 มก. เป็นยานอนหลับหรือไม่

ไม่ใช่ยานอนหลับโดยตรง ยามีฤทธิ์ทำให้ง่วง จึงอาจช่วยให้บางคนนอนดีขึ้น โดยเฉพาะเมื่ออาการปวดรบกวนการนอน แต่ไม่ควรใช้รักษานอนไม่หลับเอง

ควรกินอะมิทริปไทลีนตอนไหน

ยามักทำให้ง่วง จึงมักกำหนดให้กินช่วงเย็นหรือก่อนนอน เวลาที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับคำสั่งใช้ยา หากยังง่วงในเช้าวันถัดไป อย่าเปลี่ยนเวลาเองโดยไม่ตรวจสอบแผนการใช้ยา

อะมิทริปไทลีนเริ่มออกฤทธิ์เมื่อไร

ผลต่อการนอนอาจรู้สึกได้ก่อนผลต่อความปวดหรืออารมณ์ ข้อมูลสากลระบุว่าอาการปวดอาจเริ่มดีขึ้นภายในประมาณ 2 สัปดาห์ และอาจใช้เวลาถึง 2 เดือนจึงเห็นผลเต็มที่

อะมิทริปไทลีนทำให้อ้วนหรือไม่

น้ำหนักอาจเปลี่ยนแปลงได้ในบางคน แต่ไม่ได้เกิดกับทุกคน หากน้ำหนักเพิ่มหรือลดชัดเจน หรือความอยากอาหารเปลี่ยนมาก ควรแจ้งผู้ดูแลการรักษา

อะมิทริปไทลีนเสพติดหรือไม่

ยานี้ไม่จัดเป็นยาเสพติด แต่การหยุดกะทันหันอาจทำให้เกิดอาการถอนยา จึงควรลดขนาดตามแผนแทนการหยุดเอง

กินอะมิทริปไทลีนแล้วขับรถได้หรือไม่

อย่าขับรถหากมีอาการง่วง เวียนศีรษะ ตามัว หรือการตอบสนองช้าลง รอจนทราบว่ายามีผลต่อคุณอย่างไร และหลีกเลี่ยงกิจกรรมเสี่ยงในช่วงเริ่มยาหรือปรับขนาดยา

อะมิทริปไทลีนทำให้ปากแห้งและท้องผูกควรทำอย่างไร

จิบน้ำ เคี้ยวหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาล เพิ่มผัก ผลไม้ ธัญพืช และการเคลื่อนไหวร่างกาย หากท้องผูกรุนแรง ปวดท้องมาก หรือปัสสาวะไม่ออก ควรพบแพทย์

กินอะมิทริปไทลีนร่วมกับยาแก้หวัดได้หรือไม่

ไม่ควรเลือกยาแก้หวัดเองโดยไม่ตรวจส่วนประกอบ ยาแก้ไอ แก้แพ้ หรือแก้คัดจมูกบางชนิดอาจเพิ่มอาการง่วง ปากแห้ง หัวใจเต้นผิดปกติ หรือปัสสาวะลำบาก

ใช้อะมิทริปไทลีนระยะยาวได้หรือไม่

ใช้ระยะยาวได้ในบางคนเมื่อยังมีประโยชน์และได้รับการติดตาม ควรทบทวนผลการรักษา ผลข้างเคียง และความจำเป็นของยาเป็นระยะ ไม่ควรหยุดเองหลังใช้ต่อเนื่อง

คำถามที่ควรถามเภสัชกร

• ยาและอาหารเสริมที่ฉันใช้อยู่มีปฏิกิริยากับอะมิทริปไทลีนหรือไม่
• ความแรง 10 มก. บนฉลากตรงกับขนาดและข้อบ่งใช้ของฉันหรือไม่
• หากง่วงมากในตอนเช้า ควรปรับเวลากินยาอย่างไร
• อาการใดเป็นผลข้างเคียงที่สังเกตต่อได้ และอาการใดต้องหยุดกิจกรรมแล้วพบแพทย์
• หากต้องการหยุดยา ควรลดขนาดตามแผนอย่างไร

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

ข้อมูลอ้างอิง

• NHS: Side effects of amitriptyline for pain and migraine — เกี่ยวกับ tryptanol — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• NHS: Information for adults prescribed amitriptyline — เกี่ยวกับ tryptanol — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
• Cleveland Clinic: Amitriptyline: Uses & Side Effects — เกี่ยวกับ tryptanol — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์