เอาซิลิโคนหน้าอกออก

เอาซิลิโคนหน้าอกออก (Breast-implant removal) คือการผ่าตัดนำเต้านมเทียมออกจากช่องที่วางไว้ อาจทำเพราะมีอาการเจ็บ พังผืดหดรัด เต้านมเทียมรั่วหรือติดเชื้อ หรือเพราะคุณไม่ต้องการมีเต้านมเทียมอีกต่อไป โดยศัลยแพทย์จะประเมินว่าต้องนำพังผืดออกด้วยหรือควรทำหัตถการอื่นพร้อมกันหรือไม่

เอาซิลิโคนหน้าอกออก คืออะไร

การผ่าตัดนำเต้านมเทียมออกเป็นการเปิดแผลเพื่อเอาถุงเต้านมเทียมออกจากช่องใต้เนื้อเต้านมหรือใต้กล้ามเนื้อหน้าอก แม้คนทั่วไปมักเรียกว่า “เอาซิลิโคนออก” แต่เต้านมเทียมอาจบรรจุซิลิโคนเจลหรือน้ำเกลือ วิธีผ่าตัดจึงต้องพิจารณาจากชนิดของเต้านมเทียม สภาพถุงหุ้ม และสิ่งที่พบโดยรอบ

เมื่อร่างกายมีสิ่งแปลกปลอม จะเกิดเนื้อเยื่อแผลเป็นบางๆ ล้อมรอบ เรียกว่า “แคปซูล” หรือพังผืดรอบเต้านมเทียม การมีแคปซูลเป็นการตอบสนองตามธรรมชาติ ไม่ได้หมายความว่าผิดปกติเสมอไป แต่ในบางคนพังผืดอาจหนาและหดรัดจนเต้านมแข็ง เจ็บ หรือผิดรูป ภาวะนี้เรียกว่า “พังผืดหดรัดรอบเต้านมเทียม”

การผ่าตัดอาจมีขอบเขตต่างกัน ได้แก่

ไม่ใช่ทุกคนที่จำเป็นต้องผ่าตัดเพียงเพราะใส่เต้านมเทียมมานาน หากไม่มีอาการและผลตรวจไม่พบปัญหา ศัลยแพทย์อาจแนะนำการติดตามแทน การตัดสินใจควรอาศัยอาการ ประวัติการผ่าตัด การตรวจร่างกาย และภาพวินิจฉัยที่เหมาะสม ไม่ควรใช้เพียงอายุของเต้านมเทียมเป็นเกณฑ์เดียว

ใครควรทำ / ใครไม่ควรทำ

คนที่กำลังกังวลว่าเต้านมเทียมมีปัญหาไม่จำเป็นต้องรีบสรุปว่าต้องผ่าตัด แต่ควรพบศัลยแพทย์เพื่อแยกสาเหตุ อาการเจ็บ ตึง หรือรูปร่างเปลี่ยนอาจเกิดจากพังผืด การเคลื่อนตัว การอักเสบ เนื้อเยื่อเต้านม หรือกล้ามเนื้อหน้าอกก็ได้

ผู้ที่อาจได้รับการพิจารณาให้ผ่าตัด

• มีพังผืดหดรัด ทำให้เต้านมแข็ง เจ็บ ตึง หรือผิดรูป
• เต้านมเทียมแตก รั่ว หรือสงสัยว่าถุงหุ้มเสียหายจากการตรวจ
• เต้านมเทียมเคลื่อน พลิก หรืออยู่ผิดตำแหน่งจนมีอาการหรือรูปร่างผิดปกติ
• มีการติดเชื้อที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษา หรือมีการติดเชื้อซ้ำ
• ผิวหนังบาง แผลเปิด หรือเต้านมเทียมดันใกล้ทะลุผิวหนัง
• มีของเหลวคั่งเรื้อรังหรือเกิดของเหลวรอบเต้านมเทียมหลังใส่มานาน
• มีก้อนหรือความผิดปกติของพังผืดที่ต้องเก็บเนื้อเยื่อหรือของเหลวส่งตรวจ
• มีอาการเจ็บหน้าอก ไหล่ หรือข้อจำกัดการเคลื่อนไหวที่แพทย์ประเมินแล้วว่าสัมพันธ์กับเต้านมเทียม
• ไม่ต้องการมีเต้านมเทียมต่อ แม้ไม่มีภาวะแทรกซ้อน
• ต้องการเปลี่ยนวิธีสร้างเต้านมหลังการรักษามะเร็ง หรือเลือกไม่สร้างเต้านมต่อ

พังผืดหดรัด การเคลื่อนของเต้านมเทียม การแตก และการติดเชื้อ เป็นเหตุผลที่พบในการพิจารณานำเต้านมเทียมออก ส่วนภาวะมะเร็งต่อมน้ำเหลืองบางชนิดที่สัมพันธ์กับเต้านมเทียมพบได้น้อย แต่ต้องได้รับการตรวจอย่างเป็นระบบเมื่อมีอาการที่น่าสงสัย (Cleveland Clinic, Breastcancer.org)

กรณีที่อาจยังไม่ควรผ่าตัดทันที

การผ่าตัดอาจต้องเลื่อนหรือปรับแผนหากมีภาวะที่เพิ่มความเสี่ยง เช่น

• มีการติดเชื้อหรือโรคเฉียบพลันที่ยังควบคุมไม่ได้ โดยไม่ได้เป็นการติดเชื้อที่เต้านมเทียมซึ่งจำเป็นต้องผ่าตัดเร่งด่วน
• โรคหัวใจ โรคปอด เบาหวาน หรือความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือดยังควบคุมไม่เหมาะสม
• สูบบุหรี่หรือใช้นิโคติน ซึ่งเพิ่มปัญหาแผลหายช้าและเนื้อเยื่อขาดเลือด
• กำลังตั้งครรภ์หรือมีแผนให้นมบุตร โดยไม่มีข้อบ่งชี้เร่งด่วน
• มีความคาดหวังว่าหลังนำออกแล้วเต้านมจะกลับเหมือนก่อนใส่ทุกประการ
• ต้องการผ่าตัดจากอาการทั่วร่างกาย แต่ยังไม่ได้ตรวจหาสาเหตุอื่นที่รักษาได้
• ยังไม่ได้ประเมินก้อน ของเหลว หรือความผิดปกติที่อาจต้องเจาะตรวจหรือวางแผนเก็บชิ้นเนื้อก่อนผ่าตัด

ถ้าสงสัยมะเร็งหรือมีของเหลวเกิดขึ้นช้ารอบเต้านมเทียม การนำออกทันทีโดยไม่มีการตรวจล่วงหน้าอาจทำให้วางแผนการเก็บตัวอย่างได้ไม่ครบ ศัลยแพทย์จะกำหนดลำดับการตรวจและผ่าตัดตามความเร่งด่วน

เตรียมตัวก่อนผ่าตัด

การเตรียมตัวเริ่มจากนำข้อมูลการเสริมหน้าอกเดิมไปให้ศัลยแพทย์มากที่สุด หากมีบัตรประจำเต้านมเทียม รายงานผ่าตัด ผลชิ้นเนื้อเดิม หรือผลตรวจภาพถ่าย ควรนำไปด้วย ข้อมูลเรื่องชนิด ผิว รูปทรง ขนาด ตำแหน่งที่วาง และแผลเดิมช่วยให้วางแผนได้ดีขึ้น แต่หากไม่มีเอกสารก็ยังเข้ารับการประเมินได้

การประเมินก่อนผ่าตัด

ศัลยแพทย์จะถามว่าใส่เต้านมเทียมเมื่อใด เคยผ่าตัดแก้ไขหรือไม่ และมีอาการอะไร จากนั้นตรวจความแข็ง รูปร่าง ตำแหน่งแผล ผิวหนัง ก้อน ต่อมน้ำเหลือง และความสมมาตรของเต้านม

บางคนอาจต้องตรวจอัลตราซาวด์ แมมโมแกรม หรือการตรวจด้วยสนามแม่เหล็ก ทั้งนี้ขึ้นกับอายุ อาการ ชนิดของเต้านมเทียม และสิ่งที่ตรวจพบ การตรวจภาพไม่ได้ใช้แทนการคัดกรองมะเร็งเต้านมตามเกณฑ์อายุทั้งหมด ศัลยแพทย์จะเลือกการตรวจที่ตอบคำถามทางการแพทย์ของคุณ

ก่อนยินยอมผ่าตัด ควรตกลงให้ชัดเจนว่าแผนคือข้อใด:

• นำเต้านมเทียมออกข้างเดียวหรือสองข้าง
• ตัดพังผืดบางส่วนหรือทั้งหมดหรือไม่
• จะส่งพังผืด ของเหลว หรือชิ้นเนื้อตรวจหรือไม่
• จะใส่เต้านมเทียมใหม่ในครั้งเดียวกันหรือไม่
• ต้องยกกระชับหรือปรับรูปทรงพร้อมกันหรือแยกทำภายหลัง
• แผลจะอยู่ตำแหน่งใดและอาจต้องยาวกว่าแผลเดิมหรือไม่
• มีโอกาสต้องใส่สายระบายหรือไม่
• หากพบการรั่วหรือสิ่งผิดปกติระหว่างผ่าตัด ศัลยแพทย์ได้รับอนุญาตให้ทำอะไรเพิ่มเติมได้บ้าง

อาหาร ยา และพฤติกรรมก่อนผ่าตัด

หากใช้ยาระงับความรู้สึกหรือยาสลบ คุณจะได้รับคำสั่งงดอาหารและเครื่องดื่มจากโรงพยาบาล เวลางดขึ้นกับชนิดอาหาร เวลาเริ่มผ่าตัด และแนวทางของทีมวิสัญญี ควรทำตามเวลาที่แจ้ง ไม่กำหนดเวลาเอง

แจ้งยาทุกชนิดที่ใช้อยู่ รวมถึง:

• ยาต้านการแข็งตัวของเลือดและยาต้านเกล็ดเลือด
• ยาเบาหวานและอินซูลิน
• ยาแก้ปวดต้านการอักเสบบางชนิด
• ฮอร์โมน
• สมุนไพร วิตามิน และอาหารเสริม
• ยาที่เคยทำให้แพ้หรือเกิดผลข้างเคียง

ยาบางชนิดอาจต้องหยุด ปรับ หรือเปลี่ยนชั่วคราวเพื่อลดความเสี่ยงเลือดออก น้ำตาลผิดปกติ หรือภาวะแทรกซ้อนจากการดมยาสลบ แต่ห้ามหยุดเอง ศัลยแพทย์หรือวิสัญญีแพทย์จะระบุเวลาตามยาและความเสี่ยงของแต่ละคน การหลีกเลี่ยงยาที่เพิ่มการเลือดออกและการงดบุหรี่เป็นส่วนหนึ่งของการเตรียมที่แหล่งอ้างอิงแนะนำ (Cleveland Clinic)

ควรงดสูบบุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และผลิตภัณฑ์นิโคตินตามคำแนะนำของทีมผ่าตัด เพราะนิโคตินทำให้เลือดไปเลี้ยงแผลลดลง หากหยุดไม่ได้ควรบอกตามตรงเพื่อให้ประเมินความเสี่ยง ไม่ควรปกปิดเพราะอาจกระทบการเลือกวิธีผ่าตัด

สิ่งที่ควรเตรียมในวันผ่าตัด

• บัตรประชาชนและเอกสารสิทธิการรักษา
• รายการยาและประวัติแพ้ยา
• ผลตรวจ ภาพถ่ายรังสี และเอกสารของเต้านมเทียมเดิม
• เสื้อที่ติดกระดุมหรือรูดซิปด้านหน้า เพื่อลดการยกแขน
• เสื้อพยุงเต้านมตามแบบที่ทีมผ่าตัดแนะนำ
• ผู้ใหญ่ที่พากลับและอยู่ช่วยในช่วงแรก หากกลับบ้านวันเดียวกัน
• แผนลางานและคนช่วยดูแลเด็ก ผู้สูงอายุ หรือสัตว์เลี้ยง เพราะช่วงแรกควรหลีกเลี่ยงการยกของ

ขั้นตอนการผ่าตัด

รายละเอียดจริงต่างกันในแต่ละคน แต่ลำดับทั่วไปเป็นดังนี้

1. ตรวจยืนยันแผนและทำเครื่องหมาย

ก่อนเข้าห้องผ่าตัด ศัลยแพทย์ตรวจเต้านม ยืนยันข้างที่จะผ่าตัด และทบทวนว่าคุณต้องการนำออกอย่างเดียว เปลี่ยนใหม่ หรือทำร่วมกับการยกกระชับ จากนั้นอาจวาดแนวแผลและตำแหน่งสำคัญขณะคุณยืน เพราะรูปร่างเต้านมเปลี่ยนเมื่อเอนนอน

2. ให้ยาระงับความรู้สึก

หลายกรณีใช้ยาสลบเพื่อให้ไม่รู้สึกตัวระหว่างผ่าตัด บางกรณีอาจใช้ยาชาเฉพาะที่ร่วมกับยาทางหลอดเลือดดำ ขึ้นกับขอบเขตของการผ่าตัด สุขภาพ และสถานที่ทำหัตถการ แหล่งอ้างอิงระบุว่ามีทั้งการให้ยาทางหลอดเลือดดำและการดมยาสลบ (Cleveland Clinic)

3. เปิดแผลเข้าสู่ช่องเต้านมเทียม

ศัลยแพทย์มักพยายามใช้แผลเดิม เช่น รอยพับใต้เต้านมหรือรอบปานนม เพื่อลดจำนวนแผลใหม่ แต่แผลอาจต้องยาวขึ้นหากเต้านมเทียมมีขนาดใหญ่ พังผืดหนา หรือจำเป็นต้องนำชิ้นเนื้อออกอย่างปลอดภัย

4. นำเต้านมเทียมออก

หากถุงยังสมบูรณ์ ศัลยแพทย์อาจนำออกทั้งถุง หากแตกหรือมีเจลรั่ว จะนำวัสดุที่มองเห็นออกและทำความสะอาดช่องตามความเหมาะสม การพบซิลิโคนอยู่นอกถุงอาจทำให้การผ่าตัดซับซ้อนขึ้น โดยเฉพาะเมื่อซิลิโคนแทรกในพังผืดหรือเนื้อเยื่อ

5. ประเมินและจัดการพังผืด

ศัลยแพทย์จะตรวจความหนา ความแข็ง การหดรัด แคลเซียม และความผิดปกติของพังผืด แล้วเลือกคงไว้ เปิดพังผืด ตัดบางส่วน หรือตัดออกทั้งหมด

การเลาะพังผืดออกพร้อมเต้านมเทียมเป็นก้อนเดียวอาจเหมาะในข้อบ่งชี้บางอย่าง แต่ไม่จำเป็นหรือทำได้อย่างปลอดภัยในทุกคน โดยเฉพาะเมื่อพังผืดติดแน่นกับผนังทรวงอก การฝืนเลาะอาจเพิ่มเลือดออกหรือทำอันตรายต่อกล้ามเนื้อ ซี่โครง หรือเยื่อหุ้มปอด เป้าหมายจึงไม่ใช่การใช้คำเรียกวิธีใดวิธีหนึ่ง แต่คือการกำจัดเนื้อเยื่อที่จำเป็นพร้อมรักษาความปลอดภัย

6. เก็บตัวอย่างส่งตรวจเมื่อมีข้อบ่งชี้

หากพบของเหลว พังผืดผิดปกติ ก้อน หรือเนื้อเยื่อที่น่าสงสัย ศัลยแพทย์อาจส่งตรวจทางพยาธิวิทยาหรือการตรวจเฉพาะ การส่งตรวจทุกชิ้นหรือทุกคนไม่ใช่ข้อกำหนดเดียวกันทั้งหมด จึงควรถามล่วงหน้าว่าแผนของคุณเป็นอย่างไร

7. ทำหัตถการร่วมตามแผน

หากเลือกเปลี่ยนเต้านมเทียม ศัลยแพทย์จะเตรียมช่องและใส่อันใหม่ หากเลือกยกกระชับ จะตัดผิวหนังส่วนเกิน ปรับเนื้อเต้านม และย้ายตำแหน่งหัวนมตามความจำเป็น การทำหลายอย่างพร้อมกันช่วยลดจำนวนครั้งของการดมยาสลบ แต่ทำให้แผลและการพักฟื้นมากกว่านำออกอย่างเดียว

8. ห้ามเลือด ใส่สายระบาย และปิดแผล

ศัลยแพทย์ตรวจเลือดออกก่อนปิดแผล บางคนต้องใส่สายระบายเพื่อระบายเลือดและน้ำเหลือง ไม่ใช่ทุกคนที่ต้องมีสายนี้ จากนั้นปิดแผลด้วยไหม เทป หรือวัสดุปิดผิวหนัง และใส่เสื้อพยุงตามแผน

หลังผ่าตัด คุณจะพักในห้องสังเกตอาการ ทีมรักษาจะประเมินการหายใจ ความดัน ความปวด คลื่นไส้ เลือดออก และสภาพแผล ก่อนตัดสินใจให้กลับบ้านหรือรับไว้ดูแลต่อ

