# ทอนซิลอักเสบ รักษาเอง วิธีดูแล ยาที่ใช้และข้อควรระวัง

**ทอนซิลอักเสบ คือภาวะที่ต่อมทอนซิลบริเวณด้านหลังลำคอบวมและอักเสบ ทำให้เจ็บคอ กลืนลำบาก มีไข้ หรือมีต่อมน้ำเหลืองที่คอโตได้**

## ประเด็นสำคัญ

- ทอนซิลอักเสบที่อาการไม่รุนแรงอาจดูแลเบื้องต้นด้วยการพัก ดื่มน้ำให้เพียงพอ กลั้วคอน้ำเกลือ และใช้ยาแก้ปวดลดไข้ตามความเหมาะสม
- ibuprofen ชนิดรับประทานต้องรับจากร้านยาโดยให้เภสัชกรประเมินอายุ น้ำหนัก โรคประจำตัว การตั้งครรภ์ ภาวะขาดน้ำ และยาที่ใช้อยู่ก่อนกำหนดขนาดยา ไม่ควรนำขนาดจากฉลากต่างประเทศมาใช้เอง
- ควรพบแพทย์ทันทีเมื่อหายใจลำบาก กลืนน้ำลายไม่ได้ น้ำลายไหล อ้าปากลำบาก คอบวมมาก ซึม ขาดน้ำ หรืออาการทรุดลงอย่างรวดเร็ว

## ทอนซิลอักเสบคืออะไร และดูแลเบื้องต้นอย่างไร

**ทอนซิลอักเสบส่วนใหญ่เริ่มดูแลอาการที่บ้านได้ หากคุณยังหายใจและกลืนของเหลวได้ ไม่มีอาการรุนแรง และสุขภาพโดยรวมแข็งแรงดี** สาเหตุอาจเป็นไวรัสหรือแบคทีเรีย แต่อาการเพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันสาเหตุได้เสมอไป

การดูแลที่ช่วยลดความระคายคอ ได้แก่ พักผ่อน ดื่มน้ำบ่อย ๆ เลือกอาหารอ่อน และหลีกเลี่ยงควันบุหรี่ คุณอาจจิบน้ำอุ่นหรือเครื่องดื่มเย็นตามแบบที่รู้สึกสบายคอ และกลั้วคอด้วยน้ำเกลือแล้วบ้วนทิ้งหากทำได้อย่างปลอดภัย

| อาการขณะนี้ | ควรทำอะไร |
|---|---|
| เจ็บคอแต่ยังดื่มน้ำได้ | พัก ดื่มน้ำ และบรรเทาปวด |
| กินอาหารแข็งแล้วเจ็บ | เปลี่ยนเป็นอาหารอ่อน |
| ปากแห้ง ปัสสาวะน้อย | เพิ่มน้ำและเฝ้าระวังขาดน้ำ |
| หายใจลำบากหรือน้ำลายไหล | ไปฉุกเฉินทันที |
| อาการแย่ลงต่อเนื่อง | พบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ |

การมีจุดหรือคราบสีขาวบนทอนซิลไม่ได้แปลว่าต้องใช้ยาปฏิชีวนะทุกครั้ง เพราะพบได้จากหลายสาเหตุ แพทย์อาจต้องตรวจคอ ประเมินอาการร่วม หรือเก็บตัวอย่างจากลำคอในบางกรณี

## ทอนซิลอักเสบใช้ยาอะไรบรรเทาอาการได้บ้าง

**ยาแก้ปวดลดไข้ช่วยลดเจ็บคอและไข้ได้ แต่ไม่ได้กำจัดสาเหตุของทอนซิลอักเสบโดยตรง** ตัวเลือกที่ใช้กัน ได้แก่ paracetamol หรือ ibuprofen โดยต้องพิจารณาโรคประจำตัว ยาอื่นที่ใช้อยู่ การตั้งครรภ์ และประวัติแพ้ยา

| ทางเลือก | เหมาะสำหรับ | จุดที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| paracetamol | ปวดคอหรือมีไข้ | ห้ามใช้ซ้ำกับยาอื่นที่มีตัวยาเดียวกัน |
| ibuprofen | ปวด ไข้ และอักเสบ | เสี่ยงระคายกระเพาะและเลือดออก |
| น้ำเกลือกลั้วคอ | ลดระคายคอชั่วคราว | กลั้วแล้วบ้วนทิ้ง |
| อาหารอ่อนและน้ำ | ช่วยให้กลืนง่ายขึ้น | เฝ้าระวังภาวะขาดน้ำ |

ไม่ควรใช้ povidone-iodine ชนิดสำหรับทำความสะอาดแผลมากลั้วคอหรือรับประทาน ผลิตภัณฑ์สำหรับผิวหนังมีไว้ใช้ภายนอกและไม่ได้ระบุให้ใช้รักษาทอนซิลอักเสบ

## ทอนซิลอักเสบไม่ได้รักษาด้วยยาปฏิชีวนะทุกครั้งใช่ไหม

**ใช่ ยาปฏิชีวนะไม่ช่วยรักษาทอนซิลอักเสบจากไวรัส และไม่ควรเริ่มกินเองจากยาที่เหลืออยู่** การใช้โดยไม่จำเป็นอาจทำให้เกิดผลข้างเคียง แพ้ยา และเพิ่มปัญหาเชื้อดื้อยา

หากแพทย์ประเมินว่าอาจเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย แพทย์จะเลือกชนิดยาและระยะเวลารักษาตามอาการ ผลตรวจ และประวัติแพ้ยา คุณควรใช้ให้ครบตามคำสั่ง ไม่แบ่งยาให้ผู้อื่น และไม่เก็บไว้ใช้กับการเจ็บคอครั้งต่อไป

ยาแก้ปวดอย่าง paracetamol และ ibuprofen ก็ไม่ใช่[ยาฆ่าเชื้อ](/pharmacy/antibiotics/) ยาเหล่านี้มีหน้าที่บรรเทาปวดหรือลดไข้ระหว่างที่ร่างกายฟื้นตัวหรือระหว่างรับการรักษาตามสาเหตุ

## ทอนซิลอักเสบมีข้อควรระวังอะไรบ้าง

**อาการที่กระทบการหายใจ การกลืน หรือระดับความรู้สึกตัวไม่ควรรอดูอาการเอง** ข้อควรระวังสำคัญมีดังนี้

1. **หายใจลำบากหรือมีเสียงหายใจผิดปกติ:** ไปห้องฉุกเฉินทันที โดยเฉพาะเมื่อคอบวมเร็วหรือริมฝีปากเขียว
2. **กลืนน้ำลายไม่ได้หรือน้ำลายไหล:** อาจสะท้อนว่าคอบวมมากและเสี่ยงต่อทางเดินหายใจ
3. **อ้าปากลำบาก เสียงเปลี่ยน หรือเจ็บคอข้างเดียวมาก:** ควรได้รับการตรวจโดยเร็ว เพราะอาจพบภาวะแทรกซ้อนรอบทอนซิลได้
4. **มีภาวะขาดน้ำ:** สังเกตจากปากแห้งมาก ปัสสาวะน้อย เวียนศีรษะ หรือเด็กไม่มีน้ำตาเวลาร้อง
5. **ไข้หรืออาการทรุดลง:** หากไข้สูงขึ้น เจ็บมากขึ้น มีผื่น หรือเกิดอาการใหม่ ควรพบแพทย์
6. **มีภูมิคุ้มกันต่ำหรือโรคเรื้อรังสำคัญ:** ไม่ควรรอให้อาการรุนแรงก่อนเข้ารับการประเมิน
7. **เป็นซ้ำบ่อย:** ควรตรวจหาสาเหตุและประเมินผลกระทบต่อการนอน การหายใจ และการใช้ชีวิต

> อาการบวมที่หน้า ลิ้น หรือคอ หายใจมีเสียงหวีด หน้ามืด หรือหมดสติหลังใช้ยา อาจเป็นอาการแพ้ยารุนแรง ให้หยุดยาและไปฉุกเฉินทันที

## หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรดูแลทอนซิลอักเสบอย่างไร

**เริ่มจากพัก ดื่มน้ำ และใช้ยาเท่าที่จำเป็น โดยเลือกยาตามระยะการตั้งครรภ์และสุขภาพของคุณ** paracetamol มักเป็นยาแก้ปวดที่ใช้ได้ในระหว่างตั้งครรภ์และให้นมบุตรเมื่อใช้ถูกต้อง แต่ต้องระวังยาแก้หวัดสูตรผสมที่อาจมีตัวยาซ้ำ

ไม่ควรใช้ ibuprofen ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไป เว้นแต่แพทย์สั่งโดยเฉพาะ เพราะอาจกระทบทารกหรือทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างคลอดได้ หากยังไม่ทราบอายุครรภ์หรือกำลังให้นม ควรตรวจส่วนประกอบของยาทุกชนิดก่อนใช้

หญิงตั้งครรภ์ที่มีไข้สูง ดื่มน้ำไม่ได้ หายใจลำบาก หรืออาการแย่ลงควรพบแพทย์ ไม่ควรเริ่มยาปฏิชีวนะหรือยาแก้อักเสบที่เหลือจากครั้งก่อนด้วยตนเอง

## เด็กเป็นทอนซิลอักเสบควรดูแลอย่างไร

**ให้เด็กจิบน้ำบ่อย ๆ ใช้อาหารอ่อน และประเมินการหายใจ การกลืน และภาวะขาดน้ำอย่างใกล้ชิด** เด็กเล็กอาจบอกอาการไม่ได้ จึงควรสังเกตการไม่ยอมกิน น้ำลายไหล ร้องกวนผิดปกติ ซึม หรือหายใจแรงร่วมด้วย

ขนาดยารับประทานสำหรับเด็กต้องคำนวณตามน้ำหนักและความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์ ไม่ควรกำหนดจากอายุเพียงอย่างเดียว ห้ามให้ยาน้ำเป็นจำนวนมิลลิลิตรโดยไม่ตรวจความเข้มข้นบนฉลาก เพราะผลิตภัณฑ์ต่างความเข้มข้นให้ปริมาณยาไม่เท่ากัน

เด็กไม่ควรใช้ขนาด ibuprofen สำหรับผู้ใหญ่หรือกำหนดขนาดยาจากอายุเพียงอย่างเดียว ควรให้เภสัชกรประเมินน้ำหนัก ภาวะขาดน้ำ โรคไต และข้อห้ามอื่นก่อนใช้ เด็กที่หายใจลำบาก กลืนน้ำลายไม่ได้ ดื่มไม่ได้ ซึม คอแข็ง หรือมีผื่นร่วมกับไข้ ควรได้รับการตรวจโดยเร็ว

## ยาบรรเทาทอนซิลอักเสบมีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

**paracetamol มักมีผลข้างเคียงน้อยเมื่อใช้ถูกต้อง ส่วน ibuprofen พบบ่อยที่ระบบทางเดินอาหารและอาจทำให้เกิดเลือดออกได้** ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่อใช้ยาเกินคำแนะนำ ใช้นาน หรือมีโรคประจำตัวบางอย่าง

| ระดับอาการ | ตัวอย่าง | ควรทำอะไร |
|---|---|---|
| พบบ่อย | คลื่นไส้ ปวดท้อง แสบท้อง | หยุดประเมินและหลีกเลี่ยงยาซ้ำ |
| ควรพบแพทย์ | ปวดท้องไม่หาย หน้ามืด | หยุดยาและเข้ารับการตรวจ |
| รุนแรง | อาเจียนเป็นเลือด อุจจาระดำ | ไปฉุกเฉิน |
| แพ้ยา | ผื่น บวม หายใจมีเสียงหวีด | หยุดยาและขอความช่วยเหลือ |
| อันตรายต่อตับ | คลื่นไส้มาก ตัวหรือตาเหลือง | พบแพทย์ทันที |

การแพ้ paracetamol พบได้น้อย แต่อาจรุนแรงและคาดเดาไม่ได้ อาการที่เป็นไปได้ ได้แก่ ผื่น ตุ่มพอง หน้าบวม หลอดลมตีบ ความดันต่ำ และปฏิกิริยาทางผิวหนังรุนแรง

> ผื่นที่ลามเร็ว มีตุ่มพอง ผิวลอก แผลในปาก ตาอักเสบ หรือมีไข้ร่วมด้วย เป็นสัญญาณอันตราย ให้หยุดยาที่สงสัยและไปโรงพยาบาลทันที

