ผักเชียงดา คืออะไร ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และถิ่นกำเนิด

ทำความรู้จักผักเชียงดา พืชสมุนไพรพื้นถิ่นของไทย

ผักเชียงดา หรือที่รู้จักในชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Gymnema inodorum (Lour.) Decne. เป็นพืชในวงศ์ตีนเป็ด (Apocynaceae) ที่พบได้ทั่วไปในภาคเหนือของประเทศไทย พืชชนิดนี้มีการใช้ประโยชน์มาอย่างยาวนานในวิถีชีวิตของชาวเหนือ ทั้งในด้านการเป็นอาหารและการใช้ในภูมิปัญญาท้องถิ่น

ผักเชียงดาเป็นไม้เลื้อยที่เจริญเติบโตได้ดีในสภาพอากาศเย็นถึงอบอุ่น มักพบขึ้นตามป่าดิบเขาและป่าเบญจพรรณ ชาวบ้านในภาคเหนือนิยมเก็บยอดอ่อนมารับประทานเป็นผักพื้นบ้าน โดยมีรสชาติขมเล็กน้อยซึ่งเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์และการสังเกตผักเชียงดา

ผักเชียงดาเป็นไม้เลื้อยเนื้อแข็งหรือกึ่งเนื้อแข็ง ลำต้นมีลักษณะกลมเรียว สีเขียวอมน้ำตาล เมื่อตัดลำต้นจะมียางสีขาวไหลออกมา ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของพืชในวงศ์ตีนเป็ด ลำต้นสามารถเลื้อยพันต้นไม้อื่นได้ยาวหลายเมตร

ใบของผักเชียงดาเป็นใบเดี่ยว ออกตรงข้ามกันเป็นคู่ ใบรูปไข่หรือรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบมน ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบเป็นมันทั้งสองด้าน สีเขียวเข้ม ขนาดใบกว้างประมาณ 3-5 เซนติเมตร ยาว 6-10 เซนติเมตร ยอดอ่อนมีสีเขียวอ่อนถึงเขียวอมเหลือง

ดอกผักเชียงดามีขนาดเล็ก สีเหลืองอ่อนถึงเหลืองอมเขียว ออกเป็นช่อตามซอกใบ ผลมีลักษณะเป็นฝักคู่ เมื่อแก่จะแตกออกและมีเมล็ดที่มีขนสีขาวคล้ายปุยฝ้าย ช่วยในการแพร่กระจายพันธุ์โดยลม

• ลำต้นกลมเลื้อยพัน มียางสีขาวเมื่อตัด
• ใบเดี่ยวออกตรงข้าม รูปไข่ปลายแหลม ผิวเรียบมัน
• ดอกเล็กสีเหลืองอ่อน ออกเป็นช่อตามซอกใบ
• ผลเป็นฝักคู่ เมล็ดมีขนสีขาวคล้ายปุยฝ้าย
• พบมากในป่าดิบเขาและป่าเบญจพรรณภาคเหนือ

คำถามที่พบบ่อย

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง