มะระขี้นก สมุนไพรพื้นบ้านรสขมที่ควรรู้จัก
มะระขี้นกเป็นพืชเถาเลื้อยในวงศ์แตง พบได้ทั่วไปตามรั้วบ้านและพื้นที่รกร้างในประเทศไทย ผลมีขนาดเล็กกว่ามะระจีน มีรสขมเข้มข้น และถูกนำมาใช้ในตำรับยาพื้นบ้านมาอย่างยาวนาน
มะระขี้นกมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Momordica charantia L. เป็นพืชล้มลุกที่มีลำต้นเป็นเถาเลื้อยยาวได้หลายเมตร ใบเว้าลึกเป็นแฉก ดอกสีเหลืองขนาดเล็ก ผลเมื่อยังอ่อนมีสีเขียวผิวขรุขระเป็นปุ่มนูน เมื่อสุกจะเปลี่ยนเป็นสีส้มและแตกออก เผยให้เห็นเมล็ดสีแดงสดด้านใน
ในภูมิปัญญาพื้นบ้านไทย มะระขี้นกถูกนำมาใช้หลากหลายรูปแบบ ทั้งการนำผลอ่อนมาปรุงอาหาร ต้มน้ำดื่ม หรือตากแห้งเก็บไว้ชงเป็นชา ความขมของมะระขี้นกมาจากสารกลุ่มโมโมร์ดิซิน ซึ่งเป็นสารที่พบได้ในพืชตระกูลนี้
- เป็นพืชเถาเลื้อยที่พบได้ง่ายในธรรมชาติและตามบ้านเรือน
- มีรสขมเข้มข้นกว่ามะระจีนทั่วไป
- นิยมนำมาปรุงอาหารหรือชงเป็นเครื่องดื่มสมุนไพร
ผู้ที่มีโรคประจำตัว สตรีมีครรภ์ หรือกำลังให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนบริโภคในปริมาณมาก เนื่องจากความขมเข้มข้นอาจไม่เหมาะกับทุกคน
หากพบพืชที่ไม่แน่ใจว่าใช่มะระขี้นกหรือไม่ สามารถใช้แอปพลิเคชันระบุชนิดพืชช่วยตรวจสอบ หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพรเพื่อความปลอดภัย