# Cohort Analysis คนไข้: วัดอัตรากลับมาใช้บริการและรายได้ต่อคนไข้ สำหรับคลินิกและโรงพยาบาล

> Cohort Analysis คือการจัดคนไข้เป็นกลุ่มตามเดือนที่มาครั้งแรก แล้วดูว่าแต่ละกลุ่มกลับมาและสร้างรายได้เท่าไรเมื่อเวลาผ่านไป วิธีอ่านผล ตัวเลขที่ควรดู พร้อมเครื่องมือวิเคราะห์ในเบราว์เซอร์และแม่แบบ Excel ฟรี

อัปเดต 22 ตุลาคม 2569 · หน้าเว็บ: https://hdmall.co.th/work-with-us/resources/patient-cohort-analysis/

**Cohort Analysis คือการจัดคนไข้เป็นกลุ่มตามเดือนที่มารับบริการครั้งแรก แล้วติดตามว่าแต่ละกลุ่มกลับมาใช้บริการกี่เปอร์เซ็นต์ และสร้างรายได้เท่าไรเมื่อเวลาผ่านไป ทำให้เห็นว่าคลินิกหรือโรงพยาบาลรักษาคนไข้ไว้ได้ดีขึ้นหรือแย่ลง ซึ่งยอดคนไข้รวมในแต่ละเดือนบอกไม่ได้**

ยอดคนไข้ที่เพิ่มขึ้นทุกเดือนดูเป็นข่าวดี แต่ถ้าเพิ่มเพราะยิงแอดหาคนไข้ใหม่มากขึ้น ขณะที่คนไข้เดิมไม่กลับมา ต้นทุนการตลาดจะสูงขึ้นเรื่อย ๆ Cohort Analysis แยกสองเรื่องนี้ออกจากกัน บทความนี้อธิบายวิธีอ่านตาราง Cohort ตัวเลขที่ควรดู และมีเครื่องมือให้ลองกับข้อมูลของคุณได้ทันที

> **สรุปสั้น**
> - ใช้ข้อมูลแค่สามคอลัมน์ คือรหัสคนไข้ วันที่มารับบริการ และยอดเงิน
> - อ่านตารางตามแถวเพื่อดูว่าคนไข้รุ่นหนึ่งกลับมาเท่าไรเมื่อเวลาผ่านไป และอ่านตามคอลัมน์เพื่อดูว่ารุ่นใหม่ ๆ ดีขึ้นหรือแย่ลง
> - ตัวเลขที่ใช้ตัดสินใจบ่อยที่สุดคืออัตรากลับมาในเดือนที่ 1, 3 และ 6 และรายได้ต่อคนไข้ใหม่ใน 12 เดือน
> - รายได้ต่อคนไข้ใหม่ใน 12 เดือนคือตัวเลขที่ใช้ตั้งเพดานงบการตลาด
> - ใช้รหัสคนไข้แทนชื่อเสมอ และเครื่องมือในหน้านี้ประมวลผลในเบราว์เซอร์ ไม่ส่งข้อมูลออกไปไหน

## ลองวิเคราะห์ Cohort คนไข้ด้วยข้อมูลของคุณ

กดลองด้วยข้อมูลตัวอย่างเพื่อดูหน้าตาผลลัพธ์ หรือเปิดไฟล์ CSV ที่ส่งออกจากระบบของคลินิกหรือโรงพยาบาล ข้อมูลตัวอย่างเป็นข้อมูลสมมติของคลินิกหนึ่งแห่งในเวลา 12 เดือน

## อ่านตาราง Cohort อย่างไร

ตาราง Cohort มีหนึ่งแถวต่อคนไข้หนึ่งรุ่น เช่น คนไข้ที่มาครั้งแรกในเดือนมกราคม และมีหนึ่งคอลัมน์ต่อเดือนที่ผ่านไปนับจากครั้งแรก

