# ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า

**ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า (Knee replacement) คือการนำกระดูกและกระดูกอ่อนบริเวณผิวข้อที่เสียหายออก แล้วครอบหรือแทนที่ด้วยข้อเข่าเทียมที่ทำจากโลหะและพลาสติก เพื่อลดอาการปวดและช่วยให้เข่าเคลื่อนไหวได้ดีขึ้น การผ่าตัดมักพิจารณาเมื่อข้อเข่าเสื่อมหรือเสียหายรุนแรงจนรบกวนการเดินและชีวิตประจำวัน และการรักษาโดยไม่ผ่าตัดช่วยได้ไม่เพียงพอ**

## ประเด็นสำคัญ

- การผ่าตัดไม่ใช่ทางเลือกแรกสำหรับทุกคน แพทย์มักพิจารณาหลังการปรับกิจกรรม กายภาพบำบัด ยา หรือการรักษาแบบไม่ผ่าตัดอื่นๆ ไม่สามารถควบคุมอาการได้
- การผ่าตัดอาจเปลี่ยนข้อเข่าทั้งหมดหรือเฉพาะส่วนที่เสียหาย ขึ้นกับตำแหน่งความเสียหาย ความมั่นคงของเอ็น รูปร่างข้อเข่า อายุ สุขภาพ และระดับกิจกรรม
- การฟื้นตัวต้องอาศัยการลุกเดินและกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่อง คนส่วนใหญ่ใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะกลับไปทำกิจกรรมทั่วไปได้มากขึ้น และข้อเข่าอาจฟื้นต่อเนื่องนานประมาณหนึ่งปี

## ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า คืออะไร

ข้อเข่าเกิดจากกระดูกต้นขา กระดูกหน้าแข้ง และกระดูกสะบ้าประกบกัน ปลายกระดูกมีผิวกระดูกอ่อนช่วยให้ข้อเคลื่อนอย่างราบรื่น เมื่อกระดูกอ่อนสึกหรือข้อได้รับความเสียหาย กระดูกอาจเสียดสีกัน ทำให้ปวด บวม ฝืด เข่าผิดรูป และเดินลำบาก

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าไม่ได้เอาข้อเข่าทั้งหมดออกตามความหมายตรงตัว ศัลยแพทย์จะตัดแต่งกระดูกและกระดูกอ่อนที่เสียบริเวณผิวข้อ จากนั้นใส่ชิ้นส่วนโลหะครอบปลายกระดูกต้นขาและกระดูกหน้าแข้ง มีชิ้นส่วนพลาสติกความหนาแน่นสูงคั่นกลางเพื่อทำหน้าที่คล้ายผิวกระดูกอ่อน บางคนอาจได้รับการแต่งหรือครอบผิวด้านหลังกระดูกสะบ้าด้วย ขึ้นกับสภาพข้อที่พบระหว่างผ่าตัด ([Mayo Clinic](https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276))

การผ่าตัดแบ่งกว้างๆ ได้เป็น 2 แบบ

| รูปแบบ | ทำอะไร | มักพิจารณาเมื่อ |
|---|---|---|
| เปลี่ยนข้อเข่าเทียมทั้งหมด | เปลี่ยนผิวข้อในหลายส่วนของเข่า | ความเสียหายกระจายหลายส่วน ปวดมาก หรือข้อผิดรูปชัด |
| เปลี่ยนข้อเข่าเทียมบางส่วน | เปลี่ยนเฉพาะส่วนที่เสียหาย | ความเสียหายจำกัดอยู่เพียงส่วนเดียว และเอ็นที่สำคัญยังทำงานได้ดี |

คำว่า “ทั้งหมด” หมายถึงการครอบผิวข้อที่เกี่ยวข้องหลายส่วน ไม่ได้หมายถึงการตัดกระดูกทั้งข้อออก ส่วนการเปลี่ยนเฉพาะส่วนไม่เหมาะกับทุกคน หากข้อเสื่อมกระจายหลายตำแหน่ง เอ็นไม่มั่นคง หรือข้อผิดรูปมาก แพทย์อาจแนะนำให้เปลี่ยนข้อทั้งข้อแทน

เป้าหมายหลักคือบรรเทาอาการปวด เพิ่มความสามารถในการเดิน ลุกจากเก้าอี้ และขึ้นลงบันได รวมถึงแก้ความผิดรูปบางส่วน ผลลัพธ์ของแต่ละคนไม่เท่ากัน ข้อเทียมไม่ทำให้เข่ากลับเป็นข้อธรรมชาติ และบางคนยังรู้สึกตึง ชา หรือไม่สบายเข่าเมื่อทำบางท่าได้หลังพักฟื้นแล้ว

## ใครควรทำ / ใครไม่ควรทำ

### ผู้ที่แพทย์อาจพิจารณาให้ผ่าตัด

การตัดสินใจไม่ได้ดูจากภาพเอกซเรย์เพียงอย่างเดียว แพทย์จะพิจารณาความรุนแรงของอาการ ผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ผลจากการรักษาที่ผ่านมา และสุขภาพโดยรวมร่วมกัน ผู้ที่อาจเหมาะกับการผ่าตัดมักมีลักษณะต่อไปนี้

- ปวดเข่ามากขณะเดิน ยืน ขึ้นลงบันได หรือลุกจากเก้าอี้
- ปวดขณะพักหรือปวดตอนกลางคืนจนรบกวนการนอน
- เข่าฝืด เหยียดหรืองอได้จำกัด ทำให้แต่งตัว อาบน้ำ หรือใช้ห้องน้ำลำบาก
- เข่าโก่ง เข่าผิดรูป หรือรู้สึกว่าข้อไม่มั่นคง
- ข้อเข่าเสียหายจากข้อเข่าเสื่อม ข้ออักเสบบางชนิด การบาดเจ็บ หรือโรคที่ทำลายผิวข้อ
- ได้ลองการรักษาแบบไม่ผ่าตัดอย่างเหมาะสมแล้ว แต่อาการยังจำกัดการใช้ชีวิต
- เข้าใจว่าต้องทำกายภาพบำบัดและร่วมมือกับแผนฟื้นฟูหลังผ่าตัด

ความปวดอย่างเดียวไม่ได้ยืนยันว่าต้องเปลี่ยนข้อเข่า อาการจากหลัง สะโพก เส้นประสาท กล้ามเนื้อ หรือหลอดเลือดอาจทำให้ปวดร้าวมาที่เข่าได้ แพทย์จึงต้องตรวจตำแหน่งที่มาของอาการก่อน

### ผู้ที่อาจต้องเลื่อนผ่าตัดหรือประเมินเพิ่มเติม

บางภาวะไม่ได้ห้ามผ่าตัดถาวร แต่ควรควบคุมให้เหมาะสมก่อน เพื่อลดความเสี่ยง ได้แก่

- มีการติดเชื้อที่ผิวหนัง แผลเปิด ฟัน หรือส่วนอื่นของร่างกาย
- มีโรคประจำตัวที่ยังควบคุมไม่ได้ เช่น โรคหัวใจ โรคปอด หรือระดับน้ำตาลในเลือดผิดปกติมาก
- การไหลเวียนเลือดที่ขาไม่ดี หรือมีแผลเรื้อรังบริเวณขา
- กล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือโรคทางระบบประสาทที่อาจทำให้ข้อใหม่ไม่มั่นคง
- ไม่สามารถเข้าร่วมการฟื้นฟูหรือลุกเดินหลังผ่าตัดได้
- มีอาการปวดที่ไม่สัมพันธ์กับความเสียหายในข้อเข่า ซึ่งการเปลี่ยนข้ออาจไม่แก้สาเหตุ
- มีความเสี่ยงจากการดมยาสลบหรือระงับความรู้สึกสูงเกินไปในขณะนั้น

น้ำหนักตัว อายุ หรือโรคประจำตัวไม่ได้เป็นข้อห้ามแบบตายตัว ศัลยแพทย์จะชั่งประโยชน์กับความเสี่ยงเป็นรายคน รวมทั้งประเมินการเคลื่อนไหว ความแข็งแรง ความมั่นคงของเข่า และภาพเอกซเรย์ ([Mayo Clinic](https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276))

หากอาการยังไม่มากและยังทำกิจวัตรได้ การรักษาโดยไม่ผ่าตัดอาจเหมาะกว่า การผ่าตัดควรเกิดจากการตัดสินใจร่วมกัน ไม่จำเป็นต้องรีบตัดสินใจเพียงเพราะภาพเอกซเรย์แสดงข้อเสื่อมมาก

## เตรียมตัวก่อนผ่าตัด

ก่อนกำหนดวันผ่าตัด คุณจะได้รับการประเมินสุขภาพและวางแผนการฟื้นตัว การเตรียมที่ดีช่วยให้ทีมรักษาเลือกวิธีระงับความรู้สึก วางแผนการป้องกันลิ่มเลือด และเตรียมความช่วยเหลือหลังกลับบ้านได้เหมาะสม

### การตรวจและข้อมูลที่แพทย์ต้องใช้

โดยทั่วไปอาจมีการตรวจร่างกาย เอกซเรย์ข้อเข่า ตรวจเลือด และตรวจอื่นๆ ตามอายุ โรคประจำตัว และนโยบายของสถานพยาบาล แพทย์จะตรวจช่วงการเคลื่อนไหว ความมั่นคง แนวขา และความแข็งแรงของกล้ามเนื้อด้วย

แจ้งทีมรักษาให้ครบถ้วนหากคุณมีเรื่องต่อไปนี้

- โรคหัวใจ ปอด ไต ตับ เบาหวาน หรือเคยมีลิ่มเลือด
- เคยแพ้ยา วัสดุ หรือสารที่ใช้ทางการแพทย์
- เคยมีปัญหาจากการดมยาสลบหรือยาระงับความรู้สึก
- มีฟันอักเสบ แผล ผื่น ไข้ ไอ หรืออาการติดเชื้อก่อนวันผ่าตัด
- เคยผ่าตัดเข่า มีโลหะในกระดูก หรือมีแผลเป็นบริเวณเข่า
- สูบบุหรี่หรือใช้ผลิตภัณฑ์นิโคติน
- มีข้อจำกัดในการเดิน หรือไม่มีผู้ช่วยดูแลเมื่อกลับบ้าน

### ยาที่ใช้อยู่

นำรายชื่อยาทั้งหมดไปด้วย รวมถึงยาที่แพทย์สั่ง ยาที่ซื้อใช้เอง วิตามิน สมุนไพร และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ยาบางกลุ่มอาจต้องหยุดหรือปรับก่อนผ่าตัด เช่น

- ยาต้านการแข็งตัวของเลือดและยาต้านเกล็ดเลือด
- ยาแก้อักเสบบางชนิด
- ยาเบาหวานและยาฉีดควบคุมน้ำตาล
- สมุนไพรหรืออาหารเสริมบางชนิด

อย่าหยุดยาเอง โดยเฉพาะยาป้องกันลิ่มเลือดหรือยารักษาโรคหัวใจ ศัลยแพทย์และวิสัญญีแพทย์จะกำหนดเวลาหยุด ปรับ หรือเริ่มยาใหม่ตามเหตุผลที่ใช้ยา ผลเลือด และความเสี่ยงเลือดออกของคุณ

### การงดอาหารและน้ำ

สถานพยาบาลจะแจ้งว่าต้องหยุดอาหารและเครื่องดื่มเมื่อใด คำสั่งอาจต่างกันตามเวลาผ่าตัด ชนิดการระงับความรู้สึก และโรคประจำตัว ให้ทำตามคำแนะนำที่ได้รับโดยตรง หากเผลอรับประทานหรือดื่มหลังเวลาที่กำหนด ควรแจ้งทีมรักษาตามจริงเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนระหว่างระงับความรู้สึก

### เตรียมบ้านและผู้ดูแล

ช่วงแรกคุณมักต้องใช้ไม้ค้ำหรืออุปกรณ์ช่วยเดิน และต้องการความช่วยเหลือเรื่องอาหาร อาบน้ำ ซักผ้า หรือเดินทาง การเตรียมบ้านอาจรวมถึง

- เก็บสายไฟ พรมผืนเล็ก และของที่ขวางทางเดิน
- จัดของใช้ประจำวันให้อยู่ในระดับที่หยิบง่าย
- เตรียมเก้าอี้ที่มั่นคง มีพนักพิงและที่วางแขน
- จัดพื้นที่นอนและใช้ชีวิตให้อยู่ชั้นเดียว หากขึ้นบันไดยังลำบาก
- ติดราวจับหรือเตรียมเก้าอี้อาบน้ำเมื่อจำเป็น
- เตรียมผู้พากลับบ้านและผู้ช่วยในช่วงแรก
- ฝึกใช้เครื่องช่วยเดินตามคำแนะนำของนักกายภาพบำบัด

นำเอกสารยืนยันตัวตน เอกสารสิทธิการรักษา รายชื่อยา ผลตรวจที่ได้รับมอบหมาย และอุปกรณ์ช่วยเดินตามที่โรงพยาบาลแจ้ง ไม่ควรนำของมีค่าที่ไม่จำเป็นไป

## ขั้นตอนการผ่าตัด

รายละเอียดอาจต่างกันตามชนิดข้อเทียม ความเสียหายของข้อ เทคนิคของศัลยแพทย์ และสภาพร่างกาย แต่ขั้นตอนหลักมักเป็นดังนี้

1. **ตรวจยืนยันก่อนผ่าตัด**  
   ทีมรักษาจะยืนยันชื่อ ตำแหน่งผ่าตัด ประวัติแพ้ยา ยาที่ใช้ และเอกสารยินยอม ศัลยแพทย์อาจทำเครื่องหมายที่ขาข้างที่จะผ่าตัด

2. **ให้ยาระงับความรู้สึก**  
   อาจใช้การดมยาสลบให้หลับ หรือฉีดยาชาบริเวณหลังเพื่อทำให้ร่างกายท่อนล่างชา บางรายได้รับยาชาบริเวณเส้นประสาทหรือรอบข้อเพื่อช่วยลดปวดหลังผ่าตัด วิธีที่เหมาะสมขึ้นกับสุขภาพ ความเสี่ยง และแผนของวิสัญญีแพทย์ ([Mayo Clinic](https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276))

3. **เปิดแผลบริเวณด้านหน้าหัวเข่า**  
   ศัลยแพทย์เปิดแผลเพื่อเข้าถึงข้อ ขนาดและแนวแผลขึ้นกับเทคนิค โครงสร้างร่างกาย และประวัติการผ่าตัดเดิม

4. **นำกระดูกอ่อนและกระดูกที่เสียออก**  
   ผิวกระดูกที่เสียหายบริเวณปลายกระดูกต้นขาและส่วนบนของกระดูกหน้าแข้งจะถูกตัดแต่ง โดยพยายามเก็บกระดูกที่แข็งแรงไว้

5. **ทดลองขนาดและแนวข้อเทียม**  
   ศัลยแพทย์วัดขนาด วางชิ้นส่วนทดลอง ตรวจแนวขา ความตึงของเอ็น ความมั่นคง และช่วงการงอเหยียด หากเป็นการเปลี่ยนเพียงบางส่วน จะรักษาส่วนข้อและเอ็นที่ยังดีไว้ตามความเหมาะสม

6. **ใส่ชิ้นส่วนข้อเทียม**  
   ชิ้นส่วนโลหะจะครอบผิวกระดูก และมีพลาสติกคั่นระหว่างชิ้นส่วนเพื่อให้ข้อเคลื่อนไหว บางกรณีใช้วัสดุยึดข้อเทียมกับกระดูก ส่วนบางกรณีใช้ชิ้นส่วนที่ออกแบบให้กระดูกยึดเกาะ

7. **ประเมินการเคลื่อนไหวและปิดแผล**  
   ศัลยแพทย์ตรวจความมั่นคงและการงอเหยียดอีกครั้ง ห้ามเลือด ล้างบริเวณผ่าตัด และปิดแผล อาจมีสายระบายตามดุลยพินิจของทีมรักษา

8. **เฝ้าระวังในห้องพักฟื้น**  
   ทีมรักษาจะติดตามความดัน ชีพจร การหายใจ ความรู้สึกที่ขา อาการปวด เลือดออก และผลจากยาระงับความรู้สึก เมื่ออาการคงที่จึงย้ายไปหอผู้ป่วยหรือพื้นที่พักฟื้นต่อ

หลังผ่าตัด ทีมรักษามักกระตุ้นให้ขยับข้อเท้า ลุกนั่ง และเริ่มเดินด้วยอุปกรณ์ช่วยเมื่อปลอดภัย การเคลื่อนไหวเร็วช่วยฟื้นกำลังและเป็นส่วนหนึ่งของการลดความเสี่ยงลิ่มเลือด แต่ต้องทำภายใต้คำแนะนำ ไม่ควรฝืนเดินเองหากยังชา เวียนศีรษะ หรือขาไม่มีแรง

## ใช้เวลานานแค่ไหน

ตัวการผ่าตัดมักใช้เวลาประมาณ **1-2 ชั่วโมง** ตามข้อมูลจากแหล่งอ้างอิงสากล ระยะจริงขึ้นกับว่าเปลี่ยนข้อทั้งหมดหรือบางส่วน ความผิดรูปของเข่า การผ่าตัดเดิม และสิ่งที่พบระหว่างผ่าตัด ([Cleveland Clinic](https://my.clevelandclinic.org/watch/what-does-a-knee-replacement-look-like))

เวลาที่อยู่ในห้องผ่าตัดอาจนานกว่าตัวการผ่าตัด เพราะรวมการเตรียมตัว ให้ยาระงับความรู้สึก จัดท่า และดูแลในห้องพักฟื้น จึงไม่ควรใช้เวลาผ่าตัดเพียงอย่างเดียวคาดการณ์เวลาที่ญาติจะได้พบผู้ป่วย

การระงับความรู้สึกอาจเป็นการดมยาสลบหรือการฉีดยาชาบริเวณหลัง บางคนได้รับการระงับปวดเฉพาะเส้นประสาทร่วมด้วย วิสัญญีแพทย์จะเลือกตามโรคประจำตัว ยาที่ใช้ ความเสี่ยง และความเหมาะสมของแต่ละคน

ระยะนอนโรงพยาบาลในประเทศไทยขึ้นกับแนวทางของสถานพยาบาล ความสามารถในการเดิน ความปลอดภัยที่บ้าน และภาวะแทรกซ้อน แหล่งข้อมูลสากลระบุว่าบางแห่งให้กลับบ้านในวันผ่าตัด ขณะที่บางแนวทางให้อยู่โรงพยาบาลประมาณ **1-4 วัน** เมื่อเดินด้วยอุปกรณ์ช่วยได้และไม่มีสัญญาณภาวะแทรกซ้อน ([NHS](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/recovery/)) การปฏิบัติจริงในไทยอาจต่างออกไป ศัลยแพทย์จะประเมินจากอาการและความพร้อมก่อนให้กลับบ้าน

## พักฟื้นนานแค่ไหน

การฟื้นตัวไม่จบเมื่อแผลปิด กล้ามเนื้อ การทรงตัว การงอเหยียด และความมั่นใจในการเดินจะค่อยๆ ดีขึ้นเป็นลำดับ การเปลี่ยนข้อเพียงบางส่วนมักฟื้นเร็วกว่าแบบทั้งหมด แต่ขึ้นกับสุขภาพเดิม ความแข็งแรง การควบคุมปวด และการทำกายภาพบำบัดด้วย ([NHS](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/recovery/))

| ช่วงเวลาโดยประมาณ | สิ่งที่มักเกิดขึ้นและเป้าหมาย |
|---|---|
| วันแรกถึงไม่กี่วันแรก | ควบคุมปวดและบวม เริ่มลุกนั่ง ยืน และเดินด้วยอุปกรณ์ช่วย ฝึกงอเหยียดตามแผน |
| สัปดาห์แรกๆ | เดินระยะสั้นในบ้าน ทำแผลตามคำแนะนำ ทำแบบฝึกสม่ำเสมอ ยังอาจมีบวม ตึง และอ่อนล้า |
| ประมาณ 6 สัปดาห์ | หลายคนแข็งแรงขึ้นและอาจลดการใช้อุปกรณ์ช่วยเดินเมื่อเดินมั่นคง แพทย์หรือนักกายภาพต้องประเมินก่อน |
| ประมาณ 6-12 สัปดาห์ | บางคนกลับไปทำงานได้ โดยงานนั่งโต๊ะมักกลับได้เร็วกว่างานยืน เดิน หรือใช้แรง |
| ประมาณ 3-4 เดือน | หลายคนกลับไปทำกิจกรรมทั่วไปได้มากขึ้น หากกำลังกล้ามเนื้อและการทรงตัวเหมาะสม |
| หลายเดือนถึงประมาณ 1 ปี | เข่ายังลดบวม เพิ่มความแข็งแรง และปรับตัวต่อได้ ระยะเต็มขึ้นกับอายุ สุขภาพ และรูปแบบการผ่าตัด |

กรอบเวลานี้มาจากแหล่งอ้างอิงสากลและไม่ใช่กำหนดตายตัวสำหรับทุกคน Cleveland Clinic ระบุว่าการฟื้นเต็มที่อาจใช้เวลาประมาณหนึ่งปี แม้หลายคนรู้สึกแข็งแรงขึ้นราว 6 สัปดาห์และทำกิจกรรมทั่วไปได้มากขึ้นในช่วง 3-4 เดือน ([Cleveland Clinic](https://my.clevelandclinic.org/watch/what-does-a-knee-replacement-look-like))

### การเดินและกายภาพบำบัด

กายภาพบำบัดเป็นส่วนสำคัญของผลการรักษา นักกายภาพจะสอนการลุกจากเตียง ใช้อุปกรณ์ช่วยเดิน ขึ้นลงบันได และฝึกกล้ามเนื้อต้นขา รวมทั้งเพิ่มช่วงงอเหยียดของเข่า คุณอาจต้องทำต่อเนื่องหลายเดือน โดยปรับตามอาการและความก้าวหน้า

ไม่ควรเร่งเลิกใช้ไม้ค้ำเพียงเพราะครบจำนวนวันที่กำหนด ควรลดอุปกรณ์เมื่อเดินได้มั่นคง ไม่เซ ไม่กะเผลกมาก และทีมฟื้นฟูเห็นว่าปลอดภัย แหล่งข้อมูลของ NHS ระบุว่าบางคนอาจลองเดินโดยไม่ใช้อุปกรณ์ราว 6 สัปดาห์เมื่อพร้อม แต่ระยะจริงต่างกันได้

### กลับไปทำงานเมื่อใด

โดยทั่วไปอาจกลับไปทำงานได้ในช่วงประมาณ **6-12 สัปดาห์** ตามลักษณะงานและการฟื้นตัว งานที่นั่งเป็นหลักอาจกลับได้เร็วกว่า งานที่ต้องยืน เดิน ขึ้นบันได คุกเข่า หรือยกของอาจต้องรอนานกว่า

แพทย์จะประเมินจากความมั่นคงของการเดิน การควบคุมปวด การใช้ยา และข้อกำหนดของงาน ไม่ควรกลับไปทำงานที่เสี่ยงล้มในขณะที่ยังใช้เครื่องช่วยเดินหรือยังควบคุมขาได้ไม่ดี

### ขับรถเมื่อใด

การขับรถต้องอาศัยการงอเข่า การตอบสนองเร็ว และการเหยียบเบรกอย่างมั่นคง แหล่งข้อมูลสากลบางแห่งแนะนำให้รออย่างน้อยประมาณ 6 สัปดาห์หลังเปลี่ยนข้อทั้งหมด และอาจสั้นกว่านั้นเมื่อเปลี่ยนเพียงบางส่วน แต่ขึ้นกับข้างที่ผ่าตัด ชนิดรถ ยาที่ใช้ และการควบคุมขา

อย่าขับรถหากยังใช้ยาที่ทำให้ง่วง ยังขึ้นลงรถลำบาก หรือเหยียบเบรกฉุกเฉินไม่ได้ แพทย์ผู้ติดตามการรักษาควรเป็นผู้ยืนยันความพร้อมของคุณ

### กิจกรรมระยะยาว

หลังฟื้นตัว มักเน้นกิจกรรมแรงกระแทกต่ำ เช่น เดิน ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน กิจกรรมที่มีแรงกระแทกสูง การกระโดด การวิ่ง หรือกีฬาปะทะอาจเพิ่มภาระต่อข้อเทียม ควรถามศัลยแพทย์ว่ากิจกรรมใดเหมาะกับข้อเทียมและสภาพร่างกายของคุณ

## ความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อน

การเปลี่ยนข้อเข่าช่วยลดปวดและเพิ่มการเคลื่อนไหวได้ในคนจำนวนมาก แต่ไม่มีการผ่าตัดใดปราศจากความเสี่ยง ทีมรักษาจะประเมินและลดความเสี่ยงตามโรคประจำตัว ยาที่ใช้ และความสามารถในการเคลื่อนไหว

### ลิ่มเลือดที่ขาหรือปอด

หลังผ่าตัดและเคลื่อนไหวน้อย เลือดอาจจับตัวเป็นลิ่มในหลอดเลือดดำที่ขา หากลิ่มเลือดเคลื่อนไปปอด อาจเป็นอันตราย ทีมรักษาอาจใช้หลายวิธีร่วมกัน เช่น ให้ลุกเดินเร็ว ใช้ถุงน่องหรืออุปกรณ์บีบรัดขา และให้ยาป้องกันลิ่มเลือดตามความเสี่ยง ([Mayo Clinic](https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276))

ยาป้องกันลิ่มเลือดเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกได้ จึงต้องใช้ตามชนิดและระยะเวลาที่แพทย์สั่ง ไม่ควรเพิ่ม ลด หรือหยุดเอง

### การติดเชื้อ

อาจติดเชื้อที่ผิวหนัง แผล หรือเนื้อเยื่อลึกรอบข้อเทียม การติดเชื้อระดับลึกบางกรณีต้องผ่าตัดล้างข้อหรือเปลี่ยนชิ้นส่วนข้อเทียม ความเสี่ยงอาจสูงขึ้นเมื่อมีแผลติดเชื้อ เบาหวานควบคุมไม่ดี ภูมิคุ้มกันผิดปกติ หรือมีการติดเชื้อส่วนอื่นของร่างกาย

### เลือดออกหรือเลือดคั่ง

อาจมีเลือดออกระหว่างหรือหลังผ่าตัด บางคนเกิดก้อนเลือดคั่ง ทำให้บวม ตึง หรือปวดมากกว่าที่คาด ทีมรักษาจะติดตามแผล ระดับเลือด และอาการไหลเวียนที่ขา

### เส้นประสาทหรือหลอดเลือดบาดเจ็บ

เส้นประสาทบริเวณข้ออาจถูกกระทบ ทำให้ชา อ่อนแรง หรือปวดแสบปวดร้อน หลอดเลือดบาดเจ็บพบได้น้อยแต่ต้องประเมินเร่งด่วน โดยเฉพาะเมื่อเท้าเย็น ซีด หรือคลำชีพจรไม่ได้

อาการชาบริเวณผิวหนังข้างแผลอาจเกิดจากเส้นประสาทผิวหนังขนาดเล็กถูกตัดระหว่างเปิดแผล บางคนยังมีบริเวณชาหลงเหลือแม้แผลหายแล้ว

### ข้อฝืดและงอเหยียดได้ไม่เต็มที่

พังผืดอาจทำให้เข่าฝืด โดยเฉพาะหากเข่าแข็งมากก่อนผ่าตัด ควบคุมปวดไม่ดี หรือไม่สามารถทำกายภาพได้ การทำแบบฝึกตามแผนช่วยลดความเสี่ยง แต่ไม่ควรฝืนจนแผลบาดเจ็บหรือปวดรุนแรงผิดปกติ

### ปวดต่อเนื่อง

บางคนยังปวดหลังผ่าตัดได้จากพังผืด การติดเชื้อ ข้อไม่มั่นคง ปัญหากระดูกสะบ้า เส้นประสาท หรือสาเหตุจากหลังและสะโพก การปวดต่อเนื่องต้องได้รับการตรวจหาสาเหตุ ไม่ควรสรุปทันทีว่าข้อเทียมหลวมหรือผ่าตัดไม่สำเร็จ

### ข้อเทียมหลวม สึก หรือไม่มั่นคง

ข้อเทียมอาจสึกหรือหลวมตามเวลา โดยขึ้นกับอายุ น้ำหนัก ระดับกิจกรรม แนวข้อ กระดูก และชนิดการยึดติด บางกรณีต้องผ่าตัดแก้ไขในอนาคต Mayo Clinic ระบุโดยทั่วไปว่าข้อเทียมจำนวนมากใช้งานได้อย่างน้อยประมาณ **15-20 ปี** แต่ตัวเลขนี้ไม่ใช่อายุรับประกันและผลรายบุคคลอาจสั้นหรือยาวกว่านั้น ([Mayo Clinic](https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276))

### กระดูกหักหรือปัญหากระดูกสะบ้า

กระดูกอาจแตกระหว่างหรือหลังผ่าตัด โดยเฉพาะเมื่อกระดูกบางหรือเกิดการหกล้ม นอกจากนี้อาจมีปัญหาการเคลื่อนของกระดูกสะบ้า เสียงในข้อ หรือปวดด้านหน้าหัวเข่า ซึ่งต้องประเมินตามอาการ

### ความเสี่ยงจากยาระงับความรู้สึกและโรคประจำตัว

อาจเกิดอาการคลื่นไส้หรือความดันผิดปกติ ภาวะแทรกซ้อนร้ายแรงที่พบได้น้อยอาจรวมถึงกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน หัวใจเต้นผิดจังหวะ โรคหลอดเลือดสมอง การหายใจล้มเหลว ปฏิกิริยาแพ้ยารุนแรง และการเสียชีวิต โดยความเสี่ยงแตกต่างกันตามอายุ โรคประจำตัว และชนิดการระงับความรู้สึก วิสัญญีแพทย์จะประเมินและอธิบายความเสี่ยงที่เกี่ยวกับคุณโดยเฉพาะ

## สัญญาณที่ต้องกลับไปพบแพทย์ทันที

<!-- hdcare:emergency -->
> **อาการฉุกเฉิน โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดทันที** ไม่ต้องรอติดต่อทีมผ่าตัดก่อน หากมีอาการเหล่านี้ หายใจลำบากหรือหายใจไม่ออก เจ็บแน่นหน้าอก หมดสติหรือซึมมากจนปลุกไม่ตื่น ชัก เลือดออกมากไม่หยุด ใบหน้า ปาก หรือคอบวมจนกลืนหรือหายใจลำบาก แขนขาอ่อนแรงหรือพูดไม่ชัดขึ้นทันที
>
> อาการอื่นด้านล่าง ให้ทำตามที่ระบุไว้ในแต่ละข้อ ข้อที่ไม่ได้ระบุว่าฉุกเฉิน ให้ติดต่อทีมผ่าตัดหรือโรงพยาบาลที่รักษาทันทีที่พบ หากติดต่อไม่ได้ ไม่แน่ใจ หรืออาการแย่ลง ให้ไปห้องฉุกเฉิน

หลังผ่าตัดมักมีปวด บวม อุ่น และรอยช้ำได้ โดยเฉพาะช่วงแรก แต่อาการต่อไปนี้ควรติดต่อโรงพยาบาลหรือไปพบแพทย์ทันที

- หายใจไม่อิ่ม เจ็บหน้าอก ไอเป็นเลือด หน้ามืด หรือหมดสติ
- น่องบวม ปวด กดเจ็บ หรือแดงมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อเกิดข้างเดียว
- มีไข้ร่วมกับแผลแดง ร้อน บวม หรือปวดเพิ่มขึ้น
- มีหนอง กลิ่นผิดปกติ หรือของเหลวไหลจากแผล
- เลือดออกจากแผลต่อเนื่องหรือผ้าปิดแผลชุ่มเร็ว
- ปวดรุนแรงขึ้นอย่างชัดเจนและไม่ดีขึ้นตามแผนระงับปวด
- เท้าซีด เขียว เย็น ชามากขึ้น หรือขยับปลายเท้าไม่ได้
- เข่าบวมตึงฉับพลันหลังล้ม บิด หรือได้ยินเสียงผิดปกติ
- เดินลงน้ำหนักไม่ได้ทั้งที่ก่อนหน้านี้ทำได้
- สับสนมาก ง่วงผิดปกติ หรืออาเจียนต่อเนื่องจนรับประทานยาและน้ำไม่ได้

อาการหายใจลำบาก เจ็บหน้าอก หมดสติ หรือขาเย็นซีดเป็นเหตุฉุกเฉิน ไม่ควรรอถึงวันนัด หากไม่แน่ใจว่าอาการบวมเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นตัวหรือเป็นลิ่มเลือด ให้ติดต่อทีมผ่าตัดเพื่อรับการประเมิน

## ทางเลือกอื่น

การผ่าตัดไม่ใช่คำตอบแรกสำหรับข้อเข่าเสื่อมทุกคน หากอาการยังควบคุมได้และข้อยังไม่เสียหายรุนแรง แพทย์อาจเสนอการรักษาแบบไม่ผ่าตัดก่อน

### การรักษาโดยไม่ผ่าตัด

- **ปรับกิจกรรม** ลดกิจกรรมที่กระแทกข้อ สลับช่วงทำงานกับการพัก และเลือกการออกกำลังกายแรงกระแทกต่ำ
- **ลดน้ำหนักเมื่อเหมาะสม** ช่วยลดแรงที่ข้อเข่าต้องรับ แต่ควรวางแผนให้สอดคล้องกับสุขภาพและความสามารถในการเคลื่อนไหว
- **กายภาพบำบัด** เพิ่มกำลังกล้ามเนื้อต้นขา ปรับการทรงตัว เพิ่มการเคลื่อนไหว และสอนวิธีใช้อุปกรณ์ช่วยเดิน
- **ไม้เท้าหรืออุปกรณ์พยุงเข่า** อาจลดภาระที่ข้อบางส่วนและช่วยให้เดินปลอดภัยขึ้น
- **ยาแก้ปวดหรือยาแก้อักเสบ** เลือกตามโรคประจำตัวและความเสี่ยงของแต่ละคน ไม่ควรใช้ยาต่อเนื่องเองโดยไม่ประเมินผลข้างเคียง
- **การฉีดยาเข้าข้อ** อาจบรรเทาอาการชั่วคราวในบางคน แต่ไม่ได้[ซ่อมกระดูกอ่อน](/hdcare/cartilage-repair/)ที่สึก และต้องพิจารณาผลต่อแผนผ่าตัด
- **ดูแลโรคร่วม** เช่น ควบคุมระดับน้ำตาล รักษาโรคข้ออักเสบ และปรับสภาพกล้ามเนื้อก่อนตัดสินใจผ่าตัด

การรักษาเหล่านี้อาจช่วยชะลอการผ่าตัดหรือทำให้ใช้ชีวิตได้ดีขึ้น แต่ไม่สามารถทำให้ผิวข้อที่สึกมากกลับเป็นปกติ หากอาการยังรุนแรงแม้รักษาอย่างเหมาะสม การเปลี่ยนข้อจึงอาจเป็นทางเลือกต่อไป

### การผ่าตัดแบบอื่น

ทางเลือกขึ้นกับอายุ ตำแหน่งความเสียหาย แนวขา และความมั่นคงของเอ็น เช่น

- เปลี่ยนข้อเข่าเฉพาะส่วน หากความเสียหายจำกัดอยู่เพียงส่วนเดียว
- ผ่า[ตัดปรับแนวกระดูก](/hdcare/osteotomy/) เพื่อลดแรงกดในส่วนที่เสียหายในผู้ป่วยบางกลุ่ม
- ผ่าตัดส่องกล้องเมื่อมีปัญหาเฉพาะที่เหมาะสม แต่โดยทั่วไปไม่ใช่วิธีแก้ข้อเข่าเสื่อมกระจายรุนแรง
- ผ่าตัดเชื่อมข้อในกรณีเฉพาะที่ไม่เหมาะกับข้อเทียม ซึ่งทำให้ข้อไม่สามารถงอเหยียดได้ตามเดิม

การรอผ่าตัดก็เป็นทางเลือกได้ หากอาการยังรับได้และไม่มีเหตุเร่งด่วน แต่ควรติดตามเมื่อปวดมากขึ้น เข่าผิดรูปเพิ่ม กล้ามเนื้ออ่อนแรง หรือกิจวัตรลดลง เพราะสภาพก่อนผ่าตัดมีผลต่อแผนฟื้นฟูหลังผ่าตัด

## สิทธิการรักษา

การเปลี่ยนข้อเข่าอาจอยู่ในความคุ้มครองของสิทธิภาครัฐหรือประกันสุขภาพ เมื่อมีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ แต่เงื่อนไข สถานพยาบาลที่ใช้สิทธิได้ ขั้นตอนส่งต่อ และรายการที่ครอบคลุมอาจต่างกัน ควรตรวจสอบก่อนกำหนดวันผ่าตัด

### สิทธิหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ

ผู้มีสิทธิบัตรทองควรเริ่มติดต่อหน่วยบริการประจำหรือสถานพยาบาลตามสิทธิ แพทย์จะประเมินและส่งต่อไปยังหน่วยที่มีศัลยแพทย์และความพร้อมด้านการเปลี่ยนข้อเมื่อจำเป็น

ควรถามว่า

- ต้องมีใบส่งตัวหรือไม่
- ต้องตรวจหรือทดลองรักษาอะไรให้ครบก่อนขึ้นทะเบียนผ่าตัด
- สถานพยาบาลใดรับส่งต่อตามสิทธิ
- ข้อเทียมและรายการใดอยู่ในเงื่อนไขของสิทธิ
- การกายภาพและการติดตามหลังผ่าตัดจัดที่ใด

### สิทธิประกันสังคม

ผู้ประกันตนควรติดต่อโรงพยาบาลตามสิทธิของตนก่อน หากสถานพยาบาลไม่มีบริการ อาจมีขั้นตอนส่งต่อไปยังสถานพยาบาลที่เหมาะสม ความคุ้มครองต้องอาศัยการวินิจฉัยและข้อบ่งชี้จากแพทย์ตามระบบ

สอบถามโรงพยาบาลตามสิทธิว่าเอกสารใดจำเป็น ต้องขออนุมัติล่วงหน้าหรือไม่ การส่งต่อดำเนินการโดยใคร และการฟื้นฟูหลังผ่าตัดอยู่ในแผนบริการอย่างไร

### สิทธิข้าราชการและสิทธิหน่วยงานอื่น

เงื่อนไขขึ้นกับต้นสังกัด ประเภทสถานพยาบาล และข้อกำหนดการเบิก ควรให้เจ้าหน้าที่สิทธิของโรงพยาบาลตรวจสอบก่อน โดยเฉพาะเมื่อมีตัวเลือกวัสดุหรือรายการนอกเงื่อนไขมาตรฐาน

### ประกันสุขภาพเอกชน

การคุ้มครองขึ้นกับกรมธรรม์ ระยะเวลารอคอย ข้อยกเว้นโรคเดิม วงเงิน และเครือข่ายสถานพยาบาล ก่อนผ่าตัดควรขอให้บริษัทตรวจสอบความคุ้มครองเป็นลายลักษณ์อักษร และถามให้ชัดว่าเอกสารใดต้องยื่นล่วงหน้า

ข้อมูลที่มักต้องใช้ ได้แก่

- รายงานการวินิจฉัยและเหตุผลที่ต้องผ่าตัด
- ผลเอกซเรย์หรือผลตรวจที่เกี่ยวข้อง
- แผนการผ่าตัดและระยะนอนโรงพยาบาลโดยประมาณ
- รายการที่ต้องขออนุมัติก่อน
- เงื่อนไขการกายภาพบำบัด อุปกรณ์ช่วยเดิน และการติดตามหลังผ่าตัด

หากสิทธิไม่ครอบคลุมทั้งหมด ควรถามสถานพยาบาลว่ารายการใดรวมอยู่ในแผนการรักษา และรายการใดอาจเกิดเพิ่มเมื่อพบความซับซ้อนระหว่างผ่าตัด โดยไม่ควรตัดสินใจเลือกข้อเทียมหรือเทคนิคจากค่าใช้จ่ายเพียงอย่างเดียว

### จ่ายเอง ส่วนร่วมจ่าย หรือส่วนที่เกินวงเงินประกัน

หากต้องจ่ายค่ารักษาเองทั้งหมด หรือจ่ายบางส่วน เช่น ส่วนร่วมจ่าย (Co-payment) ตามเงื่อนไขกรมธรรม์ หรือส่วนที่เกินวงเงินประกัน ควรขอใบประเมินค่าใช้จ่ายจากโรงพยาบาลก่อนตัดสินใจ และถามให้ชัดว่ารวมค่าแพทย์ ค่าห้อง ค่าอุปกรณ์ และการตรวจติดตามหลังผ่าตัดหรือไม่ ทางเลือกหนึ่งสำหรับการชำระคือการผ่อน เช่น บริการผ่อน 0% ผ่านบัตรเครดิตนานสูงสุด 10 เดือนของ HDcare

## คำถามที่พบบ่อย

### ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเจ็บมากไหม

หลังผ่าตัดจะมีอาการปวดและตึง แต่ทีมรักษาจะวางแผนควบคุมปวดด้วยวิธีที่เหมาะกับคุณ อาการมักมากในช่วงแรกและค่อยๆ ลดลง ขณะที่เริ่มเคลื่อนไหวและทำกายภาพ หากปวดเพิ่มขึ้นกะทันหันหรือรุนแรงผิดปกติควรแจ้งแพทย์

### ต้องรอให้เดินไม่ได้ก่อนจึงค่อยผ่าตัดหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องรอจนเดินไม่ได้ แต่ควรพิจารณาเมื่ออาการรบกวนชีวิตมากและการรักษาแบบไม่ผ่าตัดช่วยไม่พอ การรอนานจนกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือข้อฝืดมากอาจทำให้การฟื้นฟูยากขึ้น ส่วนการผ่าตัดเร็วเกินไปในขณะที่อาการยังควบคุมได้อาจยังไม่คุ้มกับความเสี่ยง

### เปลี่ยนข้อเข่าทั้งหมดกับเปลี่ยนบางส่วนต่างกันอย่างไร

แบบทั้งหมดครอบผิวข้อหลายส่วน ส่วนแบบบางส่วนเปลี่ยนเฉพาะบริเวณที่เสียหาย การเปลี่ยนบางส่วนเก็บกระดูกและเอ็นไว้ได้มากกว่าและอาจฟื้นเร็วกว่า แต่เหมาะเฉพาะเมื่อความเสียหายจำกัดและข้อยังมั่นคง

### อายุเท่าไรจึงผ่าตัดได้

ไม่มีอายุเดียวที่ใช้ตัดสินทุกคน แพทย์พิจารณาความรุนแรงของอาการ สุขภาพ ความสามารถในการฟื้นฟู และอายุการใช้งานที่คาดของข้อเทียมร่วมกัน ผู้สูงอายุที่สุขภาพเหมาะสมอาจผ่าตัดได้ ขณะที่คนอายุน้อยต้องคำนึงถึงโอกาสที่ข้อเทียมจะสึกและต้องผ่าตัดแก้ในอนาคต

### ข้อเข่าเทียมใช้งานได้นานแค่ไหน

แหล่งข้อมูลสากลระบุว่าข้อเทียมจำนวนมากใช้งานได้อย่างน้อยประมาณ 15-20 ปี แต่ไม่ใช่การรับประกันสำหรับทุกคน อายุใช้งานขึ้นกับน้ำหนัก ระดับกิจกรรม กระดูก แนวข้อ การยึดติด และการสึกของชิ้นส่วน ([Mayo Clinic](https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276))

### หลังผ่าตัดเดินได้เมื่อไร

ทีมรักษามักช่วยให้เริ่มยืนและเดินด้วยอุปกรณ์ช่วยไม่นานหลังผ่าตัดเมื่ออาการปลอดภัย ระยะจริงขึ้นกับการระงับความรู้สึก กำลังกล้ามเนื้อ อาการเวียนศีรษะ การควบคุมปวด และคำสั่งลงน้ำหนักของศัลยแพทย์

### ต้องใช้ไม้ค้ำนานแค่ไหน

มักใช้ในช่วงแรกและค่อยๆ ลดเมื่อเดินได้มั่นคง บางคนอาจลองเดินโดยไม่ใช้อุปกรณ์ราว 6 สัปดาห์ แต่ผู้ที่กล้ามเนื้ออ่อนแรง ทรงตัวไม่ดี หรือมีโรคร่วมอาจต้องใช้นานกว่า ควรให้นักกายภาพประเมินก่อนลดอุปกรณ์ ([NHS](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/recovery/))

### หลังผ่าตัดขึ้นลงบันไดได้ไหม

ขึ้นลงบันไดได้เมื่อทีมกายภาพประเมินว่าปลอดภัย โดยช่วงแรกต้องใช้ราวจับและเทคนิคก้าวทีละขั้น หากบ้านมีบันไดควรแจ้งทีมรักษาก่อนกลับบ้าน เพื่อฝึกวิธีที่เหมาะกับขาข้างที่ผ่าตัด

### คุกเข่าหรือนั่งกับพื้นได้ไหม

บางคนคุกเข่าได้หลังแผลหายและข้อแข็งแรง แต่หลายคนรู้สึกตึง ชา หรือไม่สบายบริเวณแผล การนั่งยอง พับเพียบ หรือนั่งขัดสมาธิต้องใช้การงอเข่ามาก จึงอาจทำไม่ได้เหมือนเดิม ควรถามศัลยแพทย์ตามชนิดข้อเทียมและช่วงการเคลื่อนไหวของคุณ

### หลังผ่าตัดกลับไปออกกำลังกายอะไรได้บ้าง

กิจกรรมแรงกระแทกต่ำมักเหมาะกว่า เช่น เดิน ว่ายน้ำ และปั่นจักรยานเมื่อแผลและกำลังกล้ามเนื้อพร้อม การวิ่ง กระโดด หรือกีฬาปะทะอาจเพิ่มภาระต่อข้อเทียม จึงควรขอคำแนะนำก่อนกลับไปเล่น

### ถ้ายังปวดหลังเปลี่ยนข้อเข่าถือว่าผิดปกติไหม

อาการปวด บวม และตึงในช่วงฟื้นตัวพบได้ แต่ควรค่อยๆ ดีขึ้น หากปวดมากขึ้น มีไข้ แผลแดง มีของเหลวไหล ข้อไม่มั่นคง หรือกลับมาเดินไม่ได้ ต้องตรวจหาการติดเชื้อ ลิ่มเลือด พังผืด หรือปัญหาอื่น ไม่ควรรอถึงวันนัด

### เปลี่ยนข้อเข่าพร้อมกันสองข้างได้ไหม

บางคนอาจผ่าตัดสองข้างพร้อมกันได้ แต่ภาระต่อร่างกาย การเสียเลือด และการฟื้นฟูมากกว่าการทำทีละข้าง ศัลยแพทย์และวิสัญญีแพทย์ต้องประเมินสุขภาพ อายุ ความช่วยเหลือที่บ้าน และความสามารถในการทำกายภาพก่อนเลือกวิธี

### ถ้ามีเบาหวานหรือโรคหัวใจยังผ่าตัดได้ไหม

อาจผ่าตัดได้หากโรคได้รับการประเมินและควบคุมเหมาะสม โรคเหล่านี้มีผลต่อการติดเชื้อ การหายของแผล การระงับความรู้สึก และการใช้ยา ทีมรักษาอาจขอประเมินเพิ่มเติมหรือเลื่อนผ่าตัดหากความเสี่ยงยังสูงเกินไป

### ต้องทำกายภาพบำบัดนานแค่ไหน

มักต้องทำต่อเนื่องหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน ขึ้นกับการผ่าตัด ความแข็งแรงก่อนผ่าตัด ช่วงการงอเหยียด และเป้าหมายการใช้ชีวิต การทำแบบฝึกสม่ำเสมอสำคัญกว่าการเร่งทำหนักในคราวเดียว และควรปรับเมื่อปวดหรือบวมผิดปกติ

### ควรเลือกเปลี่ยนข้อเข่าตอนนี้หรือรอต่อไป

ควรพิจารณาผ่าตัดเมื่อความปวดและข้อจำกัดมีผลต่อชีวิตอย่างชัดเจน การรักษาแบบไม่ผ่าตัดช่วยไม่พอ และคุณพร้อมทำกายภาพหลังผ่าตัด หากยังควบคุมอาการได้ การเดินและการนอนยังไม่ถูกรบกวนมาก คุณอาจติดตามอาการและรักษาแบบไม่ผ่าตัดต่อได้ โดยให้ศัลยแพทย์ประเมินจากอาการ การตรวจเข่า และภาพเอกซเรย์ร่วมกัน

## ข้อมูลอ้างอิง

1. [Cleveland Clinic: What Happens During a Total Knee Replacement?](https://my.clevelandclinic.org/watch/what-does-a-knee-replacement-look-like) — เกี่ยวกับ Knee replacement — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24)
2. [NHS: Recovering from a knee replacement](https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/knee-replacement/recovery/) — เกี่ยวกับ Knee replacement — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24)
3. [Mayo Clinic: Knee replacement](https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/knee-replacement/about/pac-20385276) — เกี่ยวกับ Knee replacement — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24)

> ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ได้

> หากมีอาการผิดปกติหลังผ่าตัด ควรติดต่อแพทย์หรือโรงพยาบาลทันที