# ดาวน์โหลดบัตรแพ้ยา template และทะเบียนผู้ป่วยแพ้ยา (Excel) บัตรแพ้ยาสำหรับพิมพ์แจกผู้ป่วยหน้าละ 8 ใบ พร้อมทะเบียนที่คลินิกเก็บไว้ค้นเองเมื่อผู้ป่วยมาโดยไม่มีบัตร **ฟรี ฝากอีเมลไว้แล้วดาวน์โหลดได้ทันที** _[เปิดหน้านี้บนเว็บเพื่อใช้เครื่องมือ](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/208-drug-allergy-card-register/)_ ## ในไฟล์มีอะไร **ชีต "บัตรแพ้ยา"** บัตรขนาดพกพา หน้าละ 8 ใบ กรอกในไฟล์แล้วพิมพ์ หรือพิมพ์เปล่าแล้วเขียนด้วยมือก็ได้ ตัดตามเส้นแล้วแจกผู้ป่วย **ชีต "ทะเบียนแพ้ยา"** ทะเบียนที่คลินิกเก็บไว้เอง มีช่องค้นด้วยเลขประจำตัว ชื่อ และเบอร์โทร พร้อมช่องแยกระหว่างสิ่งที่ผู้ป่วยแจ้งกับวิธีที่ยืนยัน และช่องติ๊กว่าออกบัตรแล้วหรือยัง **ชีต "วิธีใช้"** อธิบายเหตุผลของโครงสร้างนี้และข้อควรระวัง ## ทะเบียนคือครึ่งที่สำคัญกว่า และเป็นครึ่งที่มักไม่มี คลินิกส่วนใหญ่ที่ทำเรื่องนี้ ทำแค่บัตร **แต่บัตรช่วยได้เฉพาะตอนที่ผู้ป่วยพกมาและหยิบออกมาให้ดู** ซึ่งไม่ใช่สถานการณ์ที่ข้อมูลนี้จำเป็นที่สุด ตอนที่จำเป็นที่สุดคือตอนที่ผู้ป่วยลืมบัตร มากับคนอื่น หรืออยู่ในสภาพที่บอกเองไม่ได้ ในสถานการณ์นั้นสิ่งเดียวที่ช่วยได้คือทะเบียนที่คลินิกค้นเองได้ **และทะเบียนต้องค้นได้ด้วยเบอร์โทร ไม่ใช่เลขประจำตัวอย่างเดียว** เพราะถ้าผู้ป่วยคนเดียวเคยถูกออกเลขประจำตัวสองเลข ประวัติจะแตกเป็นสองเส้น และข้อมูลแพ้ยาอาจอยู่ในเส้นที่ไม่ได้เปิดดู ([HN คืออะไร และควรออกเลขอย่างไรไม่ให้ซ้ำ](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/143-what-is-hn-hospital-number/)) นั่นคือเหตุผลที่ทะเบียนในไฟล์นี้มีช่องเบอร์โทรอยู่ติดกับช่องชื่อ ไม่ได้ซ่อนไว้ท้ายตาราง ## แยก "ผู้ป่วยแจ้ง" ออกจาก "ยืนยันแล้ว" เสมอ นี่คือช่องที่ทำให้ทะเบียนนี้ต่างจากตารางแพ้ยาทั่วไป ทะเบียนมีสองช่องแยกกัน คือ **อาการที่ผู้ป่วยแจ้งหรือที่สังเกตได้** กับ **ยืนยันจาก** ซึ่งเลือกได้ว่าเป็นผู้ป่วยแจ้งเอง บัตรแพ้ยาเดิม เวชระเบียนจากที่อื่น พบระหว่างรักษาที่นี่ หรือยังไม่ได้ยืนยัน **เหตุผลคือข้อมูลแพ้ยาที่บันทึกไว้แล้วแทบไม่เคยถูกลบออก** เมื่อ "แพ้ยากลุ่มเพนิซิลลิน" เข้าไปอยู่ในประวัติแล้ว มันจะอยู่ตรงนั้นไปตลอด และจำกัดทางเลือกการรักษาของผู้ป่วยคนนั้นทุกครั้งที่เจ็บป่วย ไม่ใช่แค่ที่คลินิกนี้ ถ้าสิ่งที่ผู้ป่วยจำได้คลาดเคลื่อน และไม่มีการบันทึกว่าข้อมูลมาจากไหน **จะไม่มีใครทบทวนย้อนหลังได้เลยว่าควรตรวจสอบซ้ำหรือไม่** การบันทึกที่มาไว้ตั้งแต่ต้นจึงเป็นสิ่งที่เปิดทางให้กลับมาดูใหม่ได้ในภายหลัง ## ไฟล์นี้ไม่ได้ตัดสินว่าอะไรคือการแพ้ ช่องอาการในทะเบียนให้บันทึกตามที่ผู้ป่วยเล่าหรือที่สังเกตได้ **โดยไม่ต้องตีความ** ไฟล์นี้ไม่มีช่องจัดระดับความรุนแรง