กระเทียม

ทำความรู้จักกับกระเทียม

กระเทียมเป็นพืชล้มลุกที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Allium sativum อยู่ในวงศ์ Amaryllidaceae ซึ่งเป็นวงศ์เดียวกับหอมและกระเทียมต้น พืชชนิดนี้เป็นที่รู้จักและใช้ประโยชน์มาอย่างยาวนานนับพันปี ทั้งในด้านการปรุงอาหารและการดูแลสุขภาพตามภูมิปัญญาดั้งเดิม

กระเทียมมีลักษณะเด่นที่หัวใต้ดินซึ่งประกอบด้วยกลีบเล็กหลายกลีบเรียงซ้อนกัน มีกลิ่นฉุนเฉพาะตัวที่เกิดจากสารประกอบกำมะถัน พืชชนิดนี้สามารถปลูกได้ในหลายภูมิภาคทั่วโลก และเป็นส่วนประกอบสำคัญในอาหารของหลายวัฒนธรรม

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และการระบุชนิด

กระเทียมเป็นพืชล้มลุกอายุหลายปี มีความสูงประมาณ 30-60 เซนติเมตร ลำต้นเทียมเกิดจากกาบใบที่ซ้อนกันแน่น ส่วนหัวใต้ดินมีเปลือกบางสีขาวหรือม่วงอ่อนห่อหุ้ม ภายในประกอบด้วยกลีบกระเทียม 10-20 กลีบ แต่ละกลีบมีเยื่อบางหุ้มอีกชั้นหนึ่ง

ใบของกระเทียมมีลักษณะแบนยาว ปลายแหลม สีเขียวอมเทา ผิวใบเรียบ ความยาวประมาณ 15-30 เซนติเมตร กว้าง 1-2.5 เซนติเมตร ใบงอกออกมาจากฐานและเรียงซ้อนสลับกัน ดอกออกเป็นช่อกลมที่ปลายก้านดอกยาว มีสีขาวหรือชมพูอ่อน

แหล่งกำเนิดดั้งเดิมของกระเทียมอยู่ในแถบเอเชียกลาง บริเวณประเทศคาซัคสถาน อุซเบกิสถาน และเติร์กเมนิสถานในปัจจุบัน จากนั้นได้แพร่กระจายไปยังเมดิเตอร์เรเนียน เอเชียตะวันออก และทั่วโลก กระเทียมเจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนระบายน้ำดี สภาพอากาศอบอุ่นถึงเย็น

  • หัวกระเทียมมีรูปทรงกลมแบน ประกอบด้วยกลีบ 10-20 กลีบ ห่อหุ้มด้วยเปลือกบางสีขาวหรือม่วง
  • ใบแบนยาว สีเขียวอมเทา ปลายแหลม งอกจากฐานและเรียงสลับกัน
  • มีกลิ่นฉุนเฉพาะตัวจากสารอัลลิซินและสารประกอบกำมะถัน
  • ดอกสีขาวหรือชมพูอ่อน ออกเป็นช่อกลมที่ปลายก้านดอกยาว
  • รากเป็นระบบรากฝอย แผ่กระจายในชั้นดินตื้น
ข้อควรระวัง

การระบุชนิดพืชควรทำอย่างระมัดระวัง เนื่องจากกระเทียมมีลักษณะคล้ายคลึงกับพืชบางชนิดในวงศ์เดียวกัน หากไม่แน่ใจในการระบุชนิด ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือนักพฤกษศาสตร์ การเก็บพืชจากธรรมชาติเพื่อบริโภคควรมั่นใจในความถูกต้องของชนิดพันธุ์เสมอ

คำถามที่พบบ่อย

กระเทียมแตกต่างจากหอมแดงอย่างไร
กระเทียมมีหัวที่ประกอบด้วยกลีบเล็กหลายกลีบเรียงซ้อนกัน เปลือกสีขาวหรือม่วงอ่อน กลิ่นฉุนแรงกว่า ในขณะที่หอมแดงมีหัวเดี่ยวหรือแบ่งเป็น 2-3 กลีบใหญ่ เปลือกสีแดงม่วง กลิ่นอ่อนกว่าและหอมหวานมากกว่า
กระเทียมปลูกได้ในประเทศไทยหรือไม่
กระเทียมสามารถปลูกได้ในประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคเหนือซึ่งมีอากาศเย็น แหล่งปลูกสำคัญได้แก่ เชียงใหม่ ลำพูน แม่ฮ่องสอน และศรีสะเกษ การปลูกควรเลือกช่วงฤดูหนาวที่มีอากาศเย็นเพื่อให้ได้ผลผลิตที่ดี
กระเทียมมีกี่สายพันธุ์
กระเทียมมีหลายสายพันธุ์ แบ่งกว้างเป็น 2 กลุ่มหลัก คือ กลุ่มคอแข็งที่มีก้านดอกแข็ง กลีบใหญ่และน้อยกลีบ นิยมปลูกในเขตอากาศหนาว และกลุ่มคออ่อนที่ไม่มีก้านดอก กลีบเล็กและมากกลีบ เก็บรักษาได้นานกว่า นิยมปลูกในเขตอากาศอบอุ่น

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

หากต้องการระบุชนิดพืชสมุนไพรอย่างแม่นยำ การใช้แอปพลิเคชันระบุพันธุ์พืชหรือปรึกษานักพฤกษศาสตร์อาจช่วยให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องและปลอดภัยยิ่งขึ้น

ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนใช้สมุนไพรใดๆ