# ยาแก้วิงเวียนศีรษะ บ้านหมุน

**อาการวิงเวียนศีรษะหรือบ้านหมุน คือความรู้สึกมึน โคลงเคลง เสียการทรงตัว หรือรู้สึกว่าตัวเองหรือสิ่งรอบข้างกำลังหมุน ทั้งที่อยู่นิ่ง**

## ประเด็นสำคัญ

- อาการบ้านหมุนเกิดได้จากหูชั้นใน ไมเกรน ยาบางชนิด หรือโรคทางสมอง จึงควรดูอาการร่วมและระยะเวลาก่อนเลือกยา  
- ยาที่ใช้บรรเทาชั่วคราว ได้แก่ dimenhydrinate เม็ดละ 25 หรือ 50 มก. และ meclizine เม็ดละ 12.5 หรือ 25 มก. ซึ่งอาจทำให้ง่วง  
- หากบ้านหมุนร่วมกับหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด เดินไม่ได้ เจ็บหน้าอก หรือปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน ให้ไปฉุกเฉินทันที  

## อาการวิงเวียนศีรษะและบ้านหมุนมีสาเหตุอะไรบ้าง

**สาเหตุที่พบบ่อยคือความผิดปกติของระบบทรงตัวในหูชั้นใน โดยเฉพาะอาการที่กำเริบเมื่อหันศีรษะ ลุกจากเตียง หรือพลิกตัว** อย่างไรก็ตาม คำว่า “วิงเวียน” อาจหมายถึงหน้ามืด โคลงเคลง หรือบ้านหมุน ซึ่งมีสาเหตุและแนวทางรักษาต่างกัน

- **ตะกอนหินปูนในหูชั้นในเคลื่อน:** บ้านหมุนเป็นช่วงสั้น ๆ เมื่อเปลี่ยนท่าศีรษะ เช่น พลิกตัวบนเตียงหรือเงยหน้า  
- **เส้นประสาทการทรงตัวหรือหูชั้นในอักเสบ:** บ้านหมุนค่อนข้างต่อเนื่อง คลื่นไส้ อาเจียน และเดินเซ อาจเกิดหลังติดเชื้อไวรัส  
- **โรคของหูชั้นใน:** บ้านหมุนอาจเกิดพร้อมหูอื้อ แน่นหู หรือการได้ยินลดลง  
- **ไมเกรน:** อาจเวียนศีรษะ ไวต่อแสงหรือเสียง คลื่นไส้ โดยบางครั้งไม่มีอาการปวดศีรษะชัดเจน  
- **เมารถเมาเรือ:** เกิดจากข้อมูลที่ตาและหูชั้นในส่งเข้าสมองไม่ตรงกัน มักมีคลื่นไส้หรืออาเจียนร่วมด้วย  
- **ความดันตก ขาดน้ำ หรือน้ำตาลในเลือดต่ำ:** มักรู้สึกหน้ามืดมากกว่าสิ่งรอบตัวหมุน โดยเฉพาะเมื่อลุกขึ้นเร็ว  
- **ยาและแอลกอฮอล์:** ยานอนหลับ ยาคลายกังวล ยาลดความดันบางชนิด และแอลกอฮอล์อาจทำให้มึน ง่วง หรือเสียการทรงตัว  
- **โรคทางสมองหรือหลอดเลือด:** พบไม่บ่อยเท่าสาเหตุจากหูชั้นใน แต่ต้องรีบประเมินเมื่อมีอาการทางระบบประสาทร่วมด้วย  

## เมื่อไหร่ที่สามารถดูแลอาการเองได้

**คุณอาจดูแลตัวเองระยะสั้นได้เมื่ออาการไม่รุนแรง ยังเดินได้ ไม่มีอาการทางระบบประสาท และทราบตัวกระตุ้นชัดเจน เช่น เมารถหรือเปลี่ยนท่าศีรษะ** ให้นั่งหรือนอนนิ่งในบริเวณปลอดภัย ขยับศีรษะช้า ๆ ดื่มน้ำ และหลีกเลี่ยงการขับรถหรือขึ้นที่สูง

| ลักษณะอาการ | ควรทำอย่างไร |
|---|---|
| เมารถ คลื่นไส้ แต่รู้สึกตัวดี | พัก มองไกล รับอากาศ และพิจารณายาบรรเทา |
| บ้านหมุนช่วงสั้นเมื่อพลิกตัว | เปลี่ยนท่าช้า ๆ และรับการประเมินหากเป็นซ้ำ |
| หน้ามืดเมื่อลุกเร็ว | นั่งลง ดื่มน้ำ และลุกอย่างช้า ๆ |
| อาเจียนจนดื่มน้ำไม่ได้ | พบแพทย์เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ |
| มีอาการทางระบบประสาท | ไปฉุกเฉินทันที |

ยาบรรเทาอาการเวียนศีรษะไม่ได้แก้ทุกสาเหตุ และอาจบดบังอาการสำคัญ การใช้ยาต่อเนื่องโดยไม่ทราบสาเหตุจึงไม่เหมาะ โดยเฉพาะเมื่ออาการเกิดครั้งแรก รุนแรงขึ้น หรือเป็นซ้ำบ่อย

## มีกลุ่มยาอะไรที่ใช้บรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะและบ้านหมุน

**ยาที่ใช้บ่อยเป็นยากดระบบการทรงตัวและลดคลื่นไส้ เหมาะสำหรับบรรเทาอาการช่วงสั้นตามสาเหตุที่ได้รับการประเมินแล้ว** ยาหลายชนิดทำให้ง่วง ตาพร่า ปากแห้ง และการตอบสนองช้าลง จึงห้ามขับรถ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือทำงานกับเครื่องจักรหลังใช้ยา

| กลุ่มหรือตัวยา | ใช้ในอาการแบบใด | เรื่องที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| dimenhydrinate | เมารถ คลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะจากการเคลื่อนไหว | ง่วง ปากแห้ง ตาพร่า ใจสั่น |
| meclizine | เมารถและอาการบ้านหมุนบางชนิด | ง่วง ปากแห้ง ปัสสาวะลำบาก |
| cinnarizine | เวียนศีรษะและเสียการทรงตัวบางสาเหตุ | ง่วง น้ำหนักเพิ่ม อาการสั่น |
| betahistine | บ้านหมุนจากความผิดปกติของหูชั้นในบางชนิด | คลื่นไส้ ไม่สบายท้อง ปวดศีรษะ |

### Dimenhydrinate ใช้อย่างไร

**Dimenhydrinate มีชนิดเม็ด 25 และ 50 มก. ใช้ป้องกันหรือบรรเทาคลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะจากเมารถเมาเรือ** หากใช้เพื่อป้องกันเมารถ ฉลากสากลระบุให้กินครั้งแรกก่อนเดินทางประมาณ 30–60 นาที แต่ความถี่และจำนวนเม็ดต้องดูความแรงบนฉลาก อายุ และโรคประจำตัว

ผลข้างเคียงที่พบได้ ได้แก่ ง่วงซึม ปากแห้ง คอแห้ง ปวดศีรษะ ใจสั่น ตาพร่า และไม่สบายท้อง ผู้มีโรคลมชักควรระวังเป็นพิเศษ เพราะการใช้เกินขนาดอาจกระตุ้นอาการชักได้ ในผู้ใหญ่มีรายงานเมื่อรับประทานมากกว่า 1 กรัม ซึ่งเป็นข้อมูลพิษจากยา ไม่ใช่ขนาดที่ใช้รักษา หากกินเกินขนาดให้ไปโรงพยาบาลทันที

ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ dimenhydrinate หรือส่วนประกอบของยา และควรหลีกเลี่ยงหากเคยแพ้ orphenadrine เพราะมีโครงสร้างใกล้เคียงกัน เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปีห้ามใช้เองเว้นแต่แพทย์สั่ง ผู้ที่เป็นต้อหิน โรคทางเดินหายใจเรื้อรัง ปัสสาวะลำบากจากต่อมลูกหมากโต ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือใช้ยากดประสาทต้องได้รับการประเมินก่อนใช้