และไม่มีช่องให้เลือกว่าเป็นการแพ้ยาหรือผลข้างเคียง เพราะการแยกสองอย่างนี้เป็นการวินิจฉัยของผู้ประกอบวิชาชีพ ไม่ใช่สิ่งที่แบบฟอร์มควรตัดสินแทน **แบบฟอร์มที่บังคับให้เลือกในช่องที่คนกรอกไม่มีข้อมูลพอจะเลือก คือแบบฟอร์มที่ผลิตข้อมูลผิดอย่างเป็นระบบ** ให้บันทึกสิ่งที่เกิดขึ้นไว้ก่อน แล้วให้ผู้ประกอบวิชาชีพเป็นผู้จำแนก ## คลินิกแบบไหนควรมีทะเบียนนี้ - คลินิกเวชกรรมที่จ่ายยาเอง - **[คลินิกทันตกรรม](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/คลินิกทันตกรรมควรมีระบบอะไรบ้าง-เพื่อบริหารคิวและคนไข้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ/)** ซึ่งใช้ยาชาและยาปฏิชีวนะเป็นประจำ และมักไม่มีทะเบียนแยก - คลินิกความงามที่ให้ยาหรือฉีดสารที่มีความเสี่ยงต่อการแพ้ - ห้องพยาบาลในสถานประกอบการที่จ่ายยาสามัญประจำบ้าน - คลินิกสัตว์ ซึ่งข้อมูลแพ้ยาของสัตว์เลี้ยงมักอยู่ในความทรงจำของเจ้าของเท่านั้น **กลุ่มที่สองเป็นกลุ่มที่มีช่องว่างชัดที่สุด** เพราะข้อมูลแพ้ยามักถูกถามปากเปล่าตอนซักประวัติครั้งแรก แล้วไม่ได้ถูกบันทึกไว้ในที่ที่ค้นเจอในครั้งถัดไป ([แบบฟอร์มซักประวัติสำหรับคนไข้ใหม่](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/169-new-patient-onboarding-forms/)) ## ข้อควรระวัง ข้อมูลในไฟล์นี้เป็นข้อมูลสุขภาพ ซึ่งเป็น **ข้อมูลอ่อนไหวตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล** ไฟล์ที่วางไว้บนเครื่องที่ใครก็เปิดได้ หรือส่งต่อทางแชตกลุ่ม มีความเสี่ยงมากกว่าที่คลินิกส่วนใหญ่ประเมินไว้ ([เก็บ OPD card และข้อมูลคนไข้อย่างไรให้ถูกต้อง](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/119-opd-card-storage-retention/)) ไฟล์นี้เป็นเครื่องมือช่วยบันทึกทั่วไป **ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์** การวินิจฉัยการแพ้ยา การประเมินความรุนแรง และการตัดสินใจเรื่องการรักษา เป็นหน้าที่ของผู้ประกอบวิชาชีพ ## คำถามที่พบบ่อย ### บัตรแพ้ยาควรมีข้อมูลอะไรบ้าง อย่างน้อยควรมีชื่อ-นามสกุลผู้ป่วย เลขประจำตัวผู้ป่วย ชื่อสามัญของยาหรือสารที่แพ้ อาการที่เกิดขึ้น ชื่อสถานพยาบาลผู้ออกบัตร และวันที่ออก ควรระบุชื่อสามัญเป็นหลักเพราะยาชนิดเดียวกันมีชื่อการค้าหลายชื่อ และผู้ป่วยอาจได้รับยาตัวเดิมภายใต้ชื่ออื่นโดยไม่รู้ตัว รวมทั้งควรมีข้อความเตือนให้แสดงบัตรทุกครั้งก่อนรับยาหรือรับการรักษา ### ทำไมต้องมีทะเบียนแพ้ยาด้วย ในเมื่อออกบัตรให้ผู้ป่วยแล้ว เพราะบัตรช่วยได้เฉพาะตอนที่ผู้ป่วยพกมาและหยิบออกมาให้ดู ซึ่งไม่ใช่สถานการณ์ที่ข้อมูลนี้จำเป็นที่สุด ตอนที่จำเป็นที่สุดคือตอนที่ผู้ป่วยลืมบัตร มากับคนอื่น หรือบอกเองไม่ได้ สิ่งเดียวที่ช่วยได้ในตอนนั้นคือทะเบียนที่คลินิกค้นเองได้ และควรค้นได้ด้วยเบอร์โทรด้วย ไม่ใช่เลขประจำตัวอย่างเดียว ### ควรบันทึกชื่อยาที่แพ้เป็นชื่อการค้าหรือชื่อสามัญ ควรบันทึกชื่อสามัญเป็นหลัก เพราะยาตัวเดียวกันจำหน่ายภายใต้ชื่อการค้าหลายชื่อ ผู้ป่วยที่จำได้แต่ชื่อการค้าอาจได้รับยาตัวเดิมภายใต้ชื่ออื่นโดยไม่รู้ตัว อย่างไรก็ตามควรบันทึกชื่อการค้าที่ผู้ป่วยจำได้ไว้ด้วย เพราะเป็นข้อมูลที่ช่วยให้ตรวจสอบย้อนกลับได้ว่าหมายถึงยาตัวใด ### แพ้ยากับผลข้างเคียงของยาต่างกันอย่างไร และควรบันทึกอย่างไร การแยกสองอย่างนี้เป็นการวินิจฉัยของผู้ประกอบวิชาชีพ ไม่ใช่สิ่งที่ผู้กรอกแบบฟอร์มควรตัดสิน สิ่งที่ควรทำคือบันทึกอาการตามที่ผู้ป่วยเล่าหรือที่สังเกตได้โดยไม่ตีความ พร้อมบันทึกว่าข้อมูลมาจากไหน แล้วให้ผู้ประกอบวิชาชีพเป็นผู้จำแนกภายหลัง เพราะแบบฟอร์มที่บังคับให้เลือกในช่องที่คนกรอกไม่มีข้อมูลพอจะเลือก จะผลิตข้อมูลที่ผิดอย่างเป็นระบบ ### ทำไมต้องบันทึกว่าข้อมูลแพ้ยามาจากไหน เพราะข้อมูลแพ้ยาที่บันทึกไว้แล้วแทบไม่เคยถูกลบออก และจำกัดทางเลือกการรักษาของผู้ป่วยไปตลอด ไม่ใช่เฉพาะที่คลินิกนี้ หากสิ่งที่ผู้ป่วยจำได้คลาดเคลื่อนและไม่มีบันทึกว่าข้อมูลมาจากไหน จะไม่มีใครทบทวนย้อนหลังได้ว่าควรตรวจสอบซ้ำหรือไม่ การบันทึกที่มาไว้ตั้งแต่ต้นจึงเปิดทางให้กลับมาทบทวนได้ในภายหลัง ### คลินิกทันตกรรมจำเป็นต้องมีทะเบียนแพ้ยาไหม ควรมี เพราะคลินิกทันตกรรมใช้ยาชาและยาปฏิชีวนะเป็นประจำ แต่ข้อมูลแพ้ยามักถูกถามปากเปล่าตอน[ซักประวัติ](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/215-ttm-patient-history-form/)ครั้งแรกแล้วไม่ได้ถูกบันทึกไว้ในที่ที่ค้นเจอในครั้งถัดไป ทำให้ต้องถามใหม่ทุกครั้งและพึ่งความจำของผู้ป่วยเป็นหลัก ซึ่งเป็นจุดที่ข้อมูลหายได้ง่ายที่สุด ## อ่านต่อ - [แบบฟอร์มซักประวัติและใบยินยอมสำหรับคนไข้ใหม่](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/169-new-patient-onboarding-forms/) - [HN คืออะไร คลินิกควรออกเลข HN ยังไงให้ไม่พัง](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/143-what-is-hn-hospital-number/) - [เก็บ OPD card และข้อมูลคนไข้อย่างไรให้ถูกต้อง](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/119-opd-card-storage-retention/) - [ดาวน์โหลดแบบฟอร์มใบส่งตรวจแลป (ใบแลป) Excel ฟรี](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/207-lab-request-form-excel/) - [ดาวน์โหลดแบบฟอร์มวัดความดัน Excel ฟรี พร้อมบันทึกสัญญาณชีพ](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/206-vital-signs-bp-log-excel/) - [ดาวน์โหลดแบบฟอร์มใบส่งตัวผู้ป่วย (Excel) ฟรี พร้อมตัวอย่าง](https://hdmall.co.th/jib-os/resources/181-referral-form-template/)