| อ่านแบบไหน | ดูอะไร | ตัวอย่างคำถามที่ตอบได้ |
|---|---|---|
| ตามแถว (ซ้ายไปขวา) | คนไข้รุ่นหนึ่งกลับมาลดลงเร็วแค่ไหน | คนไข้ที่มาเดือนมกราคม ยังกลับมาอยู่กี่เปอร์เซ็นต์ในเดือนที่ 6 |
| ตามคอลัมน์ (บนลงล่าง) | รุ่นใหม่ ๆ กลับมาดีขึ้นหรือแย่ลงเมื่อเทียบที่เดือนเดียวกัน | หลังเริ่มส่งข้อความเตือนนัด คนไข้รุ่นใหม่กลับมาในเดือนที่ 1 มากขึ้นไหม |
| ตามแนวทแยง | เดือนปฏิทินเดียวกันกระทบทุกรุ่นพร้อมกันไหม | ช่วงที่แพทย์ประจำลาออก ทุกรุ่นกลับมาน้อยลงพร้อมกันหรือเปล่า |

ช่องที่ยังว่างคือช่องที่ยังไม่ถึงเวลา เช่น คนไข้รุ่นที่เพิ่งเริ่มเมื่อ 3 เดือนก่อน ยังไม่มีข้อมูลเดือนที่ 6

## ตัวเลขที่ควรดู

| ตัวเลข | ความหมาย | ใช้ตัดสินใจเรื่อง |
|---|---|---|
| อัตรากลับมาเดือนที่ 1 | คนไข้กลับมาในเดือนถัดจากครั้งแรก | การนัดติดตามผลและการดูแลหลังรับบริการ |
| อัตรากลับมาเดือนที่ 3 และ 6 | คนไข้ยังผูกพันกับคลินิกหรือโรงพยาบาลไหม | โปรแกรมชวนกลับมาตามรอบ และคุณภาพบริการ |
| รายได้สะสมต่อคนไข้ใน 12 เดือน | คนไข้ใหม่หนึ่งคนสร้างรายได้เท่าไรในปีแรก | เพดานงบการตลาดต่อคนไข้ใหม่ |
| การเปลี่ยนแปลงระหว่างรุ่น | รุ่นล่าสุดดีกว่าหรือแย่กว่ารุ่นก่อน ๆ | ผลของสิ่งที่เปลี่ยนไป เช่น ช่องทางหาคนไข้ใหม่ หรือทีมใหม่ |

อัตรากลับมาที่ดีขึ้นอยู่กับบริการ คลินิกทันตกรรมและคลินิกความงามมีรอบกลับมาตามธรรมชาติ ส่วนบริการอย่างเลสิกหรือการผ่าตัดเกิดครั้งเดียว อัตรากลับมาจึงต่ำตามธรรมชาติ ควรเทียบกับตัวเองระหว่างรุ่น และแยกวิเคราะห์ตามบริการเมื่อทำได้ มากกว่าเทียบกับตัวเลขของที่อื่น

## นำผลไปใช้

1. **ตั้งเพดานงบการตลาด** ใช้รายได้ต่อคนไข้ใหม่ใน 12 เดือน คูณอัตรากำไรขั้นต้น และสัดส่วนที่ยอมใช้หาคนไข้ ดูวิธีคิดใน[แผนการตลาดโรงพยาบาล](/work-with-us/resources/hospital-marketing-plan/)
2. **แก้จุดที่คนไข้หลุด** ถ้าเดือนที่ 1 ต่ำ ให้ดูการนัดติดตามผลหลังรับบริการครั้งแรก ถ้าเดือนที่ 3–6 ต่ำ ให้ดูโปรแกรมชวนกลับมาตามรอบที่มีเหตุผลทางการแพทย์ เช่น ตรวจซ้ำ ขูดหินปูน หรือวัคซีนเข็มถัดไป
3. **เทียบช่องทางหาคนไข้ใหม่** แยกรุ่นตามช่องทางที่คนไข้มาครั้งแรก ช่องทางที่ต้นทุนต่ำแต่คนไข้ไม่กลับมา อาจแพงกว่าที่คิด
4. **วัดผลของสิ่งที่เปลี่ยน** เมื่อเริ่มโปรแกรมใหม่ ดูว่ารุ่นที่เริ่มหลังจากนั้นกลับมาดีขึ้นที่เดือนเดียวกันหรือไม่

## เตรียมข้อมูลและดาวน์โหลดแม่แบบ Excel

ส่งออกข้อมูลการมารับบริการจากระบบคลินิกหรือโรงพยาบาล ให้เหลือสามคอลัมน์ คือรหัสคนไข้ (เช่น HN) วันที่มารับบริการ และยอดเงิน หนึ่งบรรทัดต่อหนึ่งครั้งที่มา ใช้รหัสแทนชื่อ และไม่ต้องใส่ข้อมูลการรักษา เพื่อไม่ให้มีข้อมูลส่วนบุคคลหรือข้อมูลสุขภาพในไฟล์ที่ใช้วิเคราะห์

ถ้าอยากทำใน Excel แม่แบบนี้คำนวณตาราง Cohort ทั้งอัตรากลับมาและรายได้สะสมต่อคนให้จากข้อมูลดิบด้วยสูตร รองรับ 3,000 บรรทัด และขยายได้

[ดาวน์โหลดแม่แบบวิเคราะห์ Cohort คนไข้ (Excel)](https://hdmall.co.th/work-with-us/assets/files/patient-cohort-template.xlsx)

## คำถามที่พบบ่อย

### Cohort Analysis คืออะไร
Cohort Analysis คือการจัดลูกค้าหรือคนไข้เป็นกลุ่มตามช่วงเวลาที่เริ่มใช้บริการครั้งแรก เช่น รายเดือน แล้วติดตามพฤติกรรมของแต่ละกลุ่มเมื่อเวลาผ่านไป เช่น สัดส่วนที่กลับมาใช้บริการ และรายได้สะสมต่อคน ทำให้เห็นแนวโน้มที่ยอดรวมรายเดือนบอกไม่ได้

### ต้องใช้ข้อมูลอะไรในการทำ Cohort Analysis คนไข้
ใช้แค่สามคอลัมน์ คือรหัสคนไข้ วันที่มารับบริการ และยอดเงิน หนึ่งบรรทัดต่อหนึ่งครั้งที่มา ควรใช้รหัสคนไข้แทนชื่อ และไม่ต้องใส่ข้อมูลการรักษา

### อัตรากลับมาของคนไข้ที่ดีควรเป็นเท่าไร
ขึ้นกับประเภทบริการ บริการที่มีรอบกลับมาตามธรรมชาติ เช่น ทันตกรรมและความงาม ควรมีอัตรากลับมาสูงกว่าบริการที่เกิดครั้งเดียว เช่น เลสิก จึงควรเทียบกับตัวเองระหว่างรุ่น และแยกตามบริการ มากกว่าเทียบกับตัวเลขของที่อื่น

### Cohort Analysis ช่วยตั้งงบการตลาดได้อย่างไร
Cohort Analysis ให้ตัวเลขรายได้สะสมต่อคนไข้ใหม่ใน 12 เดือน เมื่อคูณด้วยอัตรากำไรขั้นต้นและสัดส่วนที่ยอมใช้เป็นต้นทุนหาคนไข้ จะได้เพดานต้นทุนต่อคนไข้ใหม่ที่ยอมจ่ายได้ ซึ่งใช้ตั้งงบและตัดสินใจว่าช่องทางไหนคุ้ม

### ใช้เครื่องมือในหน้านี้กับข้อมูลคนไข้จริงปลอดภัยไหม
เครื่องมือประมวลผลในเบราว์เซอร์ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกไปที่เซิร์ฟเวอร์ แต่ก็ควรใช้รหัสคนไข้แทนชื่อ และใช้ข้อมูลเท่าที่จำเป็นเสมอ ตามหลักการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล

### ควรทำ Cohort Analysis บ่อยแค่ไหน
ทำทุกเดือนหรือทุกไตรมาส โดยใช้ข้อมูลย้อนหลังอย่างน้อย 12 เดือน เพื่อให้เห็นรุ่นที่ครบปีและเทียบรุ่นใหม่กับรุ่นเก่าได้

## แหล่งอ้างอิง

- HDmall, [แผนการตลาดโรงพยาบาล: วิธีเขียนแผนรายศูนย์ พร้อมแม่แบบ Excel ฟรี](/work-with-us/resources/hospital-marketing-plan/)
- HDmall, [การตลาดโรงพยาบาล: คู่มือวางกลยุทธ์ปี 2569](/work-with-us/resources/hospital-marketing/)