สรรพคุณฟ้าทะลายโจร ประโยชน์ต่อสุขภาพตามภูมิปัญญาไทย
ทำความรู้จักฟ้าทะลายโจร สมุนไพรประจำบ้าน
ฟ้าทะลายโจร หรือชื่อวิทยาศาสตร์ Andrographis paniculata เป็นสมุนไพรที่คนไทยรู้จักและใช้กันมายาวนาน พืชชนิดนี้มีถิ่นกำเนิดในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ลักษณะเด่นคือใบรูปหอก ดอกสีขาวอมม่วง และมีรสขมจัดเป็นเอกลักษณ์ ในตำรายาไทยโบราณจัดให้ฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรรสขมเย็น
ปัจจุบันฟ้าทะลายโจรได้รับความสนใจจากนักวิจัยทั่วโลก มีการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับสารสำคัญและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาอย่างต่อเนื่อง กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกได้บรรจุฟ้าทะลายโจรไว้ในบัญชียาหลักแห่งชาติ ทำให้เป็นสมุนไพรที่หาซื้อได้ง่ายตามร้านขายยาทั่วไป
สรรพคุณและประโยชน์ของฟ้าทะลายโจร
สารสำคัญในฟ้าทะลายโจรคือแอนโดรกราโฟไลด์ ซึ่งเป็นสารกลุ่มไดเทอร์ปีนแลกโทน นอกจากนี้ยังมีสารฟลาโวนอยด์และโพลีฟีนอลอีกหลายชนิด การศึกษาในห้องปฏิบัติการพบว่าสารเหล่านี้อาจมีฤทธิ์ต้านการอักเสบและต้านอนุมูลอิสระ อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษาในห้องปฏิบัติการอาจแตกต่างจากผลในร่างกายมนุษย์
ในทางการแพทย์แผนไทย ฟ้าทะลายโจรถูกใช้เพื่อบรรเทาอาการหวัด เจ็บคอ และไข้มาอย่างยาวนาน มีการศึกษาทางคลินิกบางชิ้นที่ชี้ให้เห็นว่าการรับประทานฟ้าทะลายโจรในระยะเริ่มต้นของอาการหวัดอาจช่วยลดความรุนแรงของอาการได้ในบางราย ทั้งนี้ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล
นอกจากการใช้รักษาอาการหวัดแล้ว ตำรายาพื้นบ้านยังระบุว่าฟ้าทะลายโจรอาจช่วยในเรื่องระบบทางเดินอาหาร เช่น อาการท้องเสียจากการติดเชื้อ การใช้งานในลักษณะนี้ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพร
- อาจช่วยบรรเทาอาการหวัดและเจ็บคอในระยะเริ่มต้น
- มีสารแอนโดรกราโฟไลด์ซึ่งมีการศึกษาฤทธิ์ต้านการอักเสบ
- ใช้ในตำรายาไทยโบราณเพื่อลดไข้และแก้ร้อนใน
- ได้รับการบรรจุในบัญชียาหลักแห่งชาติของประเทศไทย
ฟ้าทะลายโจรมีรสขมจัด อาจทำให้เกิดอาการคลื่นไส้หรือไม่สบายท้องในบางคน ไม่แนะนำให้ใช้ในหญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร และผู้ที่รับประทานยาละลายลิ่มเลือด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้หากมีโรคประจำตัวหรือรับประทานยาอื่นอยู่
คำถามที่พบบ่อย
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
หากคุณพบพืชที่ไม่แน่ใจว่าใช่ฟ้าทะลายโจรหรือไม่ สามารถใช้แอปพลิเคชันระบุชนิดพืชเพื่อช่วยยืนยันได้ และควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรหรือเภสัชกรก่อนนำมาใช้เพื่อความปลอดภัย