# ยาแก้ลมพิษ

**ลมพิษคือผื่นนูนบวมสีแดงหรือสีเดียวกับผิว มักคัน เกิดขึ้นเร็ว และแต่ละปื้นอาจยุบหรือย้ายตำแหน่งได้ภายในเวลาไม่นาน**

## ประเด็นสำคัญ

- ลมพิษที่มีเฉพาะผื่นคันและไม่มีอาการอันตราย มักบรรเทาได้ด้วยยาต้านฮีสตามีน พร้อมหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นและไม่เกาบริเวณผื่น
- ขนาดที่ใช้ในผู้ใหญ่มีตัวอย่าง เช่น fexofenadine 60 มก. วันละ 2 ครั้ง หรือ 180 มก. วันละครั้ง โดยทั่วไปควรเลือกยาต้านฮีสตามีนเพียงชนิดเดียว
- หากลิ้นหรือปากบวม หายใจลำบาก เสียงแหบ กลืนลำบาก เวียนศีรษะ หรือหมดสติ ให้ไปห้องฉุกเฉินทันที เพราะอาจเป็นอาการแพ้รุนแรง

## สาเหตุที่พบบ่อยของลมพิษมีอะไรบ้าง

**ลมพิษเกิดจากการหลั่งฮีสตามีนในผิวหนัง และหลายครั้งอาจระบุสิ่งกระตุ้นที่แน่ชัดไม่ได้** ผื่นไม่ได้หมายความว่าคุณแพ้อาหารหรือแพ้ยาเสมอไป โดยสาเหตุและสิ่งกระตุ้นที่พบบ่อย ได้แก่

- **อาหารบางชนิด** โดยเฉพาะอาหารที่เพิ่งเริ่มกิน หรืออาหารที่เคยทำให้มีอาการซ้ำ
- **ยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ** เช่น ยาที่เพิ่งเริ่มใช้ อาหารเสริม หรือสมุนไพร
- **การติดเชื้อ** โดยเฉพาะเมื่อมีไข้ เจ็บคอ ไอ หรืออาการทางเดินอาหารร่วมด้วย
- **แมลงกัดต่อยหรือสัมผัสสารก่อภูมิแพ้** เช่น ยาง ฝุ่น เกสร หรือขนสัตว์
- **ความร้อน ความเย็น เหงื่อ และแรงกดบนผิวหนัง** รวมถึงเสื้อผ้าที่รัดแน่น
- **แอลกอฮอล์ ความเครียด และการพักผ่อนไม่พอ** ซึ่งอาจกระตุ้นให้อาการกำเริบ
- **ลมพิษเรื้อรังที่เกิดขึ้นเอง** เป็นผื่นที่กลับมาเป็นซ้ำต่อเนื่อง และอาจหาสาเหตุเฉพาะไม่พบ

คุณควรถ่ายรูปผื่นและจดว่าเริ่มขึ้นหลังอาหาร ยา กิจกรรม หรือการสัมผัสอะไร รวมถึงผื่นอยู่นานเท่าไร ข้อมูลเหล่านี้ช่วยแยกสิ่งกระตุ้นได้ดีกว่าการงดอาหารหลายชนิดพร้อมกันโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน

## ยาแก้แพ้ลมพิษ เหมาะกับอาการแบบไหน

**เหมาะกับลมพิษที่มีเฉพาะผื่นนูนและคัน โดยคุณยังหายใจ กลืน และพูดได้ตามปกติ** หากอาการไม่มากให้หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น ประคบเย็น และปรึกษาเภสัชกรเพื่อเลือกยาต้านฮีสตามีนที่เหมาะสม โดยไม่ควรเลือกชนิดหรือขนาดยาเอง

| ลักษณะอาการ | ควรทำอย่างไร |
|---|---|
| ผื่นคันเล็กน้อย ไม่มีอาการอื่น | หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นและใช้ยาต้านฮีสตามีน |
| ผื่นเกิดหลังเริ่มยาใหม่ | หยุดยาที่สงสัยเมื่อทำได้อย่างปลอดภัยและขอคำแนะนำ |
| ผื่นเป็นซ้ำเกิน 6 สัปดาห์ | พบแพทย์เพื่อประเมินลมพิษเรื้อรัง |
| ปากหรือลิ้นบวม หายใจลำบาก | ไปห้องฉุกเฉินทันที |
| ผื่นเป็นตุ่มพอง ช้ำ หรือไม่คัน | ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม |

ยาต้านฮีสตามีนช่วยลดผื่นและอาการคัน แต่ไม่ได้ป้องกันอาการแพ้จากสิ่งที่คุณรู้ว่าเป็นตัวกระตุ้น หากเคยมีอาการแพ้รุนแรงและได้รับยาฉีด epinephrine ไว้ ยาแก้แพ้ชนิดกินไม่สามารถใช้แทนยาฉีดนั้นได้

หลีกเลี่ยงการอาบน้ำร้อนจัด การออกแรงจนเหงื่อออกมาก และการดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างมีอาการ เพราะอาจทำให้ผิวแดง คัน หรือบวมมากขึ้น ไม่ควรทดลองกินอาหารหรือยาที่เคยกระตุ้นลมพิษเพื่อดูว่าแพ้จริงหรือไม่ด้วยตัวเอง

## ผื่นลมพิษ กินยาอะไร

**ยาต้านฮีสตามีนชนิด H1 เป็นกลุ่มยาหลักที่ใช้ลดผื่นนูนและอาการคันจากลมพิษ** โดยทั่วไปควรเริ่มจากยาเพียงหนึ่งชนิด ไม่ควรกินยาหลายตัวร่วมกันหรือเพิ่มขนาดเอง เพราะผลข้างเคียงอาจเพิ่มขึ้น

| กลุ่มยา | ตัวอย่างชื่อสามัญ | จุดที่ควรรู้ |
|---|---|---|
| รุ่นที่ 2 | cetirizine | อาจง่วงในบางคน |
| รุ่นที่ 2 | loratadine | มักมีผลต่อความง่วงน้อยกว่ายารุ่นแรก |
| รุ่นที่ 2 | fexofenadine | ใช้บรรเทาลมพิษและอาการคัน |
| รุ่นที่ 2 | levocetirizine | อาจทำให้ง่วงหรือมึนงงได้ |
| รุ่นที่ 1 | chlorpheniramine | ง่วงมากกว่าและออกฤทธิ์สั้นกว่า |

สำหรับผู้ใหญ่ ขนาด fexofenadine ที่ใช้กับลมพิษคือ **60 มก. วันละ 2 ครั้ง หรือ 180 มก. วันละครั้ง** ให้เลือกตามรูปแบบและความแรงของผลิตภัณฑ์ ไม่ใช้สองแบบพร้อมกัน

ผลิตภัณฑ์ cetirizine ชนิดเม็ดมีความแรง **10 มก. ต่อเม็ด** ส่วนฉลากสากลระบุให้ผู้ใหญ่และเด็กอายุ 6 ปีขึ้นไปใช้ 10 มก. วันละครั้ง และไม่เกิน 10 มก. ใน 24 ชั่วโมง อย่างไรก็ตาม ผู้สูงอายุ รวมถึงผู้มีโรคไตหรือโรคตับ อาจต้องใช้ขนาดต่างออกไป

ข้อมูลขนาดยาอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลสากล ควรใช้ตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร

เด็กไม่ควรใช้ขนาดเดียวกับผู้ใหญ่หรือคำนวณจากอายุเพียงอย่างเดียว แพทย์หรือเภสัชกรจะเลือกขนาด cetirizine ตามอายุ น้ำหนัก ข้อบ่งใช้ โรคประจำตัว และความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์ ผู้ดูแลต้องตรวจจำนวนมิลลิกรัมต่อมิลลิลิตรบนฉลากก่อนตวงทุกครั้ง และไม่ควรให้เด็กเล็กกินเอง

## ยาแก้แพ้ ลมพิษ แต่ละชนิดเลือกต่างกันอย่างไร

**เลือกจากระดับความง่วง โรคประจำตัว ยาอื่นที่ใช้อยู่ และความแรงบนฉลาก มากกว่าการกินหลายชนิดเพื่อหวังให้ผื่นยุบเร็วขึ้น** ยารุ่นที่ 2 มักทำให้ง่วงน้อยกว่ายารุ่นแรก จึงเหมาะกว่าเมื่อคุณต้องทำงาน ขับรถ หรือเรียนหนังสือ แต่แต่ละคนตอบสนองไม่เหมือนกัน

Cetirizine และ levocetirizine ยังทำให้ง่วงได้ในบางคน ส่วน chlorpheniramine มีแนวโน้มทำให้ง่วง มึนงง และปากแห้งมากกว่า หลังใช้ครั้งแรกควรสังเกตอาการก่อนขับรถ ใช้เครื่องจักร หรือทำงานบนที่สูง

อย่าดื่มแอลกอฮอล์หรือใช้ยานอนหลับ ยาคลายกังวล และยาที่กดประสาทร่วมกับยาแก้แพ้โดยไม่ตรวจสอบก่อน เพราะอาจเพิ่มความง่วง หากมีโรคไต โรคตับ ต้อหิน ปัสสาวะลำบาก ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรเลือกยาตามคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์

อ่านส่วนประกอบของยาแก้หวัดและยาแก้แพ้ชนิดผสมทุกครั้ง ผลิตภัณฑ์บางชนิดมียาต้านฮีสตามีนอยู่แล้ว การกินร่วมกับยาเดี่ยวอาจทำให้ได้รับตัวยาซ้ำโดยไม่รู้ตัว

## ลมพิษแบบไหนควรพบแพทย์

**ให้ไปห้องฉุกเฉินทันทีหากลมพิษเกิดร่วมกับอาการที่บ่งถึงทางเดินหายใจอุดกั้นหรือการแพ้รุนแรง** อย่ารอดูว่าอาการจะหายเอง และอย่าขับรถไปเองหากเวียนศีรษะหรือใกล้หมดสติ

สัญญาณอันตราย ได้แก่

- หายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีด หรือแน่นหน้าอก
- ลิ้น ริมฝีปาก ช่องปาก หรือรอบปากบวม
- กลืนลำบาก น้ำลายไหล พูดลำบาก หรือเสียงแหบ
- เวียนศีรษะมาก หน้ามืด สับสน หรือหมดสติ
- ลมพิษเกิดพร้อมอาเจียนซ้ำ ปวดท้องมาก หรืออ่อนแรงอย่างรวดเร็ว

ควรนัดพบแพทย์หากผื่นเป็นสีผิดปกติ คล้ายรอยช้ำ มีตุ่มพอง เจ็บมากกว่าอาการคัน หรือผื่นเดิมอยู่ตำแหน่งเดิมนานผิดปกติ รวมถึงกรณีที่ลมพิษกลับมาเป็นซ้ำต่อเนื่องเกิน 6 สัปดาห์ หรือใช้ยาแล้วอาการยังควบคุมไม่ได้

ถ้าผื่นเริ่มหลังใช้ยาใหม่ ให้จดชื่อยา เวลาที่กิน และเวลาที่เริ่มมีอาการ อย่ากลับไปทดลองยาซ้ำเอง โดยเฉพาะเมื่อครั้งก่อนเคยมีหน้าบวม แน่นหน้าอก หรือหายใจผิดปกติ

## คำถามที่พบบ่อย

### ลมพิษติดต่อกันไหม

**ลมพิษไม่ใช่โรคติดต่อ** คุณจึงไม่แพร่ผื่นให้คนอื่นผ่านการสัมผัส อย่างไรก็ตาม หากลมพิษเกิดพร้อมการติดเชื้อ ต้นเหตุของการติดเชื้อนั้นอาจแพร่ได้ตามช่องทางของเชื้อ