ใช้เวลานานแค่ไหน

การนำเต้านมเทียมออกมักใช้เวลาประมาณ 1-3 ชั่วโมง ตามข้อมูลอ้างอิงสากล แต่เวลาอาจยาวกว่านี้หากต้องตัดพังผืดที่เกาะแน่น นำซิลิโคนที่รั่วออก ยกกระชับ สร้างเต้านมด้วยเนื้อเยื่อตนเอง หรือจัดการความผิดปกติอื่นพร้อมกัน (Breastcancer.org)

เวลานี้เป็นเวลาผ่าตัดโดยประมาณ ไม่รวมการลงทะเบียน เตรียมยาสลบ พักฟื้นหลังดมยา และรอประเมินก่อนกลับบ้าน คุณจึงควรเผื่อเวลาอยู่ในสถานพยาบาลมากกว่าระยะผ่าตัดจริง

โดยทั่วไปมักใช้ยาสลบ แต่อาจใช้ยาชาร่วมกับยาระงับความรู้สึกทางหลอดเลือดดำในกรณีที่เหมาะสม วิสัญญีแพทย์จะเลือกตามขอบเขตการผ่าตัด โรคประจำตัว ความเสี่ยงทางเดินหายใจ และมาตรฐานของสถานพยาบาล

หลายกรณีสามารถกลับบ้านในวันเดียวกันได้ตามข้อมูลอ้างอิง แต่แนวทางในประเทศไทยอาจต่างกันตามโรงพยาบาล (Cleveland Clinic) คุณอาจต้องพักค้างคืนหากผ่าตัดกว้าง มีเลือดออกมาก มีโรคประจำตัว คลื่นไส้หรือปวดมาก ฟื้นจากยาสลบช้า หรือไม่มีผู้ดูแลที่บ้าน

พักฟื้นนานแค่ไหน

ระยะพักฟื้นขึ้นกับว่าคุณนำออกอย่างเดียวหรือตัดพังผืด ยกกระชับ หรือสร้างเต้านมร่วมด้วย สุขภาพเดิม การสูบบุหรี่ และลักษณะงานก็มีผล การนำออกอย่างเดียวมักพักฟื้นน้อยกว่าการผ่าตัดหลายอย่างพร้อมกัน

ช่วงหลังผ่าตัดทันที

คุณอาจรู้สึกตึง แสบ ปวดบริเวณแผล หรือแน่นหน้าอก มีอาการบวมและช้ำได้ รูปร่างเต้านมในช่วงแรกยังไม่ใช่ผลระยะยาว เพราะมีทั้งบวม ผิวหนังที่เคยถูกยืด และช่องว่างเดิมของเต้านมเทียม

หากมีสายระบาย คุณจะได้รับคำแนะนำให้สังเกตสีและปริมาณของเหลว แหล่งอ้างอิงระบุว่าสายระบายอาจเอาออกหลังผ่านไปหลายวัน แต่อาจคงไว้นานถึงประมาณ 10 วันหรือมากกว่าในบางคน ระยะจริงขึ้นกับปริมาณของเหลวและแผนของศัลยแพทย์ ไม่ควรดึงหรือถอดเอง (Cleveland Clinic)

ช่วงวันแรกๆ

ควรลุกเดินเบาๆ ตามที่ทีมรักษาอนุญาต เพื่อลดการนอนนิ่งนาน แต่หลีกเลี่ยงการยกของ ออกแรงดันหรือดึง และการยกแขนที่ทำให้แผลตึง ใช้ยาตามใบสั่งและรักษาแผลให้แห้งตามคำแนะนำเฉพาะของสถานพยาบาล

การนอนหงายและยกช่วงตัวเล็กน้อยอาจช่วยลดความตึงในบางคน แต่ให้ยึดคำแนะนำของศัลยแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อทำยกกระชับหรือสร้างเต้านมร่วมด้วย คุณไม่ควรขับรถจนกว่าจะหยุดยาที่ทำให้ง่วง สามารถหมุนพวงมาลัยและเบรกฉุกเฉินได้โดยไม่เจ็บ และได้รับอนุญาตจากทีมรักษา

การกลับไปทำงาน

งานนั่งโต๊ะอาจกลับได้เร็วกว่างานที่ต้องยกของ ใช้แขนซ้ำๆ ขับรถนาน หรือเสี่ยงกระแทกหน้าอก ไม่มีช่วงเวลาเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน ศัลยแพทย์จะกำหนดจากขอบเขตการผ่าตัด สภาพแผล และลักษณะงาน

หากทำยกกระชับหรือตัดพังผืดกว้าง ควรเผื่อเวลาพักมากกว่านำออกอย่างเดียว การรู้สึกดีขึ้นไม่ได้แปลว่าเนื้อเยื่อภายในแข็งแรงเต็มที่ จึงไม่ควรรีบกลับไปยกน้ำหนักหรือออกกำลังกายหน้าอกก่อนตรวจติดตาม

การเข้าที่ของรูปทรงและแผลเป็น

อาการบวมจะค่อยๆ ลดลง รูปร่างจึงเปลี่ยนต่อเนื่องหลังผ่าตัด เต้านมอาจดูแฟบ ย่น หรือหย่อนในช่วงแรก และบางส่วนอาจปรับดีขึ้นเมื่อเนื้อเยื่อหดตัว แต่ไม่สามารถรับรองได้ว่าจะกลับเหมือนก่อนเสริม

แผลเป็นอาจแดง แข็ง คัน หรือนูนในระยะแรก ก่อนค่อยๆ เปลี่ยนไปตามกระบวนการหายของแผล ผู้ที่เคยมีแผลเป็นนูน มีผิวหนังบาง สูบบุหรี่ หรือมีปัญหาแผลหายช้าอาจต้องติดตามใกล้ชิด แหล่งอ้างอิงระบุว่าอาจใช้เสื้อพยุงหรือเสื้อรัดในช่วงหลายสัปดาห์ แต่ชนิดและระยะเวลาควรเป็นไปตามแผนของศัลยแพทย์

ความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อน

การผ่าตัดทุกชนิดมีความเสี่ยง แม้ทำโดยวางแผนและดูแลอย่างเหมาะสม ความเสี่ยงของคุณขึ้นกับขอบเขตการผ่าตัด พังผืด ตำแหน่งเต้านมเทียม การรั่ว โรคประจำตัว การสูบบุหรี่ และการทำหัตถการร่วม

ความเสี่ยงระยะแรก

• เลือดออกหรือก้อนเลือดคั่ง ทำให้เต้านมบวม ตึง หรือโตขึ้นเร็วข้างหนึ่ง
• ของเหลวคั่งในช่องเดิมของเต้านมเทียม
• แผลติดเชื้อ มีหนอง แดงร้อน หรือมีไข้
• แผลแยก แผลหายช้า หรือผิวหนังบางส่วนขาดเลือด
• ปวด คลื่นไส้ เวียนศีรษะ หรืออาการจากยาระงับความรู้สึก
• ลิ่มเลือดอุดตันที่ขาหรือปอด ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัดและการเคลื่อนไหวน้อย
• บาดเจ็บต่อเนื้อเยื่อข้างเคียง โดยเฉพาะเมื่อพังผืดติดแน่นกับผนังทรวงอก

ความเสี่ยงต่อรูปร่างและความรู้สึก

• เต้านมหย่อน แฟบ ย่น หรือมีรอยบุ๋ม
• เต้านมสองข้างไม่เท่ากัน
• หัวนมหรือลานนมอยู่ต่างระดับ
• รอยแผลกว้าง นูน หรือสีเข้ม
• ชาหรือความรู้สึกบริเวณเต้านมและหัวนมเปลี่ยน อาจเป็นชั่วคราวหรือคงอยู่
• ไม่พอใจกับรูปร่างหลังนำออก
• ต้องผ่าตัดปรับแก้ในภายหลัง

ความไม่พอใจกับรูปร่างเป็นความเสี่ยงสำคัญที่ควรพูดคุยก่อนผ่าตัด ส่วนของเหลวคั่งและความรู้สึกหัวนมเปลี่ยนเป็นภาวะแทรกซ้อนที่มีรายงานเช่นกัน (Cleveland Clinic)

ความเสี่ยงเฉพาะเมื่อเต้านมเทียมแตกหรือพังผืดหนา

หากซิลิโคนเจลรั่ว อาจนำออกได้ไม่หมดทุกส่วนโดยไม่ทำลายเนื้อเยื่อปกติ ซิลิโคนบางส่วนอาจอยู่ในพังผืด เนื้อเยื่อ หรือต่อมน้ำเหลือง การผ่าตัดจึงต้องชั่งประโยชน์ของการนำออกกับความเสียหายจากการเลาะ

การตัดพังผืดทั้งหมดอาจเพิ่มเลือดออก ความเจ็บ และการบาดเจ็บต่อผนังทรวงอก เมื่อพังผืดติดแน่นด้านหลัง การเลาะลึกอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อเยื่อหุ้มปอด ศัลยแพทย์อาจเลือกเหลือพังผืดบางส่วนไว้หากการเอาออกทั้งหมดมีความเสี่ยงมากกว่า

ภาวะที่พบไม่บ่อยแต่ต้องตรวจให้ถูกต้อง

มะเร็งต่อมน้ำเหลืองที่สัมพันธ์กับเต้านมเทียมเป็นโรคที่เกิดในพังผืดหรือของเหลวรอบเต้านมเทียม และมีความสัมพันธ์กับพื้นผิวเต้านมเทียมบางชนิด นอกจากนี้ยังมีมะเร็งชนิดอื่นรอบแคปซูลที่พบได้น้อยมาก เช่น squamous cell carcinoma หากมีเต้านมบวมช้า ของเหลวเกิดใหม่ ก้อน ปวด แผล หรือต่อมน้ำเหลืองโต ต้องได้รับการประเมินและเก็บตัวอย่างของเหลวหรือชิ้นเนื้อตามแนวทางก่อนผ่าตัด ไม่ควรนำเต้านมเทียมออกโดยไม่มีแผนตรวจทางพยาธิวิทยา ภาวะเหล่านี้พบไม่บ่อย แต่ไม่ควรวินิจฉัยจากอาการเพียงอย่างเดียว ต้องตรวจของเหลวหรือชิ้นเนื้อตามแผนของแพทย์ (Breastcancer.org)

บางคนรายงานอาการทั่วร่างกาย เช่น อ่อนเพลีย ปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ นอนหลับผิดปกติ หรือสมาธิลดลง และเชื่อมโยงกับเต้านมเทียม อาการเหล่านี้มีได้หลายสาเหตุ จึงควรตรวจโรคอื่นร่วมด้วย การนำเต้านมเทียมออกอาจเป็นทางเลือกหลังพูดคุยกับแพทย์ แต่ไม่สามารถรับรองว่าอาการทุกอย่างจะหายหลังผ่าตัด

สัญญาณที่ต้องกลับไปพบแพทย์ทันที

หลังผ่าตัด ควรติดต่อทีมผ่าตัดหรือไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อมีอาการต่อไปนี้

หากไม่แน่ใจว่าอาการรุนแรงเพียงใด ให้บอกเวลาที่เริ่มอาการ ข้างที่เป็น การเปลี่ยนแปลงของแผล และยาที่ใช้ล่าสุด การส่งภาพอาจช่วยคัดกรองเบื้องต้นได้ แต่ไม่ควรแทนการตรวจเมื่ออาการกำลังแย่ลง