## ยาบรรเทาทอนซิลอักเสบตีกับยาอะไรได้บ้าง

**ต้องระวังยาที่มีตัวยาซ้ำ ยาต้านการแข็งตัวของเลือด และยาแก้ปวดกลุ่มเดียวกัน** อ่านฉลากยาแก้หวัด ยาลดไข้ และยาแก้ปวดทุกตัวก่อนใช้ร่วมกัน เพราะผลิตภัณฑ์สูตรผสมอาจมี paracetamol หรือ ibuprofen อยู่แล้ว

ibuprofen อาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกเมื่อใช้ร่วมกับยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาสเตียรอยด์ และไม่ควรใช้ซ้ำกับยากลุ่ม NSAIDs ตัวอื่น นอกจากนี้ ibuprofen อาจรบกวนประโยชน์ของ aspirin ที่ใช้ป้องกันหัวใจขาดเลือดหรือโรคหลอดเลือดสมอง

ผู้ที่ใช้ warfarin ยาขับปัสสาวะ หรือกำลังรักษาโรคร้ายแรง ควรตรวจสอบรายการยาก่อนเลือกยาแก้ปวด อย่าหยุดยาประจำเองเพื่อเปลี่ยนมาใช้ยาบรรเทาเจ็บคอ

## ดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างเป็นทอนซิลอักเสบได้ไหม

**ควรงดแอลกอฮอล์จนกว่าอาการจะดีขึ้นและไม่ต้องใช้ยาแก้ปวด** แอลกอฮอล์ทำให้ร่างกายขาดน้ำ ระคายคอ และอาจเพิ่มความเสี่ยงผลข้างเคียงจากยา

การดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำหรือดื่มหนักเพิ่มความกังวลเรื่องตับเมื่อใช้ paracetamol ส่วนการดื่มวันละอย่างน้อย 3 แก้วขณะใช้ ibuprofen เพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในกระเพาะอาหาร

หากเผลอดื่มไปแล้ว อย่าเพิ่มหรือลดยาเอง ให้ตรวจเวลาที่ใช้ยา ปริมาณแอลกอฮอล์ และอาการผิดปกติ โดยเฉพาะปวดท้อง หน้ามืด อาเจียนเป็นเลือด หรืออุจจาระดำ

## ผู้ใหญ่ใช้ยาแก้ปวดเมื่อเป็นทอนซิลอักเสบอย่างไร

**ibuprofen ชนิดรับประทานเป็นยาอันตรายในประเทศไทยและต้องรับจากร้านยาโดยให้เภสัชกรประเมินก่อนใช้** เภสัชกรจะพิจารณาอายุ น้ำหนัก โรคประจำตัว การตั้งครรภ์ ภาวะขาดน้ำ และยาที่ใช้อยู่ก่อนกำหนดขนาดยา ไม่ควรนำขนาดจากฉลากต่างประเทศมาใช้เอง

ควรใช้ขนาดต่ำที่สุดที่ช่วยควบคุมอาการและใช้ช่วงสั้นที่สุดตามคำแนะนำของเภสัชกรหรือแพทย์ หากระคายกระเพาะ สามารถรับประทานพร้อมอาหารหรือนมได้ แต่การกินพร้อมอาหารไม่ได้ตัดความเสี่ยงแผลหรือเลือดออกในทางเดินอาหาร

ไม่ควรใช้ ibuprofen หากเคยแพ้ aspirin หรือยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs กำลังจะผ่าตัดหัวใจ หรือเพิ่งผ่าตัดหัวใจ รวมถึงหากกำลังมีแผลหรือเลือดออกในกระเพาะหรือลำไส้ เคยมีเลือดออกจาก NSAIDs หรือมีโรคไตรุนแรง ผู้ที่มีโรคหัวใจ ความดันสูง โรคตับแข็ง หอบหืด หรือเคยเป็นโรคหลอดเลือดสมองควรปรึกษาเภสัชกรหรือแพทย์ก่อนใช้

### คำถามเกี่ยวกับขนาดยา

**กิน ibuprofen ซ้ำก่อนเวลาที่เภสัชกรกำหนดได้ไหม?**  
ไม่ควร ควรใช้ตามช่วงเวลาที่เภสัชกรหรือแพทย์กำหนด การกินถี่ขึ้นเพิ่มความเสี่ยงผลข้างเคียงและการใช้ยาเกินขนาด

**กิน ibuprofen 2 เม็ดตั้งแต่ครั้งแรกได้ไหม?**  
ไม่ควรกำหนดจำนวนเม็ดเอง ให้เภสัชกรประเมินและกำหนดขนาดยาตามอายุ น้ำหนัก โรคประจำตัว การตั้งครรภ์ ภาวะขาดน้ำ และยาที่ใช้อยู่