### Meclizine ใช้อย่างไร

**Meclizine มีชนิดเม็ด 12.5 และ 25 มก. ใช้บรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือเวียนศีรษะจากเมารถ และอาจใช้กับบ้านหมุนจากหูชั้นในบางชนิด** ขนาดสำหรับเมารถกับบ้านหมุนอาจไม่เหมือนกัน จึงไม่ควรนำจำนวนเม็ดสำหรับการเดินทางไปใช้รักษาบ้านหมุนเอง

ยานี้อาจทำให้ง่วง ปากแห้ง ตาพร่า และปัสสาวะลำบาก ห้ามใช้เองในเด็กอายุต่ำกว่า 12 ปี ผู้ที่เป็นต้อหิน โรคถุงลมโป่งพองหรือหลอดลมอักเสบเรื้อรัง ต่อมลูกหมากโต ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือกำลังใช้ยานอนหลับและยาคลายกังวลควรได้รับคำแนะนำก่อน

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

### Cinnarizine และ betahistine ต่างกันอย่างไร

**Cinnarizine ช่วยกดอาการเวียนศีรษะและการทรงตัวผิดปกติ ส่วน betahistine ใช้กับบ้านหมุนจากหูชั้นในบางสาเหตุและมีกลไกต่างกัน** Cinnarizine เป็นยาอันตรายที่ต้องรับจากร้านยาโดยมีเภสัชกรประเมินสาเหตุ โรคประจำตัว ยาที่ใช้ร่วม และความเสี่ยงก่อนเป็นผู้จ่ายและกำหนดขนาดยาตามอาการ ห้ามเริ่มใช้เอง โดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคพาร์กินสัน เพราะยานี้อาจทำให้ง่วง น้ำหนักเพิ่ม และเกิดอาการสั่นคล้ายพาร์กินสัน

Betahistine เป็นยาอันตราย ต้องให้เภสัชกรหรือแพทย์ประเมินว่าอาการเข้าได้กับโรคหูชั้นในชนิดใดและเป็นผู้กำหนดขนาดยา ผู้เป็นหอบหืดหรือมีแผลในกระเพาะอาหารต้องระวัง ไม่ควรเริ่มใช้เองหรือใช้ต่อเนื่องโดยไม่ติดตามอาการ

## อาการแบบไหนควรพบแพทย์หรือไปฉุกเฉิน

**ไปห้องฉุกเฉินทันทีหากบ้านหมุนเกิดขึ้นฉับพลันพร้อมหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงหรือชา พูดไม่ชัด มองเห็นภาพซ้อน เดินไม่ได้ หรือปวดศีรษะรุนแรงผิดปกติ** อาการเหล่านี้อาจพบได้ในโรคหลอดเลือดสมองหรือภาวะฉุกเฉินอื่น

ควรพบแพทย์โดยเร็วเมื่อมีข้อใดข้อหนึ่ง:

- หมดสติ สับสน ชัก หรือปลุกไม่ตื่น  
- เจ็บหน้าอก ใจสั่นมาก หายใจลำบาก หรือเกือบเป็นลม  
- อาเจียนต่อเนื่องจนดื่มน้ำไม่ได้ ปัสสาวะน้อย หรืออ่อนเพลียมาก  
- สูญเสียการได้ยินฉับพลัน หูอื้อข้างเดียว หรือมีน้ำไหลจากหู  
- มีไข้สูง คอแข็ง หรือปวดศีรษะรุนแรง  
- เกิดหลังศีรษะกระแทกหรือได้รับบาดเจ็บ  
- อาการไม่ดีขึ้น เป็นซ้ำบ่อย หรือรบกวนการเดินและชีวิตประจำวัน  
- เริ่มมีอาการหลังเพิ่มยา เปลี่ยนยา หรือสงสัยว่ากินยาเกินขนาด  

