# ตรวจสุขภาพประจำปีพนักงาน: คู่มือ HR ตั้งแต่เลือกโปรแกรม เทียบใบเสนอราคา จนถึงวันตรวจ

> ตรวจสุขภาพประจำปีพนักงานให้คุ้มงบและถูกกฎหมาย คู่มือ HR ตั้งแต่แบ่งกลุ่มพนักงาน กำหนดรายการตรวจ ขอใบเสนอราคา จัดวันตรวจ ไปจนถึงดูแลผลตรวจตาม PDPA พร้อมแม่แบบเปรียบเทียบใบเสนอราคาฟรี

อัปเดต 22 ตุลาคม 2569 · หน้าเว็บ: https://hdmall.co.th/work-with-us/resources/employee-annual-health-check/

**ตรวจสุขภาพประจำปีพนักงาน คือการที่องค์กรจัดให้พนักงานได้รับการตรวจร่างกายและตรวจทางห้องปฏิบัติการปีละครั้ง เพื่อคัดกรองความเสี่ยงสุขภาพตั้งแต่เนิ่น ๆ สำหรับพนักงานส่วนใหญ่เป็นสวัสดิการ แต่สำหรับพนักงานที่ทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง กฎหมายกำหนดให้นายจ้างต้องจัดตรวจ**

คู่มือนี้เขียนสำหรับฝ่าย HR และผู้ดูแลสวัสดิการที่ต้องจัดตรวจสุขภาพให้พนักงานหลายสิบถึงหลายพันคน ตั้งแต่เรื่องที่กฎหมายบังคับ วิธีกำหนดรายการตรวจให้เหมาะกับแต่ละกลุ่ม การขอและเทียบใบเสนอราคา การจัดวันตรวจ ไปจนถึงการดูแลผลตรวจซึ่งเป็นข้อมูลอ่อนไหว พร้อมแม่แบบ Excel ให้ดาวน์โหลดฟรี

> **สรุปสั้น**
> - พนักงานที่ทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงต้องตรวจครั้งแรกภายใน 30 วันนับแต่วันเริ่มงาน และตรวจอย่างน้อยปีละครั้ง
> - แบ่งพนักงานเป็นกลุ่มตามอายุ เพศ และความเสี่ยงของงาน ก่อนกำหนดรายการตรวจ ไม่ควรใช้โปรแกรมเดียวกับทุกคน
> - ขอใบเสนอราคาอย่างน้อย 3 แห่ง และเทียบมากกว่าราคา เช่น ตรวจตามปัจจัยเสี่ยงได้ครบหรือไม่ และมีแพทย์อธิบายผลหรือไม่
> - ผลตรวจสุขภาพเป็นข้อมูลอ่อนไหวตาม PDPA องค์กรควรได้รับเฉพาะข้อมูลที่จำเป็น
> - ใช้แม่แบบในบทความนี้คำนวณงบรวมและให้คะแนนผู้ให้บริการได้ทันที

## กฎหมายเรื่องตรวจสุขภาพพนักงานที่ HR ต้องรู้

ไม่มีกฎหมายที่บังคับให้ทุกองค์กรจัดตรวจสุขภาพประจำปีให้พนักงานทุกคน แต่กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. 2563 ภายใต้พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 กำหนดหน้าที่ให้นายจ้างที่มีลูกจ้างทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง เช่น สารเคมีอันตราย เสียงดัง ความร้อน หรือฝุ่น

| กรณี | สิ่งที่นายจ้างต้องทำ |
|---|---|
| รับพนักงานเข้าทำงานที่มีปัจจัยเสี่ยง | ตรวจสุขภาพครั้งแรกให้เสร็จภายใน 30 วันนับแต่วันที่รับเข้าทำงาน |
| ระหว่างทำงาน | ตรวจครั้งต่อไปอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือตามระยะเวลาที่ลักษณะงานจำเป็น |
| เปลี่ยนงานที่มีปัจจัยเสี่ยงต่างจากเดิม | ตรวจให้เสร็จภายใน 30 วันนับแต่วันที่เปลี่ยนงาน |
| ผลตรวจผิดปกติหรือเจ็บป่วยจากงาน | ให้พนักงานได้รับการรักษาทันที หาสาเหตุ และส่งผลตรวจกับการแก้ไขให้พนักงานตรวจความปลอดภัยภายใน 30 วัน |
| ทุกครั้งที่ตรวจ | บันทึกผลในสมุดสุขภาพประจำตัวลูกจ้าง ซึ่งทำเป็นแบบอิเล็กทรอนิกส์ได้ และเก็บผลไว้ให้ตรวจสอบได้ |

