# น้ำเกลือล้างตาได้ไหม วิธีใช้ ข้อควรระวังและผลข้างเคียง

**น้ำเกลือล้างตา คือสารละลายเกลือปราศจากเชื้อที่ระบุว่าสามารถใช้กับดวงตาได้ ใช้ชะฝุ่น สิ่งสกปรก หรือสารระคายเคืองออกจากผิวตา**

## ประเด็นสำคัญ

- น้ำเกลือปราศจากเชื้อที่ฉลากระบุว่าสำหรับดวงตา ใช้ชะฝุ่นหรือสิ่งระคายเคืองได้ แต่ไม่ได้รักษาการติดเชื้อ ภูมิแพ้ หรืออาการตาแห้งเรื้อรัง
- การล้างตาไม่มีขนาดตายตัว ให้ใช้ตามฉลากโดยไม่ให้ปลายภาชนะสัมผัสดวงตา และไม่ควรใช้น้ำเกลือทำเองหรือน้ำเกลือที่เปิดไว้นาน
- หากสารเคมีกระเด็นเข้าตา ให้เริ่มล้างทันทีและขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน ส่วนอาการปวดตามาก ตามัว หรือบาดเจ็บที่ตาควรพบแพทย์โดยเร็ว

## สารบัญ

- [น้ำเกลือสำหรับล้างตาคืออะไร](#น้ำเกลือสำหรับล้างตาคืออะไร)
- [น้ําเกลือล้างตา ใช้เมื่อไรได้บ้าง](#น้ําเกลือล้างตา-ใช้เมื่อไรได้บ้าง)
- [น้ำเกลือไม่ได้รักษาอาการทางตาอะไร](#น้ำเกลือไม่ได้รักษาอาการทางตาอะไร)
- [ล้างตาด้วยน้ำเกลือต้องระวังอะไร](#ล้างตาด้วยน้ำเกลือต้องระวังอะไร)
- [คนตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้ไหม](#คนตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้ไหม)
- [เด็กใช้น้ำเกลือล้างตาได้ไหม](#เด็กใช้น้ำเกลือล้างตาได้ไหม)
- [น้ำเกลือล้างตามีผลข้างเคียงอะไรบ้าง](#น้ำเกลือล้างตามีผลข้างเคียงอะไรบ้าง)
- [น้ำเกลือล้างตามีปฏิกิริยากับยาหรือไม่](#น้ำเกลือล้างตามีปฏิกิริยากับยาหรือไม่)
- [ใช้น้ำเกลือล้างตาหลังดื่มแอลกอฮอล์ได้ไหม](#ใช้น้ำเกลือล้างตาหลังดื่มแอลกอฮอล์ได้ไหม)
- [ผู้ใหญ่ควรใช้น้ำเกลือล้างตาเท่าไร](#ผู้ใหญ่ควรใช้น้ำเกลือล้างตาเท่าไร)
- [เด็กควรใช้น้ำเกลือล้างตาเท่าไร](#เด็กควรใช้น้ำเกลือล้างตาเท่าไร)
- [หากใช้น้ำเกลือล้างตามากเกินไปควรทำอย่างไร](#หากใช้น้ำเกลือล้างตามากเกินไปควรทำอย่างไร)
- [คำถามที่พบบ่อย](#คำถามที่พบบ่อย)

## น้ำเกลือสำหรับล้างตาคืออะไร

**ใช้ได้เมื่อเป็นสารละลายปราศจากเชื้อและฉลากระบุชัดว่าใช้กับดวงตาได้** น้ำเกลือสำหรับดวงตาช่วยชะล้างสิ่งแปลกปลอมบนผิวตาด้วยกลไกทางกายภาพ ไม่ใช่[ยาฆ่าเชื้อ](/pharmacy/antibiotics/)หรือยารักษาโรคตา

คำว่า “น้ำเกลือ” ครอบคลุมผลิตภัณฑ์หลายชนิด จึงไม่ควรสรุปจากชื่อเพียงอย่างเดียวว่าทุกขวดใช้ล้างตาได้ คุณควรตรวจข้อความบนฉลาก วัตถุประสงค์การใช้ สภาพภาชนะ และวันหมดอายุก่อนใช้ทุกครั้ง

| สิ่งที่ต้องตรวจ | ใช้กับดวงตาได้หรือไม่ |
|---|---|
| ระบุว่าสำหรับล้างตา | ใช้ตามฉลากได้ |
| ระบุว่าปราศจากเชื้อ | เป็นคุณสมบัติที่จำเป็น |
| น้ำเกลือทำเอง | ไม่ควรใช้ |
| ภาชนะรั่ว ขุ่น หรือมีตะกอน | ห้ามใช้ |
| ไม่ทราบว่าเปิดมานานเท่าไร | ควรทิ้ง |

> น้ำเกลือสำหรับล้างแผล น้ำยาสำหรับเลนส์สัมผัส และน้ำเกลือสำหรับดวงตาอาจมีวัตถุประสงค์หรือส่วนประกอบต่างกัน อย่านำมาใช้แทนกันหากฉลากไม่ได้ระบุว่าใช้กับดวงตาได้

## น้ําเกลือล้างตา ใช้เมื่อไรได้บ้าง

**ใช้ชะฝุ่น ผง หรือสิ่งระคายเคืองเล็กน้อยออกจากผิวตาได้** ก่อนล้างควรถอดเลนส์สัมผัส ล้างมือให้สะอาด และหลีกเลี่ยงการขยี้ตา เพราะอาจทำให้กระจกตาถลอกได้

น้ำเกลืออาจช่วยเมื่อมีเศษเล็ก ๆ อยู่บนผิวตา แต่ไม่ควรพยายามดึงวัตถุที่ฝังอยู่ในตาออกเอง หากล้างแล้วอาการระคายเคืองไม่ดีขึ้น รู้สึกเหมือนยังมีสิ่งติดอยู่ หรือมองเห็นผิดปกติ ควรรับการตรวจตา

| สถานการณ์ | ควรทำอะไร |
|---|---|
| ฝุ่นหรือผงเข้าตา | ล้างด้วยน้ำเกลือสำหรับดวงตา |
| ขนตาหรือเศษเล็ก ๆ บนผิวตา | ล้างเบา ๆ ไม่ขยี้ตา |
| สารเคมีกระเด็นเข้าตา | เริ่มล้างทันทีและขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน |
| วัตถุฝังในตา | ห้ามดึงออกเอง |
| ตาถูกกระแทกหรือมีแผล | ห้ามกดหรือปิดด้วยผ้าที่สัมผัสลูกตา ให้ครอบด้วยที่ครอบตาแข็งโดยไม่ออกแรงกด และไปห้องฉุกเฉินทันที หากไม่มีที่ครอบตา ให้หลีกเลี่ยงการสัมผัสหรือกดตาระหว่างเดินทาง |

กรณีสารเคมีเข้าตา อย่าเสียเวลาค้นหาน้ำเกลือหากยังไม่มีอยู่ใกล้มือ ให้เริ่มล้างตาต่อเนื่องด้วยน้ำสะอาดไหลผ่านทันทีอย่างน้อย 20–30 นาที โดยเปิดเปลือกตาและกลอกตา ถอดเลนส์สัมผัสเมื่อถอดได้ง่ายโดยไม่ชะลอการล้าง และล้างต่อระหว่างรอหรือเดินทางไปห้องฉุกเฉินหากทำได้ พร้อมนำฉลากหรือภาชนะของสารเคมีไปด้วยถ้าทำได้ สารเคมีบางชนิดอาจต้องล้างนานกว่านี้ตามคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์หรือศูนย์พิษวิทยา

## น้ำเกลือไม่ได้รักษาอาการทางตาอะไร

**ไม่ใช่ยารักษาตาแดงจากการติดเชื้อ ตาอักเสบ ภูมิแพ้ หรือโรคตาแห้ง** การล้างอาจช่วยพาสารระคายเคืองออกชั่วคราว แต่ไม่ได้แก้สาเหตุของอาการเหล่านี้

น้ำเกลือยังไม่สามารถแทนยาหยอดตาที่แพทย์สั่ง และไม่ควรใช้เพื่อเลื่อนการตรวจเมื่อมีอาการรุนแรง การเลือกยาหยอดตาผิดชนิดอาจทำให้อาการแย่ลงหรือบดบังโรคที่ต้องรักษาเฉพาะทาง

| อาการหรือภาวะ | น้ำเกลือทำอะไรได้ |
|---|---|
| ฝุ่นบนผิวตา | ช่วยชะล้าง |
| ตาแห้งเรื้อรัง | ไม่ได้ทดแทนน้ำตาเทียม |
| ตาแดงติดเชื้อ | ไม่ได้ฆ่าเชื้อ |
| ภูมิแพ้ที่ตา | ไม่ได้ควบคุมการแพ้ |
| กระจกตาถลอก | ไม่ได้รักษาบาดแผล |
| ต้อหินหรือต้อกระจก | ไม่มีผลรักษา |

## ล้างตาด้วยน้ำเกลือต้องระวังอะไร

**ใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์ปราศจากเชื้อที่ระบุว่าสำหรับดวงตา และรักษาปลายภาชนะไม่ให้ปนเปื้อน** ข้อควรระวังที่สำคัญมีดังนี้

1. **อย่าทำน้ำเกลือใช้เอง** เพราะสัดส่วนเกลือ ความสะอาด และความเป็นกรดด่างอาจไม่เหมาะกับดวงตา  
2. **อย่าให้ปลายขวดแตะตา ขนตา นิ้ว หรือพื้นผิวอื่น** เพราะเชื้อโรคอาจย้อนเข้าไปในภาชนะ  
3. **อย่าใช้ร่วมกับผู้อื่น** แม้สมาชิกในบ้านไม่มีอาการผิดปกติ เพราะอาจแพร่เชื้อผ่านภาชนะได้  
4. **อย่าใช้ของเหลวที่ขุ่น เปลี่ยนสี มีตะกอน หรือภาชนะเสียหาย** แม้ยังไม่ถึงวันหมดอายุ  
5. **อย่าใช้ขวดที่เปิดค้างโดยไม่ทราบเวลา** ให้ยึดระยะเวลาหลังเปิดตามฉลาก ไม่ควรเดาเอง  
6. **ถอดเลนส์สัมผัสก่อนล้างตา** และอย่าใส่กลับขณะตายังแดง เจ็บ หรือระคายเคือง  
7. **อย่าฉีดด้วยแรงดันสูงเข้าลูกตา** ควรปล่อยให้ของเหลวไหลผ่านอย่างนุ่มนวล  
8. **อย่าพยายามล้างวัตถุที่ฝังในดวงตา** ควรหลีกเลี่ยงการกดตาและไปโรงพยาบาล

> ไปห้องฉุกเฉินหากมีปวดตารุนแรง ตามัวทันที แพ้แสงมาก เลือดออก รูม่านตาผิดรูป สารเคมีเข้าตา หรือมีวัตถุปักอยู่ในตา

## คนตั้งครรภ์หรือให้นมบุตรใช้ได้ไหม

**โดยทั่วไป การใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อชะล้างผิวตาไม่ได้ออกฤทธิ์ทั่วร่างกายเหมือนยารับประทาน** อย่างไรก็ตาม คุณควรตรวจส่วนประกอบบนฉลาก เพราะผลิตภัณฑ์บางชนิดอาจไม่ได้มีเพียงน้ำเกลือ

หากเป็นยาหยอดตาที่มีตัวยา สารกันเสีย หรือส่วนประกอบอื่น ควรประเมินตามตัวยานั้นโดยเฉพาะ อย่าใช้คำว่า “น้ำเกลือ” บนบรรจุภัณฑ์เป็นหลักฐานว่าปลอดภัยสำหรับทุกคน

## เด็กใช้น้ำเกลือล้างตาได้ไหม

**เด็กใช้ได้เมื่อเป็นน้ำเกลือปราศจากเชื้อสำหรับดวงตา แต่ผู้ใหญ่ควรเป็นผู้ล้างให้** ให้เด็กอยู่นิ่งและเอียงศีรษะเพื่อให้ของเหลวไหลออกด้านข้าง โดยไม่ใช้แรงฉีดหรือบังคับเปิดตารุนแรง

ถ้าเด็กดิ้นมาก อย่าฝืนจนปลายภาชนะกระแทกตา เด็กเล็กอาจอธิบายอาการปวดหรือการมองเห็นผิดปกติไม่ได้ จึงควรสังเกตอาการหรี่ตา น้ำตาไหลตลอดเวลา กลัวแสง เปลือกตาบวม หรือไม่ยอมลืมตา

ควรพบแพทย์โดยเร็วเมื่อเด็กถูกของมีคม สารเคมี หรือสิ่งสกปรกที่พุ่งด้วยความเร็วเข้าตา รวมถึงกรณีที่ล้างแล้วเด็กยังเจ็บหรือไม่ยอมลืมตา

## น้ำเกลือล้างตามีผลข้างเคียงอะไรบ้าง

**อาการแสบหรือระคายเคืองเล็กน้อยอาจเกิดขึ้นชั่วคราว แต่ไม่ควรปวดมากหรือมองเห็นแย่ลง** อาการอาจมาจากของเหลวที่ไม่เหมาะกับดวงตา ภาชนะปนเปื้อน หรือบาดเจ็บที่มีอยู่ก่อนแล้ว

### อาการที่อาจพบได้

- แสบหรือระคายเคืองชั่วคราว
- น้ำตาไหล
- ตาพร่าชั่วคราวจากของเหลวเคลือบผิวตา
- รู้สึกเย็นหรือไม่สบายตาระหว่างล้าง

หยุดใช้หากอาการแสบเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ หรือเกิดซ้ำทุกครั้งที่ใช้ ตรวจฉลากและสภาพผลิตภัณฑ์ก่อนพิจารณาใช้อีกครั้ง

### อาการรุนแรงที่ควรพบแพทย์

- ปวดตารุนแรงหรือปวดมากขึ้น
- การมองเห็นลดลงหรือเห็นภาพผิดปกติ
- ตาบวมมาก มีหนอง หรือมีเลือด
- แพ้แสงมากจนลืมตาไม่ได้
- หนังตาหรือใบหน้าบวมร่วมกับหายใจลำบาก
- อาการไม่ดีขึ้นหลังชะล้างสิ่งระคายเคือง

> หากมีหายใจลำบาก หน้าหรือคอบวม หน้ามืด หรือผื่นลุกลามหลังใช้ ให้หยุดใช้และขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน เพราะอาจเป็นอาการแพ้รุนแรง

## น้ำเกลือล้างตามีปฏิกิริยากับยาหรือไม่

**น้ำเกลือที่มีเพียงสารละลายสำหรับชะล้างมักไม่เกิดปฏิกิริยากับยาทั่วร่างกาย แต่สามารถชะยาหยอดตาออกจากผิวตาได้** หากต้องใช้ทั้งน้ำเกลือและยาหยอดตา ควรล้างตาก่อน แล้วใช้ยาตามคำแนะนำบนฉลากหรือใบสั่งยา

อย่าผสมยาหยอดตาลงในขวดน้ำเกลือ และอย่าใช้ภาชนะเดียวกันกับผลิตภัณฑ์อื่น หากผลิตภัณฑ์มีส่วนประกอบเพิ่มเติม เช่น สารกันเสียหรือยาชนิดอื่น ความเสี่ยงจะขึ้นอยู่กับส่วนประกอบนั้น

## ใช้น้ำเกลือล้างตาหลังดื่มแอลกอฮอล์ได้ไหม

**แอลกอฮอล์ไม่มีปฏิกิริยาโดยตรงกับน้ำเกลือที่ใช้ชะล้างผิวตา** แต่การดื่มอาจทำให้การทรงตัวและการใช้มือไม่แม่นยำ จึงไม่ควรจับปลายภาชนะเข้าใกล้ตาหากคุณมึนเมา

แอลกอฮอล์อาจทำให้ร่างกายขาดน้ำและตารู้สึกแห้งขึ้น การล้างด้วยน้ำเกลือไม่ได้รักษาภาวะตาแห้ง หากอาการเกิดบ่อยควรหาสาเหตุและเลือกผลิตภัณฑ์ที่ตรงกับอาการ