## คำถามที่พบบ่อย

### บ้านหมุนกินยาแล้วหายเลยไหม

**ยาอาจลดอาการหมุน คลื่นไส้ และอาเจียนได้ชั่วคราว แต่ไม่ได้แก้สาเหตุทุกชนิด** หากเกิดจากตะกอนหินปูนในหูชั้นใน การจัดท่าศีรษะโดยผู้ที่ได้รับการฝึกอาจตรงกับสาเหตุมากกว่าการกินยาอย่างเดียว

### ยาแก้บ้านหมุนทำให้ง่วงทุกตัวไหม

**หลายตัวทำให้ง่วง โดยเฉพาะ dimenhydrinate, meclizine และ cinnarizine แต่ความง่วงแตกต่างกันในแต่ละคน** หลังใช้ครั้งแรกควรหลีกเลี่ยงการขับรถ เครื่องจักร แอลกอฮอล์ ยานอนหลับ และยาคลายกังวล

### กินยาแก้เวียนศีรษะพร้อมกันสองตัวได้ไหม

**ไม่ควรกินยากลุ่มที่ทำให้ง่วงร่วมกันเอง เพราะอาจเสริมฤทธิ์กดประสาท ตาพร่า สับสน และหกล้มได้** ตรวจตัวยาสำคัญบนฉลากเสมอ เนื่องจากผลิตภัณฑ์คนละชื่ออาจมีตัวยาซ้ำกัน

### เด็กมีอาการบ้านหมุนใช้ยาของผู้ใหญ่ได้ไหม

**ไม่ควรแบ่งยาของผู้ใหญ่ให้เด็กเอง เพราะขนาดยากินของเด็กต้องพิจารณาจากน้ำหนัก ความแรงของผลิตภัณฑ์ และสาเหตุของอาการ** Dimenhydrinate ห้ามใช้เองในเด็กต่ำกว่า 2 ปี และ meclizine ห้ามใช้เองในเด็กต่ำกว่า 12 ปี เว้นแต่แพทย์เป็นผู้สั่ง

### คนท้องหรือให้นมบุตรกินยาแก้บ้านหมุนได้ไหม

**ไม่ควรเริ่มยาเอง เพราะต้องแยกสาเหตุของอาการและพิจารณาความเสี่ยงของยาแต่ละชนิด** หากเวียนศีรษะมาก อาเจียน ดื่มน้ำไม่ได้ ปวดศีรษะ หรือความดันผิดปกติ ควรรับการตรวจโดยเร็ว

## คำถามที่ควรถามเภสัชกร

- อาการของฉันเป็นบ้านหมุนจริง หรือเป็นหน้ามืดจากสาเหตุอื่น?
- ยาที่ใช้อยู่มีตัวยาซ้ำหรือเสริมความง่วงกับยาแก้เวียนศีรษะหรือไม่?
- โรคประจำตัว เช่น ลมชัก ต้อหิน ต่อมลูกหมากโต หรือพาร์กินสัน มีผลต่อการเลือกยาอย่างไร?
- ควรใช้ยานานเท่าไร และถ้าอาการไม่ดีขึ้นภายในช่วงใดควรพบแพทย์?
- ต้องงดขับรถ แอลกอฮอล์ หรือกิจกรรมใดบ้างหลังรับประทานยา?

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้  
หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

## ข้อมูลอ้างอิง

1. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 3159)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=3159) — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-18)
2. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 8780)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=8780) — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-18)
3. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2528)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=2528) — เกี่ยวกับ cinnarizine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-18)
4. [WebMD: Dimenhydrinate (Dramamine, Driminate, and others) - Uses, Side ...](https://www.webmd.com/drugs/dimenhydrinate-dramamine) — เกี่ยวกับ dimenhydrinate — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)
5. [pmc.ncbi.nlm.nih.gov: Cinnarizine: A Contemporary Review - PMC - NIH](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6841794/) — เกี่ยวกับ cinnarizine — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)
6. [ncbi.nlm.nih.gov: Meclizine - StatPearls - NCBI Bookshelf - NIH](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560645/) — เกี่ยวกับ meclizine — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-18)

> ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
> หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์