มะกรูด คืออะไร ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และแหล่งกำเนิด
ทำความรู้จักกับมะกรูด
มะกรูด มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Citrus hystrix เป็นพืชในวงศ์ส้ม (Rutaceae) ที่มีความสำคัญในวัฒนธรรมไทยมาช้านาน พืชชนิดนี้มีลักษณะเด่นที่สามารถจดจำได้ง่าย โดยเฉพาะผิวผลที่ขรุขระและใบที่มีรูปทรงพิเศษ มะกรูดถูกนำมาใช้ประโยชน์ทั้งในด้านการประกอบอาหารและการดูแลสุขภาพตามภูมิปัญญาท้องถิ่น
มะกรูดเป็นพืชที่ปลูกง่ายและเจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศเขตร้อน จึงพบได้ทั่วไปในประเทศไทยและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ความสามารถในการปรับตัวและประโยชน์ที่หลากหลายทำให้มะกรูดเป็นพืชที่นิยมปลูกในครัวเรือนไทย
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และการระบุชนิด
มะกรูดเป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง มีความสูงประมาณ 2-6 เมตร ลำต้นมีหนามแหลมยาวตามกิ่งก้าน เปลือกลำต้นสีน้ำตาลเทา ผิวค่อนข้างเรียบเมื่อต้นยังอ่อนและจะหยาบขึ้นเมื่อต้นแก่ ทรงพุ่มแผ่กว้างและหนาแน่น
ใบมะกรูดมีลักษณะพิเศษที่เรียกว่าใบประกอบเทียม ประกอบด้วยใบย่อย 2 ใบเรียงต่อกันเสมือนใบเดียว ใบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน ผิวใบเรียบ ขอบใบหยักเล็กน้อย เมื่อขยี้จะมีกลิ่นหอมเฉพาะตัวอันเป็นเอกลักษณ์
ผลมะกรูดมีรูปทรงกลมหรือค่อนข้างรี ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5-7 เซนติเมตร ผิวผลขรุขระมีปุ่มนูนทั่วทั้งผล สีเขียวเข้มเมื่อยังอ่อนและเปลี่ยนเป็นสีเหลืองเมื่อสุก เปลือกหนาและมีต่อมน้ำมันหอมระเหยจำนวนมาก
- ใบมีลักษณะเป็นใบประกอบเทียม 2 ใบเรียงต่อกัน มีกลิ่นหอมเมื่อขยี้
- ผลผิวขรุขระมีปุ่มนูนทั่วทั้งผล ต่างจากมะนาวที่ผิวเรียบ
- ลำต้นและกิ่งมีหนามแหลมยาว ควรระวังเมื่อเก็บเกี่ยว
- ดอกสีขาวหรือขาวอมม่วงอ่อน กลิ่นหอมอ่อน ออกดอกเป็นช่อ
การระบุชนิดพืชควรทำด้วยความระมัดระวัง หากไม่แน่ใจว่าเป็นมะกรูดหรือไม่ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือใช้เครื่องมือช่วยระบุชนิดพืช น้ำมันหอมระเหยในใบและผลมะกรูดอาจทำให้ผิวหนังระคายเคืองในบางคน จึงควรทดสอบกับผิวหนังส่วนเล็กก่อนใช้
คำถามที่พบบ่อย
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
หากต้องการระบุชนิดพืชสมุนไพรอย่างแม่นยำ สามารถใช้แอปพลิเคชันระบุพืชหรือปรึกษานักพฤกษศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรเพื่อความถูกต้อง