จุดที่ HR พลาดบ่อยคือกรณีย้ายแผนก พนักงานที่ย้ายไปทำงานที่มีปัจจัยเสี่ยงต่างจากเดิมต้องตรวจใหม่ภายใน 30 วัน ใช้ผลตรวจประจำปีของแผนกเดิมแทนไม่ได้ ควรให้เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน (จป.) ระบุว่างานใดมีปัจจัยเสี่ยงอะไร ก่อนกำหนดรายการตรวจ

## 6 ขั้นตอนจัดตรวจสุขภาพประจำปีพนักงาน

1. **แบ่งกลุ่มพนักงาน** ตามอายุ เพศ และความเสี่ยงของงาน เช่น พนักงานสำนักงานอายุต่ำกว่า 35 ปี พนักงานอายุ 35 ปีขึ้นไป และพนักงานที่ทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง
2. **กำหนดรายการตรวจกับแพทย์** ให้แพทย์ เช่น แพทย์อาชีวเวชศาสตร์ ช่วยกำหนดรายการตามกลุ่ม เพิ่มรายการตามปัจจัยเสี่ยงของงาน และตัดรายการที่ไม่มีข้อบ่งชี้ออก
3. **ตั้งงบ** คิดจากจำนวนคนในแต่ละกลุ่มคูณราคาต่อคนของโปรแกรมกลุ่มนั้น ไม่ใช่ราคาเดียวกับทุกคน
4. **ขอใบเสนอราคาอย่างน้อย 3 แห่ง** โดยส่งข้อมูลกลุ่มพนักงานและรายการตรวจชุดเดียวกันให้ทุกแห่ง เพื่อเทียบกันได้ตรง
5. **เลือกรูปแบบการตรวจ** ระหว่างให้พนักงานไปตรวจที่โรงพยาบาล ออกหน่วยตรวจที่บริษัท หรือผสมกัน
6. **จัดวันตรวจและติดตามผล** แจ้งการเตรียมตัว เช่น งดอาหารก่อนเจาะเลือด ส่งผลให้พนักงานโดยตรง และนัดตรวจซ้ำหรือส่งต่อเมื่อผลผิดปกติ

## รายการตรวจที่โปรแกรมตรวจสุขภาพพนักงานมักมี

รายการตรวจควรกำหนดโดยแพทย์ตามอายุ เพศ และความเสี่ยงของงาน ตารางนี้เป็นรายการที่ผู้ให้บริการมักเสนอในโปรแกรมตรวจสุขภาพพนักงาน เพื่อให้ HR ใช้คุยกับผู้ให้บริการและเทียบใบเสนอราคาได้

| กลุ่มรายการ | ตัวอย่าง | หมายเหตุสำหรับ HR |
|---|---|---|
| พื้นฐาน | ซักประวัติ ตรวจร่างกายโดยแพทย์ วัดความดันโลหิต น้ำหนัก ส่วนสูง และดัชนีมวลกาย | มีในเกือบทุกโปรแกรม |
| เลือดและปัสสาวะ | ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด น้ำตาลในเลือด ไขมันในเลือด การทำงานของไตและตับ ตรวจปัสสาวะ | รายการตรวจต่างกันตามโปรแกรม ให้ขอรายการละเอียด |
| ภาพถ่ายทางรังสี | เอกซเรย์ปอด | บางองค์กรกำหนดสำหรับพนักงานใหม่หรือกลุ่มเสี่ยง |
| ตามอายุและเพศ | รายการคัดกรองเพิ่มเติมที่แพทย์แนะนำตามช่วงอายุ | ให้แพทย์กำหนด ไม่ควรเพิ่มทุกรายการให้ทุกคน |
| ตามปัจจัยเสี่ยงของงาน | เช่น สมรรถภาพการได้ยินสำหรับงานที่มีเสียงดัง สมรรถภาพปอดสำหรับงานที่มีฝุ่น หรือการตรวจสารเคมีในร่างกาย | เป็นส่วนที่กฎหมายบังคับสำหรับงานที่มีปัจจัยเสี่ยง ตรวจว่าผู้ให้บริการทำได้ครบ |

การตรวจหลายรายการเกินความจำเป็นไม่ได้ทำให้พนักงานสุขภาพดีขึ้น แต่ทำให้งบสูงขึ้น และอาจทำให้ต้องตรวจซ้ำโดยไม่จำเป็น การให้แพทย์กำหนดรายการตามกลุ่มจึงช่วยทั้งเรื่องคุณภาพและงบ