**อาการดีขึ้นแล้วต้องกินต่อไหม?**  
ไม่จำเป็นต้องกินต่อเป็นคอร์ส ยาแก้ปวดใช้เมื่อมีอาการและหยุดได้เมื่อไม่ปวดหรือไม่มีไข้ ต่างจากยาปฏิชีวนะที่ต้องใช้ตามแผนของแพทย์

## เด็กใช้ยาแก้ปวดเมื่อเป็นทอนซิลอักเสบอย่างไร

**ขนาดยาเด็กต้องคำนวณจากน้ำหนักตัวและความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์ จึงไม่ควรนำขนาดผู้ใหญ่มาลดครึ่งเอง** ชั่งน้ำหนักเด็ก ตรวจชื่อสามัญและความเข้มข้นบนฉลาก แล้วใช้เครื่องตวงยาที่มากับผลิตภัณฑ์

อย่าใช้ช้อนกินข้าวหรือช้อนชาในครัวตวงยา และอย่าให้ยาน้ำเป็นมิลลิลิตรจากความจำ หากเด็กได้รับยาหลายชนิด ให้ตรวจว่ามี paracetamol หรือ ibuprofen ซ้ำกันหรือไม่

หลีกเลี่ยง ibuprofen ในเด็กที่ขาดน้ำมาก อาเจียนต่อเนื่อง หรือมีโรคไตโดยไม่ได้รับคำแนะนำ หากเด็กกินยาไม่ได้ อาเจียนทุกครั้ง หรืออาการปวดทำให้ไม่ยอมดื่ม ควรพาไปตรวจแทนการเพิ่มขนาดยา

## หากใช้ยาแก้ปวดเกินขนาดควรทำอย่างไร

**ให้ขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันทีแม้ยังไม่มีอาการ โดยเฉพาะเมื่อใช้ paracetamol เกินฉลาก** ภาวะพิษต่อตับอาจยังไม่แสดงอาการในช่วงแรก การรอจนคลื่นไส้มาก ปวดท้อง หรือตัวเหลืองอาจทำให้รักษาช้าลง

นำซองยา ขวดยา ยาที่เหลือ และรายชื่อยาทั้งหมดไปด้วย จดชื่อยา ความแรง จำนวนที่กิน และเวลาที่กินให้ใกล้เคียงที่สุด อย่าทำให้อาเจียนเองและอย่ากินยาอื่นเพื่อแก้ฤทธิ์

การใช้ ibuprofen เกินขนาดก็ต้องรับการประเมิน โดยเฉพาะเมื่อมีง่วงผิดปกติ อาเจียนมาก ปวดท้อง เลือดออก หายใจผิดปกติ หรือหมดสติ หากผู้ป่วยซึม ชัก หรือหายใจลำบาก ให้เรียกรถฉุกเฉินทันที

## คำถามที่พบบ่อย

### คำถามเกี่ยวกับอาการและระยะเวลา

**ทอนซิลอักเสบหายเองได้ไหม?**  
อาจหายเองได้หากเกิดจากไวรัสและไม่มีภาวะแทรกซ้อน ระหว่างนั้นให้พัก ดื่มน้ำ และบรรเทาอาการ แต่ควรพบแพทย์เมื่ออาการรุนแรง แย่ลง หรือดื่มน้ำไม่ได้

**เห็นจุดขาวบนทอนซิลต้องกินยาปฏิชีวนะไหม?**  
ไม่จำเป็นเสมอไป จุดขาวพบได้จากหลายสาเหตุและไม่สามารถยืนยันการติดเชื้อแบคทีเรียด้วยการดูเพียงอย่างเดียว ควรให้แพทย์ประเมินก่อนเริ่มยาปฏิชีวนะ

**ทอนซิลอักเสบติดต่อไหม?**  
เชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุสามารถแพร่ผ่านละอองฝอย น้ำลาย และของใช้ร่วมกันได้ ล้างมือ ไม่ใช้แก้วหรือช้อนร่วมกัน และปิดปากเมื่อไอหรือจาม

**กลั้วคอน้ำเกลือช่วยไหม?**  
ช่วยลดความระคายและทำให้คอสบายขึ้นชั่วคราวได้ แต่ไม่ได้ฆ่าเชื้อหรือแทนการรักษาที่จำเป็น เด็กเล็กที่ยังบ้วนทิ้งไม่ได้ไม่ควรใช้วิธีนี้

### คำถามเกี่ยวกับยาและการดูแลตัวเอง

**กิน paracetamol กับ ibuprofen พร้อมกันได้ไหม?**  
ยาทั้งสองมีกลไกต่างกัน แต่การใช้ร่วมกันเพิ่มความซับซ้อนและเสี่ยงกินผิดเวลา ควรเลือกยาที่เหมาะกับโรคประจำตัวก่อน และทำตารางเวลาหากได้รับคำแนะนำให้ใช้ทั้งสองชนิด

**ใช้ยาพ่นหรือยาอมอย่างเดียวพอไหม?**  
ยาใช้เฉพาะที่อาจช่วยลดเจ็บคอชั่วคราว แต่ไม่ได้รักษาทุกสาเหตุ เลือกให้เหมาะกับอายุ อ่านฉลาก และหยุดใช้หากแสบมาก บวม หรือเกิดผื่น

**ใช้ povidone-iodine สำหรับแผลมากลั้วคอได้ไหม?**  
ไม่ได้ ผลิตภัณฑ์ทำแผลระบุให้ใช้ภายนอกและห้ามใช้ในดวงตาหรือบริเวณกว้าง อย่านำผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ระบุสำหรับช่องปากมากลั้วคอหรือกลืน

**ต้องหยุดงานหรือหยุดเรียนไหม?**  
ควรพักเมื่อมีไข้ อ่อนเพลียมาก หรือเสี่ยงแพร่เชื้อ การกลับไปทำกิจกรรมควรพิจารณาจากอาการ ความสามารถในการกินดื่ม และคำแนะนำหลังได้รับการวินิจฉัย

### คำถามเกี่ยวกับการพบแพทย์

**เจ็บคอแบบไหนควรไปโรงพยาบาลทันที?**  
หายใจลำบาก กลืนน้ำลายไม่ได้ น้ำลายไหล คอบวมเร็ว เสียงเปลี่ยนมาก อ้าปากลำบาก ซึม หรือริมฝีปากเขียว เป็นเหตุให้ไปฉุกเฉินทันที

**ทอนซิลอักเสบเป็นซ้ำบ่อยควรทำอย่างไร?**  
ควรบันทึกจำนวนครั้ง ระยะเวลา ไข้ ผลตรวจ และยาที่เคยใช้ แล้วเข้ารับการประเมิน สาเหตุและความจำเป็นในการรักษาเพิ่มเติมขึ้นอยู่กับความถี่ ความรุนแรง และผลต่อการนอนหรือการหายใจ

**ไม่มีไข้แต่เจ็บคอมากควรพบแพทย์ไหม?**  
ควรพบแพทย์หากเจ็บมากขึ้นเรื่อย ๆ เจ็บข้างเดียว อ้าปากลำบาก เสียงเปลี่ยน มีก้อนที่คอ หรือดื่มน้ำไม่พอ การไม่มีไข้ไม่ได้ตัดภาวะที่ต้องรักษาออกทั้งหมด

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

## ข้อมูลอ้างอิง

1. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 707)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=707) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
2. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1475)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=1475) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
3. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1879)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=1879) — เกี่ยวกับ paracetamol — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
4. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 272)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=272) — เกี่ยวกับ ibuprofen — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
5. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2151)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=2151) — เกี่ยวกับ ibuprofen — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
6. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2272)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=2272) — เกี่ยวกับ ibuprofen — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-17)
7. [NHS: Paracetamol for adults: painkiller for pain and high temperature](https://www.nhs.uk/medicines/paracetamol-for-adults/) — เกี่ยวกับ paracetamol — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
8. [Medical News Today: Ibuprofen: Uses, interactions, and side effects](https://www.medicalnewstoday.com/articles/161071) — เกี่ยวกับ ibuprofen — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
9. [RxList: Benzydamine: Side Effects, Uses, Dosage, Interactions, Warnings](https://www.rxlist.com/benzydamine/generic-drug.htm) — เกี่ยวกับ benzydamine — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)
10. [pmc.ncbi.nlm.nih.gov: Benzydamine—An Affordable Over-the-Counter Drug with ... - PMC](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10144213/) — เกี่ยวกับ benzydamine — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-17)

> ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
> หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์