# ผ่าตัดสร้างผนังทรวงอก **ผ่าตัดสร้างผนังทรวงอก (Chest-wall reconstruction) คือการซ่อมหรือสร้างโครงทรวงอกและเนื้อเยื่อที่หายไป หลังตัดเนื้องอก การบาดเจ็บรุนแรง การติดเชื้อ หรือความผิดรูปบางชนิด เพื่อให้ทรวงอกมั่นคง ช่วยการหายใจ และปกป้องหัวใจกับปอด การผ่าตัดนี้ไม่จำเป็นสำหรับความผิดปกติของผนังทรวงอกทุกกรณี แพทย์จะพิจารณาจากตำแหน่งและขนาดของรอยโรค ความมั่นคงของทรวงอก และสุขภาพโดยรวมของคุณ** ## ประเด็นสำคัญ - การผ่าตัดอาจซ่อมทั้งกระดูกซี่โครง กระดูกหน้าอก กล้ามเนื้อ ผิวหนัง และช่องว่างภายในแผล วิธีที่ใช้จึงต่างกันมากในแต่ละคน - การผ่าตัดมักพิจารณาเมื่อผนังทรวงอกไม่มั่นคง มีอวัยวะภายในเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ หรือจำเป็นต้องตัดเนื้องอกออกจนเกิดช่องโหว่ขนาดใหญ่ แต่รอยโรคขนาดเล็กบางตำแหน่งอาจไม่ต้องสร้างใหม่ - เป็นการผ่าตัดใหญ่ที่มักต้องวางยาสลบและนอนโรงพยาบาล การฟื้นตัวขึ้นกับขอบเขตการตัด ชนิดวัสดุ เนื้อเยื่อที่นำมาปิดแผล และภาวะของหัวใจกับปอดก่อนผ่าตัด ## ผ่าตัดสร้างผนังทรวงอก คืออะไร ผนังทรวงอกประกอบด้วยกระดูกซี่โครง กระดูกหน้าอก กล้ามเนื้อ เนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง และผิวหนัง โครงสร้างเหล่านี้ทำหน้าที่ปกป้องหัวใจ ปอด และหลอดเลือดใหญ่ พร้อมทั้งเคลื่อนไหวตามจังหวะหายใจ เมื่อผนังทรวงอกบางส่วนถูกตัดออกหรือเสียหายมาก ทรวงอกอาจเสียความแข็งแรง ปอดหรือกะบังลมอาจนูนผ่านช่องโหว่ และการหายใจอาจไม่มีประสิทธิภาพ ([PubMed Central](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5638032/)) การผ่าตัดสร้างผนังทรวงอกใหม่จึงไม่ได้หมายถึงการเสริมวัสดุเพียงอย่างเดียว แพทย์อาจต้องจัดการหลายชั้น ได้แก่ 1. **ตัดเนื้อเยื่อที่เป็นโรคหรือเสียหายออก** เช่น เนื้องอก กระดูกติดเชื้อ หรือเนื้อเยื่อที่ตาย 2. **ทำให้โครงทรวงอกกลับมามั่นคง** ด้วยตาข่าย วัสดุชีวภาพ แผ่นยึด หรือวัสดุผสม ตามลักษณะของช่องโหว่ 3. **เติมช่องว่างและคลุมวัสดุ** ด้วยกล้ามเนื้อหรือเนื้อเยื่อของผู้ป่วยเอง 4. **ปิดผิวหนัง** ด้วยการเย็บตรง การเลื่อนเนื้อเยื่อข้างเคียง หรือการปลูกถ่ายผิวหนังในบางกรณี เป้าหมายหลักคือปกป้องอวัยวะภายใน รักษากลไกการหายใจ ลดการเคลื่อนไหวผิดปกติของทรวงอก และทำให้แผลมีเนื้อเยื่อปกคลุมเพียงพอ รูปร่างภายนอกเป็นอีกสิ่งที่ทีมผ่าตัดคำนึงถึง แต่ความปลอดภัย การควบคุมโรค และการทำงานของทรวงอกต้องมาก่อน บางคนได้รับการสร้างผนังทรวงอกในคราวเดียวกับการตัดเนื้องอก ส่วนบางคนอาจต้องผ่าตัดหลายระยะ เช่น ควบคุมการติดเชื้อก่อน แล้วจึงสร้างผนังทรวงอกเมื่อแผลพร้อม แผนจึงมักต้องอาศัยศัลยแพทย์ทรวงอก และอาจมีศัลยแพทย์ตกแต่ง แพทย์มะเร็งวิทยา วิสัญญีแพทย์ และทีมฟื้นฟูร่วมดูแล ## ใครควรทำ / ใครไม่ควรทำ ### ผู้ที่อาจได้รับการพิจารณาผ่าตัด แพทย์อาจเสนอการผ่าตัดในสถานการณ์ต่อไปนี้ - **มีเนื้องอกที่เกิดจากผนังทรวงอก** ไม่ว่าจะเป็นกระดูก กระดูกอ่อน กล้ามเนื้อ หรือเนื้อเยื่ออ่อน และต้องตัดเนื้อเยื่อออกเป็นบริเวณกว้าง - **มะเร็งจากอวัยวะข้างเคียงลุกลามเข้าผนังทรวงอก** เช่น ปอดหรือเต้านม และทีมรักษาเห็นว่าสามารถตัดออกได้อย่างเหมาะสม - **มีมะเร็งกระจายมายังกระดูกซี่โครงหรือกระดูกหน้าอกบางตำแหน่ง** โดยการผ่าตัดมีเป้าหมายชัดเจน เช่น ควบคุมโรคเฉพาะที่หรือแก้ปัญหาปวดและความไม่มั่นคง - **ผนังทรวงอกบาดเจ็บรุนแรง** จนไม่มั่นคง กระดูกเคลื่อนไหวผิดปกติ หรือมีปอดและกะบังลมโป่งผ่านช่องโหว่ - **มีกระดูกหรือวัสดุเดิมติดเชื้อ** จนต้องนำส่วนที่ติดเชื้อออกและใช้เนื้อเยื่อที่มีเลือดมาเลี้ยงดีเข้าปิด - **มีแผลเรื้อรังหรือเนื้อเยื่อตาย** เช่น หลังการฉายรังสีหรือการผ่าตัดครั้งก่อน - **มีความผิดรูปแต่กำเนิดหรือเกิดภายหลัง** ซึ่งรบกวนการหายใจ การทำงาน หรือการปกป้องอวัยวะภายใน ขนาดเพียงอย่างเดียวไม่ใช่ตัวตัดสิน ตำแหน่งและความลึกสำคัญมากเช่นกัน บทความทบทวนระบุว่าช่องโหว่เต็มความหนาบริเวณด้านหน้าหรือด้านข้างของทรวงอกมีแนวโน้มต้องสร้างความมั่นคงมากกว่า ขณะที่ช่องโหว่บางตำแหน่งด้านหลังอาจได้รับการพยุงจากสะบักและกล้ามเนื้ออยู่แล้ว ([PubMed Central](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5638032/)) เกณฑ์เหล่านี้เป็นข้อมูลประกอบ ไม่ใช่กฎที่ใช้ตัดสินทุกคน ### ใครอาจยังไม่ควรผ่าตัด หรือควรรักษาวิธีอื่นก่อน การผ่าตัดอาจไม่ใช่คำตอบทันที หาก - รอยโรคมีขนาดเล็ก อยู่ในตำแหน่งที่ทรวงอกยังมั่นคง และปิดแผลได้โดยไม่ต้องใช้วัสดุเสริม - กระดูกซี่โครงหักแบบไม่ซับซ้อน ไม่มีภาวะทรวงอกไม่มั่นคงหรืออวัยวะภายในโป่งผ่านช่องโหว่ เพราะการบาดเจ็บลักษณะนี้ส่วนใหญ่ไม่ต้องสร้างผนังทรวงอก - มีการติดเชื้อที่ยังควบคุมไม่ได้ ซึ่งอาจทำให้วัสดุที่ใส่ใหม่ติดเชื้อตามไปด้วย - ภาวะหัวใจ ปอด หรือสุขภาพโดยรวมทำให้ความเสี่ยงจากการผ่าตัดสูงเกินประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ - มะเร็งมีลักษณะที่ควรรักษาด้วยยา การฉายรังสี หรือการรักษาแบบประคับประคองมากกว่า - ความผิดรูปมีผลด้านรูปลักษณ์เป็นหลักและไม่รบกวนการทำงาน โดยเฉพาะบางภาวะที่การผ่าตัดมักไม่ใช่การรักษาแรก คำว่า “ผ่าตัดได้” กับ “ควรผ่าตัด” ไม่เหมือนกัน ทีมรักษาจะเปรียบเทียบโอกาสควบคุมโรค ประโยชน์ต่อการหายใจและการปกป้องอวัยวะ กับความเสี่ยงของแผล การติดเชื้อ และภาวะแทรกซ้อนจากการผ่าตัดใหญ่ ## เตรียมตัวก่อนผ่าตัด การเตรียมตัวเริ่มจากการทำความเข้าใจว่าแพทย์จะตัดส่วนใดออก และจะสร้างส่วนที่ขาดด้วยวิธีใด คุณควรทราบด้วยว่าอาจต้องใช้เนื้อเยื่อจากบริเวณอื่น เช่น หลัง หน้าท้อง หรือต้นขา และบริเวณนั้นจะมีแผลเพิ่มหรือไม่ ### การตรวจที่อาจจำเป็น แพทย์มักพิจารณาการตรวจตามสาเหตุและขอบเขตของโรค เช่น - เอกซเรย์หรือเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ทรวงอก เพื่อดูตำแหน่งของรอยโรค กระดูก ปอด และอวัยวะข้างเคียง - การตรวจคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในบางกรณี เพื่อดูเนื้อเยื่ออ่อน เส้นประสาท หรือหลอดเลือด - การตรวจชิ้นเนื้อ หากยังไม่ทราบชนิดของก้อน - การตรวจเลือด รวมถึงความเข้มข้นของเลือด การแข็งตัวของเลือด การทำงานของไตและตับ - การตรวจหัวใจหรือสมรรถภาพปอด เมื่อขอบเขตการผ่าตัดหรือโรคประจำตัวทำให้ต้องประเมินเพิ่มเติม - การประเมินภาวะโภชนาการ เพราะโปรตีนและพลังงานที่ไม่เพียงพออาจกระทบการสมานแผล ภาพถ่ายทางการแพทย์ยังช่วยวางแผนว่าต้องใช้วัสดุใด และจำเป็นต้องให้ศัลยแพทย์สาขาอื่นร่วมผ่าตัดหรือไม่ ([Stanford Health Care](https://stanfordhealthcare.org/medical-clinics/chest-wall-surgery-clinic.html)) ### อาหาร น้ำ และยา โรงพยาบาลจะกำหนดเวลางดอาหารและเครื่องดื่มก่อนวางยาสลบตามเวลาเข้าห้องผ่าตัดและสุขภาพของคุณ อย่าใช้เวลางดจากข้อมูลทั่วไปแทนคำสั่งของทีมวิสัญญี เพราะเครื่องดื่มแต่ละชนิดและโรคประจำตัวอาจทำให้คำแนะนำต่างกัน แจ้งทีมรักษาเกี่ยวกับยาทุกชนิด โดยเฉพาะ - ยาต้านการแข็งตัวของเลือดและยาต้านเกล็ดเลือด - ยารักษาเบาหวาน รวมถึงยาฉีด - ยาความดันโลหิตและยาหัวใจ - สเตียรอยด์หรือยากดภูมิคุ้มกัน - สมุนไพร วิตามิน และอาหารเสริม - ยาที่เคยทำให้แพ้ รวมถึงประวัติแพ้วัสดุทางการแพทย์ ยาบางชนิดต้องหยุดหรือปรับก่อนผ่าตัด แต่ **อย่าหยุดยาเอง** ศัลยแพทย์หรือวิสัญญีแพทย์จะกำหนดเวลาให้เป็นรายบุคคล เพื่อสมดุลระหว่างความเสี่ยงเลือดออก ลิ่มเลือด หัวใจขาดเลือด และระดับน้ำตาลผิดปกติ ### ลดความเสี่ยงของแผลและปอด หากสูบบุหรี่ การหยุดสูบก่อนผ่าตัดและต่อเนื่องระหว่างฟื้นตัวช่วยลดสิ่งที่รบกวนการหายของแผลและการทำงานของปอด ทีมรักษาอาจสอนการหายใจลึก การไออย่างมีประสิทธิภาพ หรือการใช้อุปกรณ์ฝึกหายใจไว้ล่วงหน้า แจ้งแพทย์หากมีไข้ ไอมีเสมหะมาก แผลติดเชื้อ ฟันอักเสบ หรืออาการป่วยใหม่ก่อนวันผ่าตัด การเลื่อนผ่าตัดบางครั้งปลอดภัยกว่าการดำเนินการขณะมีการติดเชื้อ ### สิ่งที่ควรเตรียมไปโรงพยาบาล นำรายการยา ผลตรวจเดิม เอกสารสิทธิรักษา และข้อมูลการแพ้ยาไปด้วย จัดให้มีญาติหรือผู้ดูแลรับฟังแผนหลังผ่าตัด เพราะช่วงแรกคุณอาจง่วงหรือจำรายละเอียดได้ไม่ครบ หากกลับบ้านแล้วยังเคลื่อนไหวลำบาก ควรจัดพื้นที่นอน ทางเดิน และคนช่วยทำกิจวัตรไว้ก่อน ## ขั้นตอนการผ่าตัด รายละเอียดจริงต่างกันตามสาเหตุ ตำแหน่ง และความลึกของรอยโรค แต่โดยทั่วไปมีลำดับดังนี้ ### 1. วางยาสลบและเตรียมการหายใจ การผ่าตัดส่วนใหญ่อยู่ภายใต้การวางยาสลบ วิสัญญีแพทย์ใส่ท่อช่วยหายใจและติดตามความดัน ชีพจร ออกซิเจน และการเสียเลือด การผ่าตัดบางตำแหน่งอาจต้องควบคุมการทำงานของปอดแต่ละข้างแยกกัน เพื่อให้ศัลยแพทย์ทำงานได้ปลอดภัย ### 2. เปิดแผลและตัดส่วนที่เป็นโรค ศัลยแพทย์เปิดแผลให้เข้าถึงกระดูกและเนื้อเยื่อที่ผิดปกติ หากเป็นเนื้องอก จะตัดก้อนพร้อมขอบเนื้อเยื่อรอบก้อนตามแผนควบคุมโรค หากเป็นการติดเชื้อ จะนำกระดูก วัสดุ หรือเนื้อเยื่อที่เสียออกจนเหลือเนื้อเยื่อที่เหมาะต่อการซ่อม บางกรณีต้องตัดเยื่อหุ้มปอด ปอด กะบังลม หรือโครงสร้างข้างเคียงร่วมด้วย ขอบเขตที่พบจริงระหว่างผ่าตัดอาจต่างจากภาพถ่าย แผนการสร้างจึงอาจต้องปรับหน้างาน ### 3. ประเมินช่องโหว่ ทีมผ่าตัดพิจารณาขนาด ตำแหน่ง ความลึก ความสะอาดของแผล และความแข็งแรงของเนื้อเยื่อรอบข้าง หากช่องโหว่ไม่ทำให้ทรวงอกเสียความมั่นคง อาจปิดด้วยเนื้อเยื่อโดยไม่ต้องใส่โครงแข็ง แต่ถ้ามีความเสี่ยงต่อการเคลื่อนไหวผิดปกติหรืออวัยวะภายในไม่ได้รับการปกป้อง จะต้องสร้างชั้นโครงทรวงอก ([PubMed Central](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5638032/)) ### 4. สร้างความมั่นคงของโครงทรวงอก ศัลยแพทย์อาจใช้ตาข่ายสังเคราะห์ วัสดุชีวภาพ แผ่นยึด หรือวัสดุหลายชนิดร่วมกัน การเลือกขึ้นกับตำแหน่ง ความแข็งแรงที่ต้องการ ความเสี่ยงติดเชื้อ และเนื้อเยื่อที่เหลืออยู่ วัสดุแข็งช่วยพยุงรูปทรงและลดการเคลื่อนไหวผิดปกติ ส่วนตาข่ายช่วยปิดช่องและป้องกันปอดหรือกะบังลมนูนออกมา ไม่มีวัสดุชนิดเดียวที่เหมาะกับทุกแผล และหลักฐานยังไม่กำหนดแนวทางเดียวสำหรับโรคผนังทรวงอกทุกแบบ ### 5. เติมช่องว่างและปิดด้วยเนื้อเยื่อ หลังสร้างโครงแล้ว ต้องมีเนื้อเยื่อที่เลือดมาเลี้ยงดีคลุมวัสดุและเติมพื้นที่ว่าง ศัลยแพทย์อาจใช้ - กล้ามเนื้อหรือกล้ามเนื้อพร้อมผิวหนังจากบริเวณใกล้เคียง โดยยังคงหลอดเลือดเดิมไว้ - เนื้อเยื่อที่ย้ายจากส่วนอื่นของร่างกายและต่อหลอดเลือดด้วยกล้องจุลศัลยกรรม - การเลื่อนผิวหนังและเนื้อเยื่อข้างแผล - การปลูกถ่ายผิวหนัง เมื่อชั้นรองรับเหมาะสม ตำแหน่งของแผลเป็นและผลต่อกำลังกล้ามเนื้อขึ้นกับเนื้อเยื่อที่นำมาใช้ แพทย์ควรอธิบายทั้งแผลที่ทรวงอกและแผลบริเวณที่นำเนื้อเยื่อออกก่อนคุณให้ความยินยอม ### 6. ใส่สายระบายและปิดแผล ทีมผ่าตัดตรวจเลือดออก ใส่สายระบายของเหลวใต้แผล และอาจใส่ท่อระบายทรวงอกเพื่อระบายลมหรือของเหลวรอบปอด จากนั้นปิดแผลเป็นชั้นๆ คุณจะถูกย้ายไปห้องพักฟื้น หรือหอผู้ป่วยวิกฤตหากต้องติดตามการหายใจและการไหลเวียนเลือดอย่างใกล้ชิด ## ใช้เวลานานแค่ไหน การผ่าตัดอาจใช้เวลาหลายชั่วโมง และกรณีซับซ้อนอาจนานกว่านั้น ขึ้นกับปริมาณกระดูกและเนื้อเยื่อที่ต้องตัด การเกี่ยวข้องกับปอดหรืออวัยวะข้างเคียง ชนิดของวัสดุ และความจำเป็นต้องย้ายเนื้อเยื่อพร้อมต่อหลอดเลือด ข้อมูลเรื่องการส่องกล้องทรวงอกเพียงอย่างเดียวระบุว่าหัตถการอาจใช้ตั้งแต่ประมาณครึ่งชั่วโมงถึงหลายชั่วโมง โดยงานที่ซับซ้อนใช้เวลานานกว่า ([Cleveland Clinic](https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/23463-thoracoscopy)) แต่การสร้างผนังทรวงอกมักมีหลายขั้นตอนกว่าการส่องกล้อง จึงไม่ควรใช้ช่วงเวลาดังกล่าวเป็นเวลานัดหมายของการผ่าตัดนี้ ศัลยแพทย์จะประเมินเวลาจากแผนเฉพาะของคุณ โดยทั่วไปใช้การวางยาสลบ และมักต้องนอนโรงพยาบาล ไม่ใช่การผ่าตัดที่กลับบ้านทันที ระยะนอนขึ้นกับการหายใจ การควบคุมปวด ปริมาณจากสายระบาย การเดินได้ และสภาพแผล หากต้องตัดปอดร่วม ใช้แผ่นยึดหลายตำแหน่ง หรือย้ายเนื้อเยื่อขนาดใหญ่ การเฝ้าระวังมักนานขึ้น ## พักฟื้นนานแค่ไหน การฟื้นตัวเป็นลำดับ ไม่ใช่วันที่แผลภายนอกดูแห้งแล้วทุกอย่างกลับเป็นปกติ กล้ามเนื้อ กระดูก และเนื้อเยื่อที่ย้ายมาต้องใช้เวลาสมานกัน ระยะต่อไปนี้เป็นภาพรวมของการดูแลทั่วไป ไม่มีช่วงเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน | ช่วงฟื้นตัว | สิ่งที่มักเกิดขึ้น | เป้าหมายก่อนก้าวต่อไป | |---|---|---| | วันแรกๆ | มีอาการเจ็บแผล มีสายระบาย และอาจต้องใช้ออกซิเจน | หายใจได้เพียงพอ ควบคุมปวด และเริ่มขยับตัว | | ระหว่างนอนโรงพยาบาล | ฝึกหายใจ ไอ ลุกนั่ง และเดินโดยมีผู้ช่วย | ไม่มีเลือดออกหรือลมรั่วที่น่ากังวล รับประทานได้ และดูแลแผลเบื้องต้นได้ | | ช่วงแรกที่บ้าน | เหนื่อยง่าย ตึงหน้าอก และต้องค่อยๆ เพิ่มการเดิน | แผลไม่บวมแดง หายใจไม่แย่ลง และทำกิจวัตรพื้นฐานได้ | | ระยะกลับทำงาน | งานนั่งโต๊ะอาจกลับได้ก่อนงานใช้แรง | ไม่ต้องใช้ยาแก้ปวดที่ทำให้ง่วง และเดินทางหรือทำงานได้ปลอดภัย | | ระยะฟื้นเต็มที่ | เพิ่มกำลังไหล่ ลำตัว และการหายใจ | ศัลยแพทย์ยืนยันว่าโครงสร้างและแผลรับกิจกรรมหนักได้ | ในช่วงแรก ทีมรักษาจะเน้นการควบคุมปวด เพราะการเจ็บมากทำให้ไม่กล้าหายใจลึกหรือไอ เสมหะจึงค้างและเพิ่มโอกาสเกิดปัญหาปอด คุณอาจได้รับกายภาพทรวงอกและฝึกเดินตั้งแต่ยังอยู่ในโรงพยาบาล การกลับไปทำงานมักใช้เวลาหลายสัปดาห์ และอาจนานกว่านั้นหากงานต้องยกของ ผลัก ดึง หรือหมุนลำตัว ผู้ที่ตัดปอดร่วม มีแผลจากการย้ายกล้ามเนื้อ หรือได้รับการรักษามะเร็งต่อเนื่อง อาจฟื้นช้ากว่า หลีกเลี่ยงการใช้ระยะพักฟื้นของการส่องกล้องขนาดเล็กมาเทียบโดยตรง เพราะขอบเขตบาดแผลต่างกันมาก ก่อนออกจากโรงพยาบาล คุณควรทราบว่า - เดินและขึ้นบันไดได้ระดับใด - ยกแขนข้างแผลได้แค่ไหน - มีข้อจำกัดเรื่องยกน้ำหนัก ขับรถ หรือการนอนท่าใด - ต้องดูแลสายระบายที่บ้านหรือไม่ - นัดตรวจแผลและผลชิ้นเนื้อเมื่อใด - หากเป็นมะเร็ง ต้องพบทีมรักษาเพื่อวางแผนขั้นต่อไปหรือไม่ อย่าเร่งกิจกรรมหนักแม้ความเจ็บลดลง เพราะแผลชั้นลึกอาจยังไม่แข็งแรง ศัลยแพทย์จะกำหนดการกลับไปยกของ ออกกำลังกาย หรือทำงานใช้แรงจากลักษณะการสร้างผนังทรวงอกของคุณ ## ความเสี่ยงและภาวะแทรกซ้อน การผ่าตัดนี้มีความเสี่ยงของการผ่าตัดใหญ่ทั่วไป และความเสี่ยงเฉพาะจากการซ่อมโครงทรวงอก ไม่มีอัตราเดียวที่ใช้กับทุกคน เพราะผู้ป่วยที่ตัดก้อนขนาดเล็กต่างจากผู้ที่ต้องตัดกระดูกหลายส่วนและย้ายเนื้อเยื่อขนาดใหญ่ ### ปัญหาเกี่ยวกับการหายใจ อาจเกิดปอดแฟบ เสมหะค้าง ปอดอักเสบ ลมรั่ว หรือมีของเหลวรอบปอด ผู้ที่มีโรคปอดเดิม สูบบุหรี่ หรือต้องตัดปอดร่วมอาจมีความเสี่ยงมากขึ้น การควบคุมปวด การฝึกหายใจ และการลุกเดินช่วยลดปัจจัยเสี่ยงบางส่วน ### เลือดออกและลิ่มเลือด บริเวณทรวงอกมีหลอดเลือดจำนวนมาก จึงอาจมีเลือดออกจนต้องให้เลือดหรือกลับเข้าห้องผ่าตัดได้ ขณะเดียวกัน การนอนนานและโรคมะเร็งเพิ่มโอกาสเกิดลิ่มเลือดที่ขาและลิ่มเลือดอุดตันปอด ทีมรักษาจะประเมินวิธีป้องกันโดยคำนึงถึงความเสี่ยงเลือดออกของคุณ ### การติดเชื้อ การติดเชื้ออาจเกิดที่ผิวหนัง เนื้อเยื่อชั้นลึก รอบวัสดุ หรือภายในทรวงอก หากวัสดุติดเชื้อรุนแรง อาจต้องระบายหนอง ตัดเนื้อเยื่อซ้ำ หรือเอาวัสดุออก ความเสี่ยงอาจสูงขึ้นเมื่อผ่าตัดในพื้นที่ที่เคยติดเชื้อ เคยฉายรังสี หรือมีเนื้อเยื่อเลือดมาเลี้ยงไม่ดี ### แผลแยกหรือเนื้อเยื่อที่ย้ายมาเลือดเลี้ยงไม่พอ เนื้อเยื่อที่ใช้ปิดแผลอาจมีเลือดมาเลี้ยงไม่เพียงพอ ทำให้บางส่วนตายหรือแผลเปิด หากเป็นเนื้อเยื่อที่ต่อหลอดเลือดใหม่ ทีมรักษาจะตรวจสี อุณหภูมิ และสัญญาณการไหลเวียนอย่างใกล้ชิด บางกรณีต้องผ่าตัดแก้ไขโดยเร็ว ### ปัญหาของวัสดุหรือโครงทรวงอก วัสดุอาจเคลื่อน หลวม แตก โผล่ หรือทำให้รู้สึกตึงและระคายเคืองได้ ทรวงอกอาจยังเคลื่อนไหวผิดปกติหากการยึดไม่เพียงพอ หรือหากกระดูกและเนื้อเยื่อรอบข้างไม่สมานตามคาด ปัญหาเหล่านี้อาจต้องติดตามด้วยภาพถ่ายหรือผ่าตัดแก้ไข ### ปวด ชา และการเคลื่อนไหวลดลง เส้นประสาทระหว่างซี่โครงอาจถูกยืด ตัด หรือระคายเคือง จึงมีอาการปวดแปลบ ชา หรือไวต่อการสัมผัส อาการบางส่วนดีขึ้นตามเวลา แต่บางคนมีอาการเรื้อรัง การใช้กล้ามเนื้อจากหลังหรือหน้าท้องอาจทำให้แรงและช่วงการเคลื่อนไหวเปลี่ยนไป จึงอาจต้องทำกายภาพบำบัด ### ความเสี่ยงอื่น ยังอาจเกิดแผลเป็นนูน ของเหลวสะสม หัวใจเต้นผิดจังหวะ ภาวะแทรกซ้อนจากยาสลบ หรือปัญหาของอวัยวะข้างเคียง ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงอาจรวมถึงการหายใจล้มเหลวที่ต้องใช้เครื่องช่วยหายใจนานกว่าคาดหรือเจาะคอ หัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง ไตวาย และการเสียชีวิต โดยความเสี่ยงแตกต่างกันตามขอบเขตการผ่าตัด โรคร่วม และสภาพผู้ป่วย ความเสี่ยงเฉพาะบุคคลขึ้นกับอายุ โรคร่วม ภาวะโภชนาการ การสูบบุหรี่ การฉายรังสีเดิม และขอบเขตการผ่าตัด หากผ่าตัดเพื่อรักษามะเร็ง การสร้างผนังทรวงอกช่วยซ่อมส่วนที่ตัดออก แต่ไม่ได้รับประกันว่ามะเร็งจะไม่กลับมา ผลชิ้นเนื้อ ขอบเขตของโรค และการรักษาร่วมเป็นสิ่งกำหนดแผนติดตามต่อไป ## สัญญาณที่ต้องกลับไปพบแพทย์ทันที > **อาการฉุกเฉิน โทร 1669 หรือไปห้องฉุกเฉินที่ใกล้ที่สุดทันที** ไม่ต้องรอติดต่อทีมผ่าตัดก่อน หากมีอาการเหล่านี้ หายใจลำบากหรือหายใจไม่ออก เจ็บแน่นหน้าอก หมดสติหรือซึมมากจนปลุกไม่ตื่น ชัก เลือดออกมากไม่หยุด ใบหน้า ปาก หรือคอบวมจนกลืนหรือหายใจลำบาก แขนขาอ่อนแรงหรือพูดไม่ชัดขึ้นทันที > > อาการอื่นด้านล่าง ให้ทำตามที่ระบุไว้ในแต่ละข้อ ข้อที่ไม่ได้ระบุว่าฉุกเฉิน ให้ติดต่อทีมผ่าตัดหรือโรงพยาบาลที่รักษาทันทีที่พบ หากติดต่อไม่ได้ ไม่แน่ใจ หรืออาการแย่ลง ให้ไปห้องฉุกเฉิน ติดต่อทีมผ่าตัดหรือไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อมีอาการต่อไปนี้ - หายใจลำบากขึ้นอย่างรวดเร็ว หายใจไม่อิ่ม หรือเจ็บหน้าอกรุนแรง - ริมฝีปากหรือปลายมือเขียว สับสน เป็นลม หรือปลุกไม่ตื่นตามปกติ - ไข้ร่วมกับหนาวสั่น ไอมีเสมหะมากขึ้น หรืออ่อนเพลียลงชัดเจน - แผลแดงลาม ร้อน บวม ปวดมากขึ้น หรือมีหนองและกลิ่นผิดปกติ - แผลแยก เห็นวัสดุหรือเนื้อเยื่อชั้นลึก - เลือดออกไม่หยุด หรือมีเลือดและของเหลวจากสายระบายเพิ่มขึ้นฉับพลัน - เนื้อเยื่อที่ย้ายมาปิดแผลเปลี่ยนเป็นสีซีด คล้ำ ม่วง หรือเย็นลง - หน้าอกโป่งผิดรูป มีเสียงหรือความรู้สึกเคลื่อนผิดปกติ - ขาข้างหนึ่งบวม แดง หรือเจ็บ โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับหอบหรือเจ็บหน้าอก - อาเจียนต่อเนื่อง ดื่มน้ำไม่ได้ หรือปัสสาวะลดลงมาก หากอาการรุนแรง อย่ารอถึงวันนัดและอย่าขับรถไปเอง ผู้ที่ยังมีสายระบายควรปฏิบัติตามแผนฉุกเฉินของโรงพยาบาล หากสายหลุด แตก หรือหยุดทำงานโดยไม่คาดคิด ให้ติดต่อทีมรักษาทันที ## ทางเลือกอื่น ทางเลือกขึ้นกับเหตุผลที่กำลังพิจารณาผ่าตัด ไม่ใช่ทุกคนที่มีความผิดปกติของผนังทรวงอกต้องสร้างใหม่ ### เฝ้าติดตาม ก้อนบางชนิดที่มีแนวโน้มไม่รุนแรง รอยโรคขนาดเล็ก หรือช่องโหว่ที่ไม่กระทบความมั่นคงอาจติดตามด้วยการตรวจร่างกายและภาพถ่าย แพทย์จะพิจารณาความเปลี่ยนแปลงของขนาด อาการปวด และผลต่อการหายใจ ### รักษาการบาดเจ็บโดยไม่ผ่าตัด กระดูกซี่โครงหักแบบไม่ซับซ้อนส่วนใหญ่อาจดูแลด้วยการควบคุมปวด ฝึกหายใจ และติดตามอาการ การผ่าตัดมักสงวนไว้สำหรับภาวะไม่มั่นคง การผิดรูปมาก หรือภาวะแทรกซ้อนบางอย่าง ([Stanford Health Care](https://stanfordhealthcare.org/medical-clinics/chest-wall-surgery-clinic.html)) ### ยาและการฉายรังสี เนื้องอกบางชนิดตอบสนองต่อยา การฉายรังสี หรือทั้งสองอย่าง อาจใช้ก่อนผ่าตัดเพื่อลดขอบเขตโรค หลังผ่าตัดเพื่อควบคุมความเสี่ยงที่เหลืออยู่ หรือใช้แทนการผ่าตัดเมื่อไม่เหมาะต่อการตัดออก การตัดสินใจควรผ่านทีมรักษามะเร็งที่ดูทั้งชนิดเซลล์และระยะโรค ### การระบายและควบคุมการติดเชื้อก่อน หากมีหนองหรือเนื้อเยื่อติดเชื้อมาก อาจต้องระบายหนอง ตัดเนื้อตาย และรักษาการติดเชื้อก่อน การสร้างผนังทรวงอกอาจทำภายหลังเมื่อแผลสะอาดและสุขภาพพร้อม วิธีนี้ลดการนำวัสดุใหม่ไปใส่ในบริเวณที่ยังมีการติดเชื้อ ### ปิดแผลโดยไม่ใช้โครงแข็ง ช่องโหว่บางตำแหน่งสามารถปิดด้วยตาข่าย เนื้อเยื่อ หรือกล้ามเนื้อ โดยไม่ต้องใช้แผ่นยึดแข็ง เพราะกระดูกและกล้ามเนื้อรอบข้างยังพยุงทรวงอกได้ดี วิธีที่บาดเจ็บน้อยกว่านี้อาจเหมาะเมื่อไม่ลดความปลอดภัย ### การดูแลแบบประคับประคอง หากโรคลุกลามมากหรือความเสี่ยงผ่าตัดสูง การควบคุมปวด ดูแลแผล รักษาการติดเชื้อ และช่วยการหายใจอาจให้ประโยชน์มากกว่าการผ่าตัดใหญ่ การไม่ผ่าตัดในสถานการณ์นี้ไม่ได้หมายถึงการหยุดรักษา แต่เป็นการเลือกการรักษาที่สอดคล้องกับเป้าหมายและภาระที่ผู้ป่วยรับไหว ## สิทธิการรักษา ความคุ้มครองขึ้นกับสาเหตุของการผ่าตัด โรงพยาบาลตามสิทธิ การส่งต่อ และเงื่อนไขของแต่ละกองทุน ควรตรวจสอบก่อนนัดผ่าตัด เพราะการรักษาอาจเกี่ยวข้องกับหลายทีม วัสดุผ่าตัด ห้องผู้ป่วยวิกฤต และการรักษามะเร็งต่อเนื่อง ### ประกันสังคม เริ่มจากโรงพยาบาลที่ลงทะเบียนไว้ หากโรงพยาบาลนั้นไม่มีทีม ทรัพยากร หรือความเชี่ยวชาญที่จำเป็น แพทย์อาจดำเนินการส่งต่อไปยังสถานพยาบาลที่เหมาะสม ถามให้ชัดว่าการตรวจภาพ การตัดชิ้นเนื้อ วัสดุสร้างผนังทรวงอก และการรักษาหลังผ่าตัดอยู่ภายใต้เอกสารส่งต่อเดียวกันหรือไม่ ### บัตรทอง ติดต่อหน่วยบริการประจำหรือหน่วยบริการตามระบบส่งต่อ ภาวะฉุกเฉินได้รับการจัดการตามความเร่งด่วน ส่วนการผ่าตัดที่วางแผนล่วงหน้ามักต้องมีการประเมินและเอกสารส่งต่อ ตรวจสอบว่าหน่วยรับส่งต่อสามารถดูแลทั้งศัลยกรรมทรวงอก การปิดแผลซับซ้อน และการรักษามะเร็งที่อาจต้องทำร่วมกันได้หรือไม่ ### สิทธิข้าราชการหรือสิทธิภาครัฐอื่น เงื่อนไขขึ้นกับต้นสังกัดและสถานพยาบาลที่มีสิทธิ ควรถามเรื่องการส่งต่อ วัสดุที่อยู่ในสิทธิ และเอกสารอนุมัติล่วงหน้า โดยเฉพาะเมื่อแผนผ่าตัดอาจต้องใช้วัสดุหรือทีมเฉพาะทาง ### ประกันสุขภาพเอกชน ขอให้โรงพยาบาลส่งแผนการรักษาเพื่อพิจารณาความคุ้มครองล่วงหน้า ประเด็นที่ควรถาม ได้แก่ - โรคเดิมหรือมะเร็งอยู่ในข้อยกเว้นหรือไม่ - คุ้มครองการตัดก้อนและการสร้างผนังทรวงอกเป็นการรักษาครั้งเดียวกันหรือไม่ - วัสดุฝังในร่างกายและการย้ายเนื้อเยื่ออยู่ในความคุ้มครองหรือไม่ - คุ้มครองหอผู้ป่วยวิกฤต การตรวจชิ้นเนื้อ และการผ่าตัดแก้ไขภาวะแทรกซ้อนหรือไม่ - ต้องใช้การอนุมัติล่วงหน้าหรือเอกสารจากแพทย์ใดบ้าง หากสิทธิไม่ครอบคลุมทั้งหมด ให้ขอรายการสิ่งที่รวมและไม่รวมจากโรงพยาบาลเป็นลายลักษณ์อักษร โดยยังไม่ตัดสินใจจากชื่อหัตถการเพียงอย่างเดียว เพราะขอบเขตจริงอาจรวมการตัดอวัยวะข้างเคียงและการปิดแผลหลายขั้นตอน ### จ่ายเอง ส่วนร่วมจ่าย หรือส่วนที่เกินวงเงินประกัน หากต้องจ่ายค่ารักษาเองทั้งหมด หรือจ่ายบางส่วน เช่น ส่วนร่วมจ่าย (Co-payment) ตามเงื่อนไขกรมธรรม์ หรือส่วนที่เกินวงเงินประกัน ควรขอใบประเมินค่าใช้จ่ายจากโรงพยาบาลก่อนตัดสินใจ และถามให้ชัดว่ารวมค่าแพทย์ ค่าห้อง ค่าอุปกรณ์ และการตรวจติดตามหลังผ่าตัดหรือไม่ ทางเลือกหนึ่งสำหรับการชำระคือการผ่อน เช่น บริการผ่อน 0% ผ่านบัตรเครดิตนานสูงสุด 10 เดือนของ HDcare ## คำถามที่พบบ่อย ### ผ่าตัดสร้างผนังทรวงอกเป็นการผ่าตัดใหญ่ไหม **โดยทั่วไปเป็นการผ่าตัดใหญ่** เพราะอาจเกี่ยวข้องกับกระดูกซี่โครง กระดูกหน้าอก ปอด กล้ามเนื้อ และการใช้วัสดุฝังในร่างกาย ขอบเขตจริงอาจเล็กหรือใหญ่ต่างกันมากตามสาเหตุของโรค ### จำเป็นต้องผ่าตัดทุกคนหรือไม่ **ไม่จำเป็นทุกคน** เพราะช่องโหว่ขนาดเล็กหรืออยู่ในตำแหน่งที่มีโครงสร้างอื่นพยุง อาจไม่ต้องสร้างโครงใหม่ ([PubMed Central](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5638032/)) แพทย์จะดูความมั่นคง การหายใจ การปกป้องอวัยวะ และแผนควบคุมโรคร่วมกัน ### ถ้าไม่ผ่าตัดจะเกิดอะไรขึ้น **ผลของการไม่ผ่าตัดขึ้นกับสาเหตุและความมั่นคงของทรวงอก** เนื้องอกอาจโตต่อ การติดเชื้ออาจเรื้อรัง หรือช่องโหว่อาจทำให้หายใจลำบาก แต่รอยโรคที่ไม่รุนแรงบางแบบสามารถเฝ้าติดตามได้ แพทย์ควรอธิบายความเสี่ยงของทั้งสองทางเลือกสำหรับกรณีของคุณ ### ต้องตัดกระดูกซี่โครงออกหรือไม่ **ไม่ใช่ทุกคนต้องตัดกระดูกซี่โครง** แต่หากก้อน การติดเชื้อ หรือกระดูกเสียหายกินบริเวณดังกล่าว ศัลยแพทย์อาจต้องตัดบางส่วนเพื่อให้เหลือเนื้อเยื่อที่เหมาะต่อการรักษา จำนวนและตำแหน่งจะประเมินจากภาพถ่ายและสิ่งที่พบระหว่างผ่าตัด ### ใช้วัสดุอะไรสร้างผนังทรวงอก **อาจใช้ตาข่าย วัสดุชีวภาพ แผ่นยึด หรือวัสดุหลายชนิดร่วมกัน** การเลือกขึ้นกับตำแหน่ง ขนาด ความแข็งแรงที่ต้องการ และความเสี่ยงติดเชื้อ ควรถามแพทย์ว่าวัสดุที่เสนอทำหน้าที่อะไรและต้องติดตามระยะยาวอย่างไร ### วัสดุต้องเอาออกภายหลังไหม **วัสดุจำนวนมากตั้งใจให้อยู่ในร่างกายระยะยาว แต่บางกรณีต้องนำออก** หากติดเชื้อ เคลื่อน ทำให้เจ็บ หรือใช้เป็นโครงชั่วคราว ลักษณะวัสดุและโรคที่รักษาเป็นตัวกำหนดคำตอบ ### หลังผ่าตัดจะหายใจได้ตามปกติไหม **หลายคนหายใจได้ดีขึ้นตามการฟื้นตัว แต่ผลขึ้นกับปอดเดิมและปริมาณเนื้อเยื่อที่ตัดออก** ช่วงแรกมักหายใจตื้นเพราะเจ็บแผล การควบคุมปวด ฝึกหายใจ และเดินช่วยให้ปอดกลับมาทำงานได้ดีขึ้น ไม่มีวิธีรับประกันผลลัพธ์เดียวกันในทุกคน ### หลังผ่าตัดเจ็บมากไหม **มักมีอาการเจ็บและตึง โดยเฉพาะเวลาหายใจลึก ไอ หรือขยับลำตัว** ทีมรักษาจะวางแผนควบคุมปวดเพื่อให้คุณหายใจและเคลื่อนไหวได้ อาการชา ปวดแปลบ หรือไวต่อการสัมผัสอาจเกิดจากเส้นประสาทระหว่างซี่โครง ### ต้องใส่ท่อระบายทรวงอกหรือไม่ **ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งต้องใส่ท่อระบาย แต่ไม่ใช่ทุกคน** ท่อช่วยระบายลม เลือด หรือของเหลวรอบปอด และจะถอดเมื่อทีมรักษาเห็นว่าปอดกับปริมาณสิ่งระบายเหมาะสม ### ต้องนอนหอผู้ป่วยวิกฤตไหม **บางคนต้องเฝ้าระวังในหอผู้ป่วยวิกฤต โดยเฉพาะเมื่อการผ่าตัดกว้างหรือมีโรคหัวใจและปอดร่วม** ผู้ที่อาการคงที่อาจไปหอผู้ป่วยทั่วไปหลังพักฟื้นจากยาสลบ ทีมวิสัญญีจะประเมินจากสภาพจริงหลังผ่าตัด ### กลับไปทำงานได้เมื่อไร **งานเบามักกลับได้ก่อนงานที่ต้องยกของหรือใช้แรงช่วงบนของร่างกาย โดยระยะพักมักนับเป็นหลายสัปดาห์** เวลาที่เหมาะขึ้นกับแผล การควบคุมปวด ชนิดงาน และการตัดปอดหรือย้ายกล้ามเนื้อร่วม ศัลยแพทย์ควรเป็นผู้อนุญาตก่อนกลับไปทำงานหนัก ### ขับรถได้เมื่อไร **ควรขับเมื่อหมุนตัวและควบคุมพวงมาลัยได้เต็มที่ และไม่ใช้ยาที่ทำให้ง่วง** คุณต้องสามารถเบรกฉุกเฉินได้โดยไม่ถูกอาการเจ็บขัดขวาง ระยะเวลาจึงขึ้นกับตำแหน่งแผลและความเร็วในการฟื้นตัว ### แผลจะอยู่ตรงไหน **แผลหลักอยู่ตามตำแหน่งที่ต้องตัดหรือซ่อมผนังทรวงอก และอาจมีแผลเพิ่มตรงที่นำเนื้อเยื่อมาใช้** เช่น หลัง หน้าท้อง หรือต้นขา ขอให้แพทย์วาดตำแหน่งแผลและอธิบายผลต่อการเคลื่อนไหวก่อนผ่าตัด ### ถ้าเป็นมะเร็ง การผ่าตัดนี้ทำให้โรคไม่กลับมาอีกหรือไม่ **ไม่สามารถรับประกันว่ามะเร็งจะไม่กลับมา** การสร้างผนังทรวงอกมีหน้าที่ซ่อมส่วนที่ต้องตัดออก ส่วนโอกาสควบคุมโรคขึ้นกับชนิดและระยะของมะเร็ง ขอบตัด และการรักษาอื่นที่อาจต้องทำต่อ ### ควรถามศัลยแพทย์อะไรบ้างก่อนตัดสินใจ **ควรถามว่าต้องตัดส่วนใด ใช้วัสดุหรือเนื้อเยื่อจากที่ใด และจะเสียการทำงานอะไรชั่วคราวหรือระยะยาว** ถามเพิ่มว่ามีทางเลือกไม่ผ่าตัดหรือไม่ ใครจะร่วมผ่าตัด ต้องนอนโรงพยาบาลอย่างไร และเหตุการณ์ใดอาจทำให้แผนเปลี่ยนระหว่างผ่าตัด ## ข้อมูลอ้างอิง 1. [PubMed Central (U.S. National Library of Medicine): Materials and techniques in chest wall reconstruction: a review - PMC](https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5638032/) — เกี่ยวกับ Chest wall reconstruction — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24) 2. [Cleveland Clinic: Thoracoscopy: Procedure Details and Recovery](https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/23463-thoracoscopy) — เกี่ยวกับ Chest wall reconstruction — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24) 3. [Stanford Health Care: Chest Wall Surgery Program](https://stanfordhealthcare.org/medical-clinics/chest-wall-surgery-clinic.html) — เกี่ยวกับ Chest wall reconstruction — บทความสุขภาพต่างประเทศ (สืบค้น 2026-09-24) > ข้อมูลเพื่อการอ้างอิงเท่านั้น ไม่สามารถใช้แทนคำวินิจฉัยหรือคำแนะนำจากแพทย์ได้ > หากมีอาการผิดปกติหลังผ่าตัด ควรติดต่อแพทย์หรือโรงพยาบาลทันที