## ตรวจที่โรงพยาบาล หรือออกหน่วยตรวจที่บริษัท

| | ไปตรวจที่โรงพยาบาลหรือคลินิก | ออกหน่วยตรวจที่บริษัท |
|---|---|---|
| เหมาะกับ | องค์กรที่พนักงานกระจายหลายพื้นที่ หรือมีจำนวนน้อย | องค์กรที่พนักงานอยู่ที่เดียวจำนวนมาก |
| ข้อดี | ตรวจได้หลากหลายรายการ พนักงานเลือกวันและสาขาได้ | พนักงานเสียเวลางานน้อย อัตราการเข้าตรวจสูง |
| ข้อควรระวัง | พนักงานบางส่วนไม่ไปตรวจ ต้องติดตาม | มักมีจำนวนขั้นต่ำ และบางรายการตรวจนอกโรงพยาบาลไม่ได้ |
| ควรถามผู้ให้บริการ | มีสาขาใกล้พนักงานกี่แห่ง นัดผ่านช่องทางไหน | จำนวนขั้นต่ำ ใช้พื้นที่เท่าไร ได้ผลตรวจกี่วัน |

หลายองค์กรใช้แบบผสม ออกหน่วยตรวจที่สำนักงานใหญ่ และให้พนักงานสาขาหรือพนักงานที่พลาดวันตรวจไปตรวจที่โรงพยาบาลหรือคลินิกใกล้บ้าน

## เทียบใบเสนอราคาด้วยแม่แบบ Excel ฟรี

ราคาต่อคนเป็นแค่ส่วนหนึ่งของการตัดสินใจ แม่แบบนี้ช่วยเทียบผู้ให้บริการได้ 4 รายพร้อมกัน ทั้งงบรวมตามจำนวนคนในแต่ละกลุ่ม เงื่อนไขที่ HR ควรถาม และคะแนนรวมตามน้ำหนักที่องค์กรกำหนดเอง

[ดาวน์โหลดแม่แบบเปรียบเทียบใบเสนอราคาตรวจสุขภาพพนักงาน (Excel)](https://hdmall.co.th/work-with-us/assets/files/health-check-quote-comparison.xlsx)

คำถามที่ควรใส่ในคำขอใบเสนอราคาทุกครั้ง

- ราคาต่อคนของแต่ละกลุ่ม และรายการตรวจละเอียดของแต่ละโปรแกรม
- ตรวจตามปัจจัยเสี่ยงของงานได้ครบหรือไม่ และใครเป็นผู้แปลผล
- ได้ผลตรวจภายในกี่วัน ส่งผลให้พนักงานอย่างไร และมีแพทย์อธิบายผลหรือไม่
- มีรายงานสรุปภาพรวมองค์กรแบบไม่ระบุตัวบุคคลหรือไม่
- เมื่อผลผิดปกติ มีการนัดตรวจซ้ำหรือส่งต่อการรักษาอย่างไร และมีค่าใช้จ่ายเพิ่มหรือไม่
- เงื่อนไขการออกหน่วย จำนวนขั้นต่ำ และค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

## ดูแลผลตรวจสุขภาพให้ถูกต้องตาม PDPA

ผลตรวจสุขภาพเป็นข้อมูลส่วนบุคคลอ่อนไหวตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล การเก็บและใช้ข้อมูลนี้ต้องมีฐานทางกฎหมายรองรับ และโดยทั่วไปต้องได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้ง แนวทางที่องค์กรส่วนใหญ่ใช้คือ

- ให้ผู้ให้บริการส่งผลตรวจละเอียดให้พนักงานโดยตรง
- องค์กรได้รับเฉพาะข้อมูลที่จำเป็น เช่น ผลสรุปความเหมาะสมกับงาน และรายงานภาพรวมแบบไม่ระบุตัวบุคคล
- สำหรับงานที่มีปัจจัยเสี่ยง ซึ่งกฎหมายกำหนดให้นายจ้างบันทึกและเก็บผล ให้จำกัดคนเข้าถึง และกำหนดระยะเวลาเก็บให้ชัด
- ระบุเรื่องนี้ในสัญญากับผู้ให้บริการ และให้เจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) ขององค์กรตรวจ

## ทำให้ตรวจสุขภาพประจำปีคุ้มกว่าเดิม

การตรวจสุขภาพที่ดีไม่ได้จบที่วันตรวจ องค์กรที่ได้ประโยชน์มากที่สุดมักทำสามอย่างต่อ คือดูรายงานภาพรวมเพื่อวางแผนสวัสดิการปีถัดไป เช่น ถ้าพนักงานจำนวนมากมีปัญหาเรื่องน้ำหนักหรือความดัน ติดตามให้พนักงานที่ผลผิดปกติได้พบแพทย์จริง และเชื่อมการตรวจสุขภาพเข้ากับสวัสดิการอื่น เช่น วัคซีน ทันตกรรม และการปรึกษาแพทย์ออนไลน์

อ่านต่อ: [สวัสดิการสุขภาพพนักงาน ออกแบบอย่างไรให้พนักงานใช้จริง พร้อมเครื่องมือจัดแผนตามกลุ่มอายุ](/work-with-us/resources/employee-health-benefits/)

*เนื้อหานี้สรุปเพื่อการวางแผนสวัสดิการ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์หรือกฎหมาย รายการตรวจของพนักงานแต่ละกลุ่มควรกำหนดโดยแพทย์*

## คำถามที่พบบ่อย

### นายจ้างต้องจัดตรวจสุขภาพประจำปีให้พนักงานทุกคนไหม
ไม่มีกฎหมายที่บังคับให้ตรวจพนักงานทุกคน แต่พนักงานที่ทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง เช่น สารเคมีอันตราย เสียงดัง ความร้อน หรือฝุ่น นายจ้างต้องจัดตรวจครั้งแรกภายใน 30 วันนับแต่วันเริ่มงาน และตรวจอย่างน้อยปีละครั้ง ตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. 2563 สำหรับพนักงานกลุ่มอื่น การตรวจสุขภาพประจำปีเป็นสวัสดิการ

### ตรวจสุขภาพประจำปีพนักงานควรตรวจอะไรบ้าง
ควรให้แพทย์กำหนดตามอายุ เพศ และความเสี่ยงของงาน โปรแกรมทั่วไปมักมีการตรวจร่างกายโดยแพทย์ วัดความดันและดัชนีมวลกาย ตรวจเลือดและปัสสาวะพื้นฐาน และอาจมีเอกซเรย์ปอด ส่วนพนักงานที่ทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงต้องเพิ่มรายการตามความเสี่ยงนั้น เช่น สมรรถภาพการได้ยินสำหรับงานที่มีเสียงดัง

### ตรวจสุขภาพพนักงานใหม่ต้องตรวจภายในกี่วัน
พนักงานที่ทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงต้องตรวจครั้งแรกให้เสร็จภายใน 30 วันนับแต่วันที่รับเข้าทำงาน และหากย้ายไปทำงานที่มีปัจจัยเสี่ยงต่างจากเดิม ต้องตรวจใหม่ภายใน 30 วันนับแต่วันที่เปลี่ยนงาน

### ควรตั้งงบตรวจสุขภาพพนักงานอย่างไร
คิดจากจำนวนพนักงานในแต่ละกลุ่มคูณราคาต่อคนของโปรแกรมที่เหมาะกับกลุ่มนั้น แทนการใช้ราคาเดียวกับทุกคน แล้วขอใบเสนอราคาอย่างน้อย 3 แห่งด้วยรายการตรวจชุดเดียวกัน แม่แบบ Excel ในบทความนี้คำนวณงบรวมและเทียบผู้ให้บริการให้อัตโนมัติ

### บริษัทขอดูผลตรวจสุขภาพของพนักงานได้ไหม
ผลตรวจสุขภาพเป็นข้อมูลส่วนบุคคลอ่อนไหวตาม PDPA การเก็บและใช้ต้องมีฐานทางกฎหมาย และโดยทั่วไปต้องได้รับความยินยอมโดยชัดแจ้ง แนวทางที่นิยมคือให้ผลละเอียดส่งถึงพนักงานโดยตรง และองค์กรได้รับเฉพาะผลสรุปความเหมาะสมกับงานและรายงานภาพรวมแบบไม่ระบุตัวบุคคล ควรให้ DPO ขององค์กรตรวจแนวทาง

### ออกหน่วยตรวจสุขภาพที่บริษัทหรือไปตรวจที่โรงพยาบาลดีกว่า
ขึ้นกับจำนวนและที่ตั้งของพนักงาน การออกหน่วยเหมาะกับองค์กรที่มีพนักงานจำนวนมากอยู่ที่เดียว เพราะเสียเวลางานน้อยและคนเข้าตรวจมาก ส่วนการไปตรวจที่โรงพยาบาลหรือคลินิกเหมาะกับพนักงานที่กระจายหลายพื้นที่ และตรวจได้หลากหลายรายการกว่า หลายองค์กรใช้ทั้งสองแบบร่วมกัน

## แหล่งอ้างอิง

- ฐานเศรษฐกิจ, [ประกาศกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งทำงานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. 2563](https://www.thansettakij.com/business/451708)
- ศูนย์ความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, [สรุปกฎกระทรวงการตรวจสุขภาพลูกจ้าง](https://www.shecu.chula.ac.th/home/content1.asp?Cnt=556)
- ศูนย์ความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสิ่งแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, [ประกาศแบบสมุดสุขภาพประจำตัวของลูกจ้าง](https://www.shecu.chula.ac.th/home/content1.asp?Cnt=670)
- Safety Station 101, [สรุปกฎกระทรวงตรวจสุขภาพตามปัจจัยเสี่ยง 2563](https://101.safety.ac.th/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B8%94/%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2/%E0%B8%81%E0%B8%8E%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%97%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%87/health-check-minreg-2563-overview/)