## ผู้ใหญ่ควรใช้น้ำเกลือล้างตาเท่าไร

**ไม่มีขนาดมาตรฐานเดียวสำหรับทุกผลิตภัณฑ์หรือทุกเหตุการณ์ ให้ใช้ปริมาณพอชะสิ่งระคายเคืองออกและทำตามฉลาก** ไม่ควรใช้ตารางขนาดยาทั่วไปแทนคำแนะนำของผลิตภัณฑ์ เพราะภาชนะและวัตถุประสงค์อาจต่างกัน

วิธีใช้ทั่วไปคือ ล้างมือ ถอดเลนส์สัมผัส เอียงศีรษะ เปิดเปลือกตาอย่างนุ่มนวล แล้วปล่อยให้น้ำเกลือไหลผ่านตาโดยไม่ให้ปลายภาชนะสัมผัสผิวตา หลังล้างซับบริเวณรอบตาด้วยวัสดุสะอาดโดยไม่ขยี้ตา

### คำถามเกี่ยวกับปริมาณและวิธีใช้

**ต้องล้างจนหมดขวดหรือไม่?**  
ไม่จำเป็น ให้ใช้ตามลักษณะบรรจุภัณฑ์และคำแนะนำบนฉลาก ภาชนะสำหรับใช้ครั้งเดียวควรทิ้งตามฉลากและไม่เก็บของเหลือไว้ใช้ต่อเอง

**ล้างตาทุกวันได้หรือไม่?**  
ไม่ควรล้างเป็นกิจวัตรโดยไม่มีเหตุจำเป็น เพราะอาการตาแห้ง คัน หรือแดงเรื้อรังต้องแก้ตามสาเหตุ น้ำเกลือช่วยชะล้างแต่ไม่ได้รักษาต้นเหตุ

**ใช้แทนน้ำตาเทียมได้ไหม?**  
ไม่ได้เสมอไป น้ำตาเทียมออกแบบให้หล่อลื่นผิวตา ขณะที่น้ำเกลือสำหรับล้างตามีเป้าหมายเพื่อชะสิ่งสกปรกออก

## เด็กควรใช้น้ำเกลือล้างตาเท่าไร

**ไม่มีขนาดตามอายุหรือน้ำหนักสำหรับการชะล้างตา ให้ใช้เท่าที่จำเป็นตามฉลากและตามชนิดของสิ่งที่เข้าตา** ผู้ใหญ่ควรควบคุมทิศทางและแรงไหล โดยไม่ฉีดของเหลวแรงเข้าลูกตา

การใช้กับเด็กไม่ใช่การคำนวณยาเป็นมิลลิกรัมต่อกิโลกรัม เพราะน้ำเกลือทำหน้าที่ชะล้างภายนอก หากเด็กได้รับสารเคมีหรือบาดเจ็บที่ตา อย่าพยายามกำหนดปริมาณเองแล้วรอดูอาการ ให้เริ่มล้างและขอความช่วยเหลือทางการแพทย์ทันที

## หากใช้น้ำเกลือล้างตามากเกินไปควรทำอย่างไร

**การชะล้างด้วยน้ำเกลือสำหรับดวงตาปริมาณมากมักไม่ทำให้เกิดพิษทั่วร่างกาย แต่ควรหยุดเมื่อเกิดอาการเจ็บ แสบมาก หรือตามัวไม่หาย** ตรวจว่าผลิตภัณฑ์นั้นใช้กับดวงตาได้จริงและไม่มีส่วนประกอบอื่น

หากเผลอดื่ม ปริมาณและส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์จะเป็นตัวกำหนดความเสี่ยง อย่าทำให้อาเจียนเอง เก็บภาชนะหรือฉลากไว้ และติดต่อศูนย์พิษวิทยาหรือสถานพยาบาลเมื่อมีอาการผิดปกติ โดยเฉพาะในเด็ก

