# ส้มแขก คืออะไร ลักษณะต้น ใบ และวิธีสังเกต

> ส้มแขกคืออะไร เรียนรู้ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ ถิ่นกำเนิด และวิธีสังเกตต้นส้มแขกอย่างถูกต้อง พร้อมข้อมูลที่เป็นประโยชน์สำหรับผู้สนใจ

หน้าเว็บ: https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/garcinia/what-is/

## ทำความรู้จักกับส้มแขก

ส้มแขกเป็นพืชในวงศ์ Clusiaceae มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Garcinia cambogia หรือบางครั้งเรียกว่า Garcinia gummi-gutta เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางที่พบได้ในเขตร้อนชื้น พืชชนิดนี้เป็นที่รู้จักมานานในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผลของส้มแขกถูกนำมาใช้ในการปรุงอาหารและในตำรายาพื้นบ้านมาหลายร้อยปี

ในประเทศไทย ส้มแขกเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่ชาวบ้านทางภาคใต้ เนื่องจากเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศร้อนชื้น ชื่อเรียกในภาษาไทยอาจแตกต่างกันไปตามท้องถิ่น เช่น ส้มพะงุน ส้มควาย หรือมะขามแขก การทำความเข้าใจลักษณะของส้มแขกจะช่วยให้สามารถระบุและใช้ประโยชน์ได้อย่างเหมาะสม

## ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และการสังเกตต้นส้มแขก

ต้นส้มแขกเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง มีความสูงประมาณ 5-12 เมตร ลำต้นตั้งตรง เปลือกต้นมีสีน้ำตาลเทา ผิวค่อนข้างเรียบ เรือนพุ่มแผ่กว้างเป็นทรงกลม กิ่งก้านแตกแขนงออกจากลำต้นอย่างเป็นระเบียบ ทำให้ต้นไม้มีรูปทรงที่สวยงาม

ใบของส้มแขกเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปไข่หรือรูปรี ขนาดกว้างประมาณ 5-8 เซนติเมตร ยาวประมาณ 10-15 เซนติเมตร ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบด้านบนเป็นสีเขียวเข้มเป็นมัน ส่วนด้านล่างสีอ่อนกว่า เส้นใบเห็นได้ชัดเจน

ผลส้มแขกเป็นลักษณะเด่นที่ช่วยในการระบุได้ง่าย ผลมีลักษณะกลมแป้น คล้ายฟักทอง มีร่องแบ่งเป็นพูชัดเจนประมาณ 6-8 พู ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5-8 เซนติเมตร เมื่อดิบมีสีเขียว เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือส้มอมแดง รสชาติเปรี้ยวจัด

- ลำต้น: ไม้ยืนต้นสูง 5-12 เมตร เปลือกสีน้ำตาลเทา ผิวค่อนข้างเรียบ
- ใบ: ใบเดี่ยวรูปไข่ สีเขียวเข้มเป็นมัน ยาว 10-15 เซนติเมตร
- ดอก: ดอกขนาดเล็ก สีเหลืองหรือแดง ออกเป็นกระจุกตามกิ่ง
- ผล: กลมแป้น มีร่องเป็นพู 6-8 พู สีเหลืองถึงส้มเมื่อสุก รสเปรี้ยวจัด
- แหล่งกำเนิด: อินเดีย อินโดนีเซีย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
- สภาพแวดล้อม: ชอบที่ร้อนชื้น ดินร่วนระบายน้ำดี พบมากในป่าดิบชื้น

## ข้อควรระวัง

การเก็บหรือใช้ส้มแขกจากธรรมชาติควรมั่นใจว่าสามารถระบุชนิดพืชได้อย่างถูกต้อง เนื่องจากพืชในสกุล Garcinia มีหลายชนิดที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน หากไม่แน่ใจควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านพฤกษศาสตร์หรือนักสมุนไพรที่มีความรู้ก่อนนำไปใช้ประโยชน์

## คำถามที่พบบ่อย

### ส้มแขกมีชื่อเรียกอื่นว่าอะไรบ้าง

ส้มแขกมีชื่อเรียกหลากหลายตามท้องถิ่น เช่น ส้มพะงุน ส้มควาย มะขามแขก ชะมวงช้าง ส่วนในภาษาอังกฤษมักเรียกว่า Garcinia หรือ Malabar Tamarind ชื่อวิทยาศาสตร์คือ Garcinia cambogia หรือ Garcinia gummi-gutta

### ส้มแขกพบได้ที่ไหนในประเทศไทย

ในประเทศไทย ส้มแขกพบได้มากในภาคใต้ เนื่องจากสภาพอากาศร้อนชื้นเหมาะสมกับการเจริญเติบโต นอกจากนี้ยังอาจพบในภาคตะวันออกและบางพื้นที่ของภาคกลางที่มีความชื้นสูง มักเจริญเติบโตในป่าดิบชื้นหรือบริเวณริมลำธาร

### จะแยกส้มแขกออกจากพืชชนิดอื่นในสกุลเดียวกันได้อย่างไร

ส้มแขกมีลักษณะเด่นคือผลกลมแป้นมีร่องเป็นพูชัดเจน 6-8 พู คล้ายฟักทองขนาดเล็ก เมื่อสุกจะมีสีเหลืองถึงส้ม รสเปรี้ยวจัด หากต้องการระบุให้แน่ชัด ควรสังเกตลักษณะใบ ดอก และผลประกอบกัน หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านพฤกษศาสตร์

## หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

- [ส้มแขก สมุนไพรไทยที่ควรรู้จัก](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/garcinia/index.md)
- [ส้มแขก สรรพคุณและประโยชน์ต่อสุขภาพ](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/garcinia/benefits/index.md)
- [ส้มแขกกินได้ไหม วิธีรับประทานอย่างถูกต้องและปลอดภัย](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/garcinia/can-eat/index.md)
- [วิธีใช้ส้มแขก: การเตรียมและรูปแบบต่างๆ ที่นิยม](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/garcinia/how-to-use/index.md)
- [ส้มแขก โทษและข้อควรระวัง ผลข้างเคียงที่ควรรู้](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/garcinia/safety/index.md)
- [ส้มแขกกับคนท้อง ใช้ได้ไหม ปลอดภัยหรือเปล่า](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/garcinia/pregnancy/index.md)
- [ส้มแขกกับเด็ก: ข้อมูลความปลอดภัยที่ผู้ปกครองควรทราบ](https://hdmall.co.th/plants-herbs/plant/garcinia/children/index.md)

---

ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนใช้สมุนไพรใดๆ