# ตะไคร้ คืออะไร ลักษณะต้น ใบ และวิธีสังเกต

> ทำความรู้จักตะไคร้ พืชสมุนไพรไทย ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ แหล่งกำเนิด ถิ่นที่อยู่ และวิธีการสังเกตเพื่อระบุชนิดอย่างถูกต้อง

หน้าเว็บ: https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/lemongrass/what-is/

## ทำความรู้จักกับตะไคร้

ตะไคร้เป็นพืชล้มลุกในวงศ์หญ้า (Poaceae) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Cymbopogon citratus เป็นพืชที่คนไทยคุ้นเคยมาอย่างยาวนาน นิยมใช้เป็นเครื่องเทศในอาหารและเป็นสมุนไพรพื้นบ้าน ตะไคร้มีกลิ่นหอมเฉพาะตัวจากน้ำมันหอมระเหยที่อยู่ในลำต้นและใบ

พืชชนิดนี้มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปเอเชีย โดยเฉพาะในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ปัจจุบันมีการปลูกแพร่หลายในหลายประเทศทั่วโลกที่มีภูมิอากาศร้อนชื้น ในประเทศไทยพบตะไคร้ได้ทั่วทุกภาค เนื่องจากเป็นพืชที่ปลูกง่ายและเจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศบ้านเรา

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และการระบุชนิด

ตะไคร้เป็นพืชล้มลุกที่ขึ้นเป็นกอ มีความสูงประมาณ 1-1.5 เมตร ลำต้นตั้งตรง โคนต้นมีลักษณะอวบ สีขาวอมเขียวหรือม่วงอ่อน กาบใบซ้อนกันแน่นเป็นชั้น เมื่อลอกกาบใบออกจะเห็นเนื้อในสีขาวนวล มีกลิ่นหอมของมะนาวอ่อนๆ

ใบของตะไคร้เป็นใบเดี่ยว รูปขอบขนานแคบยาว ปลายใบแหลม ขอบใบคม ผิวใบสากมือเล็กน้อย สีเขียวสด ใบยาวประมาณ 50-100 เซนติเมตร กว้างประมาณ 1-2 เซนติเมตร เส้นกลางใบเด่นชัด ใบแตกออกจากลำต้นในลักษณะสลับกัน

รากของตะไคร้เป็นระบบรากฝอย แผ่กระจายอยู่ในชั้นดินตื้น ทำให้พืชยึดเกาะดินได้ดีและดูดซับน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตะไคร้ขยายพันธุ์โดยการแตกหน่อจากโคนต้น ทำให้เจริญเติบโตเป็นกอขนาดใหญ่ได้ในเวลาไม่นาน

- ลำต้นอวบ โคนสีขาวอมเขียวหรือม่วงอ่อน กาบใบซ้อนกันแน่น
- ใบยาวแคบคล้ายหญ้า สีเขียวสด ขอบใบคม ผิวสากมือ
- มีกลิ่นหอมคล้ายมะนาวเมื่อขยี้หรือหั่น
- ขึ้นเป็นกอ สูงประมาณ 1-1.5 เมตร ชอบดินร่วนระบายน้ำดี
- แตกหน่อจากโคนต้น ขยายพันธุ์ได้ง่าย

## ข้อควรระวัง

การระบุชนิดตะไคร้ควรพิจารณาจากลักษณะทางกายภาพและกลิ่นประกอบกัน เนื่องจากมีพืชบางชนิดที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน หากไม่แน่ใจในการระบุชนิดพืช ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือใช้เครื่องมือช่วยในการระบุชนิดเพื่อความปลอดภัย

## คำถามที่พบบ่อย

### ตะไคร้กับตะไคร้หอมต่างกันอย่างไร

ตะไคร้ (Cymbopogon citratus) และตะไคร้หอม (Cymbopogon nardus) เป็นพืชคนละชนิดกัน ตะไคร้มีกลิ่นหอมคล้ายมะนาว นิยมใช้ประกอบอาหาร ส่วนตะไคร้หอมมีกลิ่นแรงกว่า มักใช้ไล่ยุงและแมลง ลักษณะภายนอกคล้ายกันแต่สังเกตได้จากกลิ่นที่แตกต่าง

### ตะไคร้ชอบสภาพแวดล้อมแบบใด

ตะไคร้เจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ที่มีแสงแดดจัด ดินร่วนระบายน้ำดี และมีความชื้นพอเหมาะ ทนแล้งได้ดีพอสมควร แต่ไม่ชอบน้ำขัง พบได้ทั่วไปในเขตร้อนและกึ่งร้อน

### สังเกตตะไคร้ที่ดีสำหรับนำไปใช้ได้อย่างไร

ตะไคร้ที่ดีควรมีลำต้นอวบแน่น โคนต้นสีขาวสะอาด ไม่มีรอยช้ำหรือเน่าเสีย ใบสดสีเขียว เมื่อหักหรือขยี้จะได้กลิ่นหอมชัดเจน หากลำต้นแห้งหรือมีกลิ่นผิดปกติควรหลีกเลี่ยง

## หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

- [ตะไคร้ สมุนไพรไทยที่คุ้นเคย](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/lemongrass/index.md)
- [ตะไคร้ สรรพคุณและประโยชน์ต่อสุขภาพ](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/lemongrass/benefits/index.md)
- [ตะไคร้กินได้ไหม วิธีรับประทานอย่างปลอดภัยและปริมาณที่เหมาะสม](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/lemongrass/can-eat/index.md)
- [วิธีใช้ตะไคร้ในรูปแบบต่างๆ สำหรับการปรุงอาหารและดูแลสุขภาพ](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/lemongrass/how-to-use/index.md)
- [ตะไคร้ โทษและข้อควรระวัง ผลข้างเคียงที่ควรรู้](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/lemongrass/safety/index.md)
- [ตะไคร้กับคนท้อง ใช้ได้ไหม ปลอดภัยแค่ไหนสำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/lemongrass/pregnancy/index.md)
- [ตะไคร้กับเด็ก: คู่มือความปลอดภัยสำหรับพ่อแม่](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/lemongrass/children/index.md)

---

ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนใช้สมุนไพรใดๆ