## คำถามที่พบบ่อย

### วิธีใช้และการเลือกผลิตภัณฑ์

**น้ำเกลือล้างแผลใช้ล้างตาได้ไหม?**  
ใช้ได้เฉพาะเมื่อฉลากระบุว่าเป็นผลิตภัณฑ์ปราศจากเชื้อและใช้กับดวงตาได้ อย่าพิจารณาจากคำว่า “น้ำเกลือ” เพียงอย่างเดียว เพราะผลิตภัณฑ์อาจมีวัตถุประสงค์ต่างกัน

**ใช้น้ำประปาล้างตาได้ไหม?**  
หากสารเคมีเข้าตาและไม่มีน้ำเกลืออยู่ใกล้มือ ให้ใช้น้ำสะอาดที่ไหลผ่านเริ่มล้างทันที ไม่ควรรอหาผลิตภัณฑ์จนการชะล้างล่าช้า ส่วนการดูแลทั่วไปควรเลือกของเหลวปราศจากเชื้อสำหรับดวงตา

**ทำน้ำเกลือล้างตาเองได้ไหม?**  
ไม่ควร น้ำที่ไม่ปราศจากเชื้อหรือสัดส่วนเกลือที่ไม่เหมาะอาจระคายเคืองและนำเชื้อเข้าสู่ดวงตาได้ เลือกผลิตภัณฑ์ที่ปิดสนิทและระบุการใช้กับดวงตาแทน

**น้ำยาสำหรับเลนส์สัมผัสใช้ล้างตาได้ไหม?**  
ไม่ควรใช้แทนกัน เว้นแต่ฉลากระบุชัดว่าสามารถใช้กับดวงตาได้ น้ำยาบางชนิดออกแบบสำหรับทำความสะอาดหรือฆ่าเชื้อเลนส์และอาจระคายเคืองตา

### อาการและความปลอดภัย

**น้ำเกลือช่วยแก้ตาแดงไหม?**  
น้ำเกลืออาจชะฝุ่นหรือสารระคายเคืองที่ทำให้ตาแดงได้ แต่ไม่รักษาการติดเชื้อ ภูมิแพ้ หรือการอักเสบ หากตาแดงร่วมกับปวด ตามัว แพ้แสง หรือมีหนอง ควรพบแพทย์

**น้ำเกลือช่วยล้างขี้ตาได้ไหม?**  
ใช้ชุบวัสดุสะอาดเพื่อเช็ดคราบรอบเปลือกตาอย่างเบามือได้ โดยเช็ดแยกข้างและไม่ใช้ชิ้นเดิมซ้ำ หากมีขี้ตาจำนวนมาก เปลือกตาบวม หรือหนังตาติดกันบ่อย อาจต้องตรวจหาสาเหตุ

**น้ำเกลือเข้าตาแล้วแสบเป็นอันตรายไหม?**  
อาการแสบเล็กน้อยชั่วคราวอาจเกิดได้ แต่ควรหยุดใช้หากแสบมากขึ้น ปวดตา หรือตามัว ตรวจวันหมดอายุ สภาพภาชนะ และข้อความว่าผลิตภัณฑ์ใช้กับดวงตาได้หรือไม่

**น้ำเกลือเปิดแล้วเก็บใช้ต่อได้ไหม?**  
ให้ทำตามระยะเวลาหลังเปิดที่ระบุบนฉลาก ภาชนะสำหรับใช้ครั้งเดียวไม่ควรเก็บของเหลือ และควรทิ้งทันทีหากปลายภาชนะสัมผัสดวงตาหรือพื้นผิวอื่น

**ล้างตาแล้วใส่เลนส์สัมผัสต่อได้ไหม?**  
อย่าใส่กลับหากตายังแดง เจ็บ แสบ มีขี้ตา หรือมองเห็นไม่ชัด เลนส์อาจกักสิ่งระคายเคืองไว้บนผิวตาและทำให้อาการรุนแรงขึ้น

**ล้างตาแล้วอาการไม่หายควรทำอย่างไร?**  
อย่าขยี้ตาหรือพยายามเขี่ยสิ่งแปลกปลอมออกเอง ควรตรวจตาเมื่อยังรู้สึกว่ามีสิ่งติดอยู่ ปวดมาก ตามัว แพ้แสง หรืออาการไม่ดีขึ้นหลังล้าง

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

> ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
> หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์