ทางเลือกอื่น

การผ่าตัดไม่ใช่คำตอบเดียวในทุกกรณี ทางเลือกขึ้นกับเหตุผลที่คุณกำลังคิดจะนำออก

ติดตามอาการและตรวจตามแผน

หากไม่มีอาการ ไม่พบการแตกหรือภาวะแทรกซ้อน และยังพอใจกับเต้านมเทียม ศัลยแพทย์อาจแนะนำการติดตามแทนการผ่าตัด การมีเต้านมเทียมมานานไม่ใช่ข้อบ่งชี้ให้ทุกคนต้องเอาออกทันที

หากปวดหรือรู้สึกไม่สบาย ควรตรวจหาสาเหตุอื่นด้วย เช่น กล้ามเนื้อหน้าอก ไหล่ กระดูกสันหลัง ฮอร์โมน หรือโรคของเนื้อเต้านม การทำกายภาพหรือรักษาสาเหตุเหล่านี้อาจเหมาะกว่าการผ่าตัดในบางคน

เปลี่ยนเต้านมเทียม

หากปัญหาอยู่ที่การแตก ตำแหน่ง หรือขนาด แต่ยังต้องการคงปริมาตรเต้านม อาจนำของเดิมออกและใส่อันใหม่ การเปลี่ยนใหม่ยังคงมีความเสี่ยงของเต้านมเทียมในอนาคต จึงควรถามว่าต้องปรับช่อง พังผืด หรือตำแหน่งวางร่วมด้วยหรือไม่

นำออกอย่างเดียว

เหมาะกับผู้ที่ไม่ต้องการเต้านมเทียมอีก และยอมรับได้ว่าเต้านมอาจเล็กลง หย่อนหรือย่น เป็นทางเลือกที่มีขอบเขตน้อยกว่าการยกกระชับ แต่ผลด้านรูปร่างขึ้นกับเนื้อเต้านม ผิวหนัง และขนาดเต้านมเทียมเดิม

นำออกพร้อมยกกระชับ

การยกกระชับอาจช่วยจัดการผิวหนังส่วนเกินและตำแหน่งหัวนม แต่มีแผลมากขึ้นและเสี่ยงต่อแผลหายช้าหรือความรู้สึกเปลี่ยน บางคนทำพร้อมกันได้ ขณะที่บางคนควรรอให้เนื้อเยื่อยุบและประเมินรูปร่างก่อนทำระยะถัดไป

ใช้ไขมันตนเองหรือเนื้อเยื่อตนเอง

การฉีดไขมันอาจเพิ่มปริมาตรบางส่วนโดยไม่ใส่เต้านมเทียมใหม่ แต่ไขมันไม่ได้อยู่รอดทั้งหมดและอาจต้องทำมากกว่าหนึ่งครั้ง ผู้ที่เคยสร้างเต้านมหลังมะเร็งอาจมีทางเลือกใช้เนื้อเยื่อจากส่วนอื่นของร่างกาย ซึ่งเป็นการผ่าตัดใหญ่กว่าและต้องประเมินโดยทีมที่เหมาะสม

ชะลอการตัดสินใจเพื่อประเมินเพิ่ม

หากเหตุผลหลักคือความกังวลจากข้อมูลออนไลน์ แต่ไม่มีอาการฉุกเฉิน คุณสามารถใช้เวลาเก็บประวัติเต้านมเทียม ตรวจภาพที่เหมาะสม และขอความเห็นเพิ่มเติมได้ การผ่าตัดควรเกิดหลังเข้าใจทั้งผลที่คาดได้ ข้อจำกัด และรูปร่างที่อาจเปลี่ยน ไม่ใช่จากความกลัวเพียงอย่างเดียว

สิทธิการรักษา

สิทธิครอบคลุมหรือไม่มักขึ้นกับว่าเป็นการรักษาภาวะแทรกซ้อนหรือเป็นการผ่าตัดเพื่อความสวยงาม รวมถึงสาเหตุเดิมของการใส่เต้านมเทียม โรงพยาบาลตามสิทธิ เงื่อนไขกรมธรรม์ และเอกสารประกอบ

ประกันสังคม

หากมีภาวะแทรกซ้อนที่จำเป็นต้องรักษา เช่น การติดเชื้อ เต้านมเทียมแตก พังผืดรุนแรง หรือความผิดปกติที่ต้องตรวจ อาจเข้าสู่กระบวนการประเมินตามสิทธิที่สถานพยาบาลประจำ สิทธิไม่ได้หมายความว่าจะครอบคลุมการยกกระชับ เปลี่ยนขนาด หรือปรับรูปร่างเพื่อความสวยงามทั้งหมด

ควรถามสถานพยาบาลว่า:

• ต้องมีใบส่งตัวหรือไม่
• ต้องใช้ผลตรวจใดเพื่อยืนยันข้อบ่งชี้
• ครอบคลุมเฉพาะการนำออกหรือรวมการตัดพังผืด
• การใส่เต้านมเทียมใหม่หรือยกกระชับถือเป็นส่วนที่จำเป็นทางการแพทย์หรือไม่
• หากเคยเสริมเพื่อความสวยงาม ภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นพิจารณาอย่างไร

บัตรทอง

เริ่มติดต่อหน่วยบริการตามสิทธิ หากเป็นภาวะฉุกเฉินให้เข้ารับการรักษาตามระบบฉุกเฉิน ส่วนกรณีไม่เร่งด่วนอาจต้องผ่านการตรวจและส่งต่อไปยังหน่วยที่มีศัลยแพทย์และเครื่องมือตามความจำเป็น

การนำออกเพราะติดเชื้อ แตก หรือสงสัยโรคต่างจากการนำออกเพราะไม่ชอบรูปร่าง การยกกระชับหรือใส่ใหม่เพื่อความสวยงามอาจไม่ได้อยู่ในขอบเขตเดียวกับการรักษาภาวะแทรกซ้อน ควรขอให้หน่วยบริการแยกรายการที่เป็นการรักษาออกจากรายการเสริม

ประกันสุขภาพเอกชน

กรมธรรม์แต่ละฉบับมีข้อยกเว้นต่างกัน โดยเฉพาะภาวะแทรกซ้อนจากการศัลยกรรมเพื่อความสวยงาม โรคที่เป็นมาก่อนทำประกัน อุปกรณ์ทางการแพทย์ และการผ่าตัดแก้ไข หากเต้านมเทียมเดิมใช้เพื่อสร้างเต้านมหลังรักษามะเร็ง เงื่อนไขอาจต่างจากการเสริมเพื่อความสวยงาม

ก่อนผ่าตัดควรส่งเอกสารให้บริษัทพิจารณา ได้แก่ รายงานแพทย์ เหตุผลที่ต้องผ่าตัด ผลภาพวินิจฉัย แผนการนำพังผืดออก การส่งชิ้นเนื้อ และแผนผ่าตัดร่วม ถามให้ชัดว่าครอบคลุมค่ารักษาภาวะแทรกซ้อน การนอนโรงพยาบาล วิสัญญี การตรวจชิ้นเนื้อ และการผ่าตัดเพิ่มเติมหรือไม่

จ่ายเอง ส่วนร่วมจ่าย หรือส่วนที่เกินวงเงินประกัน

หากต้องจ่ายค่ารักษาเองทั้งหมด หรือจ่ายบางส่วน เช่น ส่วนร่วมจ่าย (Co-payment) ตามเงื่อนไขกรมธรรม์ หรือส่วนที่เกินวงเงินประกัน ควรขอใบประเมินค่าใช้จ่ายจากโรงพยาบาลก่อนตัดสินใจ และถามให้ชัดว่ารวมค่าแพทย์ ค่าห้อง ค่าอุปกรณ์ และการตรวจติดตามหลังผ่าตัดหรือไม่ ทางเลือกหนึ่งสำหรับการชำระคือการผ่อน เช่น บริการผ่อน 0% ผ่านบัตรเครดิตนานสูงสุด 10 เดือนของ HDcare

คำถามที่พบบ่อย

เอาซิลิโคนหน้าอกออกแล้วหน้าอกจะกลับเหมือนเดิมไหม

โดยทั่วไปไม่สามารถรับรองว่าจะกลับเหมือนก่อนเสริม เพราะผิวหนังและเนื้อเต้านมอาจถูกยืด รูปร่างหลังนำออกขึ้นกับขนาดเดิม ระยะเวลาที่ใส่ อายุ การตั้งครรภ์ น้ำหนัก และความยืดหยุ่นของผิวหนัง

เต้านมอาจเล็กลง หย่อน ย่น หรือไม่เท่ากัน บางส่วนอาจปรับตัวเมื่ออาการบวมลดลง หากกังวลเรื่องผิวหนังส่วนเกิน ควรพูดคุยเรื่องยกกระชับหรือการทำเป็นระยะ ไม่ควรตัดสินรูปร่างสุดท้ายจากช่วงแรกหลังผ่าตัด

ต้องเอาพังผืดออกทั้งหมดหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องเอาพังผืดออกทั้งหมดในทุกคน ศัลยแพทย์จะพิจารณาจากความหนา การหดรัด การติดเชื้อ การรั่ว มีก้อนหรือของเหลวผิดปกติหรือไม่ และความเสี่ยงของการเลาะพังผืดออก

หากพังผืดบางและไม่ผิดปกติ การคงบางส่วนไว้อาจปลอดภัยกว่า แต่หากมีพังผืดแข็งหนา แคลเซียมเกาะ หรือสงสัยโรค อาจต้องตัดบางส่วนหรือทั้งหมดและส่งตรวจ

เอาออกแล้วต้องใส่อันใหม่ทันทีไหม

ไม่จำเป็น คุณเลือกนำออกอย่างเดียว เปลี่ยนใหม่ หรือปรับรูปร่างด้วยวิธีอื่นได้ตามข้อบ่งชี้และความต้องการ

หากมีการติดเชื้อ เนื้อเยื่อบาง หรือปัญหาที่ทำให้ใส่ใหม่ทันทีไม่เหมาะ ศัลยแพทย์อาจแนะนำให้รอจนเนื้อเยื่อฟื้นก่อน ส่วนผู้ที่ยังต้องการปริมาตรเดิมและสภาพเนื้อเยื่อเหมาะสมอาจเปลี่ยนในครั้งเดียวกันได้

เอาซิลิโคนออกอย่างเดียวกับยกกระชับต่างกันอย่างไร

การนำออกอย่างเดียวเอาเต้านมเทียมออกและปิดแผล ส่วนการยกกระชับจะตัดผิวหนังส่วนเกินและปรับตำแหน่งเนื้อเต้านมหรือหัวนมด้วย

การยกกระชับอาจช่วยเรื่องความหย่อน แต่มีแผลมากกว่า ใช้เวลาผ่าตัดและพักฟื้นมากกว่า รวมถึงมีความเสี่ยงต่อแผลและความรู้สึกหัวนมเพิ่มขึ้น การเลือกทำพร้อมกันหรือภายหลังขึ้นกับผิวหนัง เลือดมาเลี้ยง และเป้าหมายของคุณ

เต้านมเทียมไม่แตกและไม่เจ็บ จำเป็นต้องเอาออกไหม

โดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องเอาออกทันทีเพียงเพราะไม่มีอาการหรือใส่มานาน แต่ควรติดตามตามชนิดเต้านมเทียม ประวัติ และคำแนะนำของแพทย์

หากคุณไม่แน่ใจว่าใช้ชนิดใด ควรรวบรวมบัตรประจำอุปกรณ์หรือรายงานผ่าตัดเดิม หากมีรูปร่างเปลี่ยน แข็ง เจ็บ บวม หรือคลำได้ก้อน ควรตรวจโดยไม่รอให้เกิดอาการรุนแรง

หลังเอาออกยังตรวจมะเร็งเต้านมได้ตามปกติไหม

ยังต้องตรวจคัดกรองมะเร็งเต้านมตามอายุและความเสี่ยงของคุณ การนำเต้านมเทียมออกไม่ได้ทำให้ความจำเป็นในการคัดกรองหมดไป

ควรแจ้งผู้ทำแมมโมแกรมและแพทย์ว่าคุณเคยใส่และนำเต้านมเทียมออกแล้ว เพราะอาจมีแผลเป็น พังผืด ซิลิโคนตกค้าง หรือการเปลี่ยนแปลงจากการผ่าตัดที่ต้องใช้ประกอบการอ่านผล

เอาซิลิโคนหน้าอกออกแล้วให้นมบุตรได้ไหม

บางคนยังให้นมได้ แต่ไม่สามารถรับรองได้ เพราะขึ้นกับแผลเดิม วิธีเสริม ตำแหน่งเต้านมเทียม การตัดพังผืด และการทำยกกระชับร่วมด้วย

การผ่าตัดรอบปานนมหรือการย้ายหัวนมอาจกระทบท่อน้ำนมและเส้นประสาทมากกว่าบางวิธี หากวางแผนตั้งครรภ์ ควรบอกศัลยแพทย์ก่อนเลือกแนวแผลและขอบเขตผ่าตัด

ถ้ามีอาการอ่อนเพลียหรือปวดข้อ เอาออกแล้วจะดีขึ้นแน่นอนไหม

ไม่สามารถรับรองว่าอาการทั่วร่างกายจะดีขึ้นหลังนำเต้านมเทียมออก เพราะอาการอ่อนเพลีย ปวดข้อ นอนไม่หลับ หรือสมาธิลดลงมีได้หลายสาเหตุ

ควรตรวจหาภาวะอื่นที่รักษาได้ เช่น โรคไทรอยด์ โลหิตจาง โรคภูมิคุ้มกัน ปัญหาการนอน หรือผลจากยา พร้อมพูดคุยถึงประโยชน์และข้อจำกัดของการผ่าตัดอย่างตรงไปตรงมา

ถ้าเต้านมเทียมแตกต้องผ่าตัดฉุกเฉินไหม

ไม่ใช่ทุกกรณีที่ต้องเข้าห้องผ่าตัดฉุกเฉิน แต่ควรได้รับการประเมินโดยไม่ปล่อยทิ้งไว้เอง ความเร่งด่วนขึ้นกับชนิดของเต้านมเทียม อาการ การติดเชื้อ การอักเสบ และตำแหน่งของวัสดุที่รั่ว

หากมีไข้ เต้านมแดงร้อน บวมเร็ว ปวดมาก แผลเปิด หรือรู้สึกไม่สบายมาก ให้ไปโรงพยาบาลทันที หากไม่มีอาการรุนแรง ศัลยแพทย์อาจตรวจภาพและวางแผนผ่าตัดอย่างเป็นระบบ

ผ่าตัดแล้วต้องใส่สายระบายทุกคนไหม

ไม่ต้องใส่สายระบายทุกคน การตัดสินใจขึ้นกับขนาดช่องเดิม การตัดพังผืด เลือดออก ของเหลว และการทำหัตถการร่วม

หากต้องใส่ คุณจะได้รับคำแนะนำเรื่องการดูแลและวันประเมินถอด สายอาจอยู่หลายวันและบางคนอาจต้องใช้นานกว่านั้นตามปริมาณของเหลว (Cleveland Clinic)

ควรเอาออกสองข้างพร้อมกันหรือไม่

หากมีปัญหาเพียงข้างเดียว การผ่าตัดอีกข้างขึ้นกับสภาพเต้านมเทียม ความสมมาตร ความต้องการของคุณ และเหตุผลทางการแพทย์ การเอาออกข้างเดียวอาจทำให้ขนาดต่างกันชัดเจน แต่ไม่ควรผ่าตัดอีกข้างโดยไม่มีการพูดคุยถึงประโยชน์และความเสี่ยง

ในกรณีสงสัยโรคเฉพาะรอบเต้านมเทียม แผนของแต่ละข้างอาจไม่เหมือนกัน ศัลยแพทย์จะพิจารณาผลตรวจและชนิดของเต้านมเทียมก่อนสรุป

จะรู้ได้อย่างไรว่าควรนำออกอย่างเดียวหรือยกกระชับด้วย

คำตอบขึ้นกับปริมาณเนื้อเต้านม ผิวหนังส่วนเกิน ตำแหน่งหัวนม ขนาดเต้านมเทียมเดิม แผลเป็น และรูปร่างที่คุณยอมรับได้

การลองจินตนาการจากภาพถ่ายเพียงอย่างเดียวอาจคลาดเคลื่อน เพราะเนื้อเยื่อจะเปลี่ยนหลังเอาเต้านมเทียมออก ศัลยแพทย์อาจเสนอทำพร้อมกัน หรือแบ่งเป็นสองระยะเพื่อรอดูว่าเนื้อเยื่อหดตัวเพียงใดก่อนปรับรูปทรงเพิ่มเติม.

ข้อมูลอ้างอิง

• Cleveland Clinic: Breast Implant Removal: What to Expect, Surgery & Recovery — เกี่ยวกับ Breast implant removal — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24)
• American Cancer Society: Breast Implant Removal (Explant Surgery): What To Expect — เกี่ยวกับ Breast implant removal — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24)

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ได้

หากมีอาการผิดปกติหลังผ่าตัด ควรติดต่อแพทย์หรือโรงพยาบาลทันที