สะเดา สมุนไพรรสขมที่คนไทยรู้จักมานาน
สะเดาเป็นไม้ยืนต้นที่พบได้ทั่วไปในประเทศไทย เป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องรสขมอันเป็นเอกลักษณ์ ยอดอ่อนและดอกสะเดานิยมนำมารับประทานเป็นผักพื้นบ้านคู่กับน้ำปลาหวาน
สะเดามีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Azadirachta indica เป็นพืชในวงศ์ Meliaceae ลำต้นสูงใหญ่ เปลือกสีน้ำตาลเข้ม ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ดอกมีสีขาวอมเหลืองออกเป็นช่อ มีกลิ่นหอมอ่อน ในประเทศไทยพบได้ทั่วทุกภาค โดยเฉพาะในพื้นที่แห้งแล้ง
ตามภูมิปัญญาพื้นบ้าน สะเดาถูกนำมาใช้ประโยชน์หลายรูปแบบ ทั้งการรับประทานเป็นอาหาร การใช้ในงานเกษตรกรรม และการดูแลสุขภาพตามวิถีชาวบ้าน รสขมของสะเดาเชื่อกันว่าอาจช่วยในเรื่องระบบย่อยอาหารได้ในบางกรณี
- ยอดอ่อนและดอกสะเดานิยมรับประทานเป็นผักพื้นบ้านในฤดูร้อน
- น้ำมันสะเดาใช้ในงานเกษตรอินทรีย์เพื่อไล่แมลง
- เปลือกและใบสะเดาใช้ในตำรับยาสมุนไพรพื้นบ้านมาช้านาน
ผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือกำลังตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนรับประทานสะเดาในปริมาณมาก เนื่องจากรสขมอาจไม่เหมาะกับทุกคน
หากพบพืชที่ไม่แน่ใจว่าเป็นสะเดาหรือไม่ สามารถใช้แอปพลิเคชันระบุพันธุ์พืชช่วยตรวจสอบ หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรในพื้นที่