### ลมพิษหายเองได้ไหม

**ลมพิษเฉียบพลันหลายกรณียุบได้เองเมื่อหยุดสัมผัสสิ่งกระตุ้น** ผื่นแต่ละปื้นอาจหายแล้วเกิดตำแหน่งใหม่ได้ หากมีอาการหายใจลำบากหรือหน้าบวม ไม่ควรรอให้อาการหายเอง

### กินยาแก้แพ้สองชนิดพร้อมกันได้ไหม

**ไม่ควรกินร่วมกันเอง** โดยทั่วไปใช้ยาต้านฮีสตามีนเพียงชนิดเดียวก่อน การเพิ่มขนาดหรือใช้หลายชนิดร่วมกันอาจใช้ในบางกรณีที่แพทย์ประเมินแล้ว แต่เพิ่มความเสี่ยงต่อความง่วง มึนงง และผลข้างเคียงอื่น

### กินยาแล้วขับรถได้ไหม

**ควรรอดูว่ายาทำให้คุณง่วงหรือมึนงงหรือไม่ก่อนขับรถ** แม้ยารุ่นที่ 2 จะทำให้ง่วงน้อยกว่า แต่ cetirizine และ levocetirizine ยังมีผลได้ในบางคน ส่วน chlorpheniramine มีโอกาสทำให้ง่วงมากกว่า

### ลมพิษเรื้อรังต้องตรวจภูมิแพ้ทุกคนไหม

**ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกคน เพราะลมพิษเรื้อรังจำนวนหนึ่งหาตัวกระตุ้นเฉพาะไม่พบ** แพทย์จะพิจารณาจากประวัติ ลักษณะผื่น ระยะเวลา และอาการร่วม ก่อนเลือกการตรวจที่มีเหตุผล

### ยาแก้แพ้ทำให้ลมพิษหายขาดไหม

**ยาช่วยควบคุมผื่นและอาการคัน แต่ไม่ได้กำจัดสาเหตุทุกกรณี** การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นที่ทราบแน่ชัดสำคัญ หากอาการเกิดซ้ำบ่อยควรประเมินสาเหตุและแผนควบคุมระยะยาว

ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์

## ข้อมูลอ้างอิง

1. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 4334)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=4334) — เกี่ยวกับ cetirizine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
2. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2501)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=2501) — เกี่ยวกับ cetirizine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
3. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 2170)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=2170) — เกี่ยวกับ cetirizine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
4. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 9961)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=9961) — เกี่ยวกับ cetirizine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
5. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 1062)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=1062) — เกี่ยวกับ loratadine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
6. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 10727)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=10727) — เกี่ยวกับ loratadine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
7. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 7069)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=7069) — เกี่ยวกับ fexofenadine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
8. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 70)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=70) — เกี่ยวกับ chlorpheniramine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
9. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 7630)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=7630) — เกี่ยวกับ chlorpheniramine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
10. [หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (คำถามที่ 9319)](https://pharmacy.mahidol.ac.th/dic/qa_full.php?id=9319) — เกี่ยวกับ chlorpheniramine — แหล่งวิชาการไทย (สืบค้น 2026-09-16)
11. [ncbi.nlm.nih.gov: Cetirizine - StatPearls - NCBI Bookshelf](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK549776/) — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)
12. [Cleveland Clinic: Antihistamine Types & Side Effects](https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/antihistamines) — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)
13. [Healthline: Cetirizine: Uses, Side Effects, and Precautions](https://www.healthline.com/health/drugs/cetirizine) — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)
14. [ncbi.nlm.nih.gov: Fexofenadine - StatPearls - NCBI Bookshelf - NIH](https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556104/) — เกี่ยวกับ fexofenadine — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-16)

> ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำจากเภสัชกรหรือแพทย์ได้
> หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือพบแพทย์