Telemedicine คืออะไร คลินิกไทยทำได้แค่ไหน และเริ่มยังไง
Telemedicine คือการให้บริการทางการแพทย์ทางไกล โดยผู้ประกอบวิชาชีพกับคนไข้ไม่ได้อยู่ในที่เดียวกัน
คนส่วนใหญ่นึกถึงวิดีโอคอล แต่จริงๆ ครอบคลุมกว้างกว่านั้น ทั้งการติดตามอาการทางแชท การอ่านผลตรวจแล้วให้คำแนะนำ และการปรึกษาระหว่างแพทย์ด้วยกัน
งานแบบไหนเหมาะกับการตรวจทางไกล
ไม่ใช่ทุกอย่างทำทางไกลได้ และการฝืนทำในสิ่งที่ไม่เหมาะเป็นความเสี่ยงทั้งกับคนไข้และคลินิก
เหมาะ
- ติดตามอาการหลังการรักษา เช่นหลังผ่าตัดเล็กหรือหลังทำหัตถการ
- อธิบายผลตรวจที่ทำไปแล้ว
- ปรับยาในโรคเรื้อรังที่คุมได้ดีอยู่แล้ว
- ให้คำแนะนำก่อนมาว่าควรเตรียมตัวอย่างไร
- คัดกรองเบื้องต้นว่าควรมาที่คลินิกหรือไม่
ไม่เหมาะ
- อาการเฉียบพลันที่ต้องตรวจร่างกาย
- งานที่ต้องใช้เครื่องมือหรือทำหัตถการ
- การวินิจฉัยครั้งแรกที่ยังไม่เคยเห็นคนไข้
- ทุกกรณีที่มีสัญญาณอันตราย ซึ่งต้องส่งมาที่สถานพยาบาลทันที
ข้อสุดท้ายสำคัญที่สุด ระบบและทีมต้องรู้ว่าเมื่อไหร่ต้องหยุดคุยทางไกลแล้วบอกให้มา
ข้อควรตรวจสอบก่อนเริ่ม
การให้บริการทางการแพทย์ทางไกลมีข้อกำหนดและแนวปฏิบัติที่หน่วยงานกำกับดูแลวิชาชีพและสถานพยาบาลเป็นผู้กำหนด ซึ่งครอบคลุมทั้งขอบเขตที่ทำได้ การขอความยินยอม การบันทึกเวชระเบียน และการสั่งจ่ายยา
ควรตรวจสอบข้อกำหนดที่ใช้กับวิชาชีพและประเภทสถานพยาบาลของท่านกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเริ่มให้บริการ บทความนี้อธิบายภาพรวมเชิงปฏิบัติ ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย
สิ่งที่คลินิกมักลืมเตรียม
การบันทึกเวชระเบียน การตรวจทางไกลก็เป็นการรักษา จึงต้องบันทึกเช่นเดียวกับการมาที่คลินิก ทั้งอาการ คำแนะนำที่ให้ และการตัดสินใจ (OPD card และการเก็บรักษา)
ความยินยอม ควรมีการแจ้งและขอความยินยอมที่บันทึกไว้ได้ รวมถึงเรื่องการบันทึกภาพหรือเสียงถ้ามี
ความเป็นส่วนตัว ข้อมูลสุขภาพเป็นข้อมูลอ่อนไหวภายใต้ PDPA การคุยผ่านช่องทางที่ทีมใช้ปนกับเรื่องอื่นจึงมีความเสี่ยง
การคิดเงิน ต้องตกลงล่วงหน้าว่าคิดอย่างไร และแจ้งคนไข้ก่อนเริ่ม ไม่ใช่แจ้งตอนจบ
ขอบเขตที่ชัดเจนสำหรับทีม คนที่รับเรื่องแรกต้องรู้ว่าเคสแบบไหนส่งต่อให้แพทย์ทางไกล แบบไหนต้องนัดมาที่คลินิก และแบบไหนต้องบอกให้ไปโรงพยาบาลทันที
เริ่มจากตรงไหน
คลินิกส่วนใหญ่ไม่ควรเริ่มจากการเปิดบริการตรวจทางไกลเต็มรูปแบบ
เริ่มจากสิ่งที่ทำอยู่แล้วแต่ยังไม่เป็นระบบ คือการตอบคำถามและติดตามอาการทางแชท ซึ่งเกิดขึ้นอยู่แล้วในทุกคลินิก เพียงแต่ยังไม่มีการบันทึกและไม่มีขอบเขตชัด
จัดสิ่งนี้ให้เป็นระบบก่อน คือรวมช่องทางไว้ที่เดียว มีกติกาว่าเรื่องไหนส่งต่อให้ใคร และบันทึกสิ่งที่ให้คำแนะนำไป (ระบบรวมแชทสำหรับคลินิก)
แล้วค่อยขยับไปสู่การนัดตรวจทางไกลที่มีเวลาและค่าบริการชัดเจน เมื่อทีมคุ้นกับขอบเขตแล้ว
เคล็ดลับบริหารคลินิก ส่งตรงถึงอีเมลคุณ
เจ้าของและผู้บริหารคลินิกกว่า 20,000 คน รับข่าวสารจากเราอยู่แล้ว
สำหรับเจ้าของคลินิกและผู้ที่กำลังจะเปิด — วิธีให้คนไข้ใหม่เจอคลินิกบน Google และให้ AI อย่าง ChatGPT และ Claude แนะนำคลินิกของคุณ วิธีลดงานหน้าเคาน์เตอร์และคนไข้ไม่มาตามนัด และเรื่องที่คลินิกอื่นเจอมาก่อน
ส่งสัปดาห์ละครั้ง · ไม่มีสแปม ยกเลิกได้ทุกเมื่อ
More patients, and a system that runs the day
Jib OS brings new patients in, answers every one of them, and keeps the day running. Built by HDmall.
Or see what Jib OS is →คำถามที่พบบ่อย
Telemedicine คืออะไร
คือการให้บริการทางการแพทย์ทางไกลโดยผู้ประกอบวิชาชีพกับคนไข้ไม่ได้อยู่ในที่เดียวกัน ครอบคลุมกว้างกว่าวิดีโอคอล ทั้งการติดตามอาการทางแชท การอ่านผลตรวจแล้วให้คำแนะนำ และการปรึกษาระหว่างแพทย์ด้วยกัน
คลินิกไทยให้บริการ telemedicine ได้ไหม
การให้บริการทางการแพทย์ทางไกลมีข้อกำหนดและแนวปฏิบัติที่หน่วยงานกำกับดูแลวิชาชีพและสถานพยาบาลเป็นผู้กำหนด ครอบคลุมทั้งขอบเขตที่ทำได้ การขอความยินยอม การบันทึกเวชระเบียน และการสั่งจ่ายยา ควรตรวจสอบข้อกำหนดที่ใช้กับวิชาชีพและประเภทสถานพยาบาลของท่านกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนเริ่มให้บริการ
งานแบบไหนไม่ควรทำทางไกล
อาการเฉียบพลันที่ต้องตรวจร่างกาย งานที่ต้องใช้เครื่องมือหรือทำหัตถการ การวินิจฉัยครั้งแรกที่ยังไม่เคยเห็นคนไข้ และทุกกรณีที่มีสัญญาณอันตรายซึ่งต้องส่งมาที่สถานพยาบาลทันที ข้อสุดท้ายสำคัญที่สุด เพราะระบบและทีมต้องรู้ว่าเมื่อไหร่ต้องหยุดคุยทางไกลแล้วบอกให้มา
ต้องบันทึกเวชระเบียนด้วยไหม
ต้องบันทึกค่ะ เพราะการตรวจทางไกลก็เป็นการรักษา จึงต้องบันทึกเช่นเดียวกับการมาที่คลินิก ทั้งอาการที่คนไข้เล่า คำแนะนำที่ให้ และการตัดสินใจ รวมถึงเหตุผลที่เลือกทำทางไกลแทนการนัดมา ซึ่งมีประโยชน์ทั้งกับการดูแลต่อเนื่องและกับการตรวจสอบย้อนหลัง
คลินิกควรเริ่มจากตรงไหน
ไม่ควรเริ่มจากการเปิดบริการตรวจทางไกลเต็มรูปแบบ แต่ควรเริ่มจากสิ่งที่ทำอยู่แล้วแต่ยังไม่เป็นระบบ คือการตอบคำถามและติดตามอาการทางแชท ซึ่งเกิดขึ้นในทุกคลินิกอยู่แล้วเพียงแต่ยังไม่มีการบันทึกและไม่มีขอบเขตชัด จัดสิ่งนี้ให้เป็นระบบก่อนแล้วค่อยขยับไปสู่การนัดตรวจทางไกลที่มีเวลาและค่าบริการชัดเจน
คุยกับคนไข้ผ่าน LINE ปกตินับเป็น telemedicine ไหม
ขึ้นอยู่กับเนื้อหาของการคุย การตอบคำถามเรื่องราคาหรือเวลาทำการไม่ใช่ แต่การให้คำแนะนำเกี่ยวกับอาการหรือการรักษาเข้าข่ายการให้บริการทางการแพทย์ ซึ่งควรบันทึกและอยู่ภายใต้ขอบเขตที่กำหนด คลินิกจำนวนมากทำสิ่งนี้อยู่แล้วโดยไม่ได้ตั้งใจ จึงควรกำหนดขอบเขตให้ชัดว่าทีมตอบอะไรได้และอะไรต้องส